Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) hakkında

KILAVUZ BELGE E

 

 

 

YAPI MALZEMELERİ DİREKTİFİNDEKİ SEVİYE ve SINIFLAR

(Revizyon Eylül 2002)

 

 

 

 

(Orijinali, CONSTRUCT 99/337 Rev. 1belgesi olarak Yapı Daimi Komitesinin 1 Temmuz 1999 tarihl 47. toplantısını müteakip yayınlanmış olup, Eylül 2002 tarihindeki Yapı Daimi Komitesinde güncellenmiştir.)

 

 

Önsöz     Yapı Malzemeleri Direktifi (89/106/EC)'nin 20. maddesi Daimi Komitenin, “Başkanın veya birÜye Devletin talebi üzerine Yapı Malzemeleri Direktifi'nin uygulanması veya pratikteki tatbiki ile ilgili sorulmuş herhangi bir soruyu inceleyebileceğini ifade eder.   Komisyon ve Üye Ülkeler arasında veya Üye Ülkelerin kendi aralarında Direktifin nasıl işleyeceği ile ilgili ortak bir anlayışı güçlendirmek adına, Komisyonun yetkili hizmet birimleri; makam veya sekretarya Direktifin uygulanması, pratikteki tatbiki ile ilgili belirli konulara yönelik bir dizi Kılavuz Belge yayımlayabilir.     Bu belgeler Direktifin yasal yorumları değillerdir.   Hukuken bağlayıcı olmayıp, Direktifi herhangi bir şekilde değiştiremez veya yerine geçemezler. Bu belgelerde ele alınan süreçler, esas itibariyle Direktifi aynı seviyede yorumlayabilen diğer süreçleri dışlamaz.   Bu belgeler, özellikle Direktife yasal, teknik ve idari açılardan yön verenlerle ilgili ve bunlara faydalı olacaktır.   Yayımlanmalarında başvurulan aynı süreçle, bilahare geliştirilebilir, değiştirilebilir ve geri çekilebilirler.

 

 

  

 

YAPI MALZEMELERİ DİREKTİFİNDEKİ SEVİYE ve SINIFLAR

 

1.            Kapsam

 

1.1     Bu Kılavuz Belgede; 93/68/CE² sayılı Konsey Direktifi ile değiştirilmiş olan 89/106/EEC¹ sayılı Konsey

Direktifinin (bundan böyle Yapı Malzemeleri Direktifi ya da CPD diye anılacaktır) uygulanması bağlamındaki sınıf ve seviyelerin kullanımı açıklanmaktadır. Bu belgede ayrıca, işler ve Yapı Malzemelerinin kullanım uygunluğuna ilişkin ulusal hükümler³ konusu da ele alınmaktadır.

 

1.2 Kılavuz Belge; ilgili zorunlu standartlar ile bu zorunlu standartlarda verilmiş olan hükümlerle birlikte göz önünde tutulmak üzere, teknik şartname hazırlayanlar (CEN/CENELEC ve EOTA üyeleri) ve Avrupa Ekonomik Alanı (EEA) içindeki yönetmelik hazırlayanlar ve yürütme makamları tarafından kullanılması maksadı ile hazırlanmıştır. 89/106/EEC⁴ Sayılı Direktifin açıklayıcı dokümanlara ilişkin Komisyon Tebliğini de dikkate almaktadır.

 

1.3 Kılavuz Belge; özellikle, CPD’nin 2(1), 3(2), 6(1), 6(3), 12(2) numaralı maddeleri ile Açıklayıcı Dokümanların 1.2’inci kısmına atıfta bulunmaktadır. Bu hükümlerin tam metinleri, İşletmeler Genel Müdürlüğü (DG Enterprise) Yapım Dairesinin⁵ internet sitesinde bulunabilir. Belgenin dayandığı noktaların bir özeti ekte verilmektedir.

 

2.            Temel Gereklerin (İşler ve Bunların Bölümleri İle İlgili) Sınıfları (ve Seviyeleri⁶ )

 

Tanım ve Analiz:

 

2.1 Tabi olduğu bir eylem ya da amaçlanan hizmet koşulları altında meydana getirdiği bir yapı işinin ya da ilgili kısımların davranışına yönelik nicel bir ifade.  Sınıflar; CPD’nin Temel Gerekleri ile ilgili İnşaat işlerinin performans seviyelerinin kapsamını ifade eder. Bu sınıflara olan ihtiyaç; CPD’nin 3(2). Maddesinde belirtilen nedenlerden dolayı, Üye Ülkelerdeki işlerin temel gereklerindeki seviye farklılıklardan kaynaklanmaktır.

 

 2.2 Bu tür temel gerek sınıflarının kullanılması; işlerin kendi hudutları içinde gözlenmesi için performans seviyeleri tespit etmek isteyen Üye Ülkeler için zorunlu olmaktadır (CPD Madde 6.3).  Üye ülkeler yapı işlerinin tasarım ve uygulamasından sorumlu olduklarından ve bu yönlerin uyumlu hale getirilmesi şimdilik öngörülmediğinden, Avrupa seviyesinde temel gereklere ilişkin sınıfların tespit edilmesi ihtiyacının sınırlı olacağı düşünülmektedir. Komisyon; bu tür sınıfların kurulması için yapılacak talepleri göz önüne alacaktır. Sınıflandırma sistemlerine ilişkin herhangi bir kararın, CPD’nin 20. Maddesindeki prosedürlere göre ayrıntılı bir hale getirilmesi gerekir.

 

Örnek

 

2.3 Temel[1] gerek No 2: Yangın Durumunda Emniyet.  Yangına direnç performansının sınıflandırması - her ne kadar bazı durumlarda çakışsalarda (örneğin yangın kapıları, duman perdeleri, kablolar,.. - genellikle ürünlerden ziyade işler veya işlerin parçaları (örneğin duvar, döşeme, çatı, bölümler....) için geçerli olmaktadır. İşlerdeki yangına direnç gerekleri belirlenirken, Üye Ülkelerin, tespit edilmiş olan Avrupa sınıflandırma sistemine (ör: Komisyon Kararı 2000//367/EC) atıfta bulunmaları zorunludur.

 

Teknik şartname hazırlayanlar  için kılavuz

 

2.4 Ürün şartnamesi hazırlayanlardan, işleri ilgilendiren düzenleyici bir mevzu olduğu için, temel gerekler içeren sınıflar konusunda teklif yapmaları beklenmemektedir. Ancak, yukarıdaki prosedüre göre, Avrupa seviyesinde tespit edilmiş olan herhangi bir temel gerek sınıfını dahil etmek için teknik şartnamelerin uyarlanması gerekir.

 

3.            Ürün Performans Seviyeleri – Eşik Seviyesi

 

Tanım ve tahlil

 

3.1 Tabi olduğu bir eylem ya da amaçlanan hizmet koşulları altında meydana getirdiği bir Yapı malzemesinin davranışına yönelik nicel bir ifade.  Ürün performansı bir bütün olarak ürün ile ya da ayrı özellikler veya özelliklerin farklı kombinasyonları ile ilişkilendirilebilir. Bunlar; belli bir kullanım amacı⁷ için bir yapı ürününü tanımlamak, altında kalındığı takdirde bir ürünün hiçbir koşulda söz konusu kullanım (eşik seviyeler) için uygun kabul edilemeyeceği asgari bir performans tespit etmek [2]ya da ürün performans sınıflarının tespit edilmesi için bir baz olarak kullanılabilir. İkincisi, aşağıdaki bölümde ele alınmaktadır⁸. Eşik seviyeler; CPD’nin 3(2) ve 6(3) sayılı Maddelerine tabi değildir.

 

3.2 Tüm Yapı Malzemelerinin; teknik şartnamelerde, amaçlandıkları kullanım için, uygun biçimde tanımlanmaları gerekir. Bu bağlamda, bir ürünün performans durumu ile ilgili eşik seviyelerinin tespit edilmesi gerekli olabilir: örneğin, (performansa dayalı şartnameler için) özellikler, (uygun görüldüğünde, tanımlayıcı şartnameler için) içerik ya da boyutlar

 

3.3 Kullanım uygunluğu; CPD’nin temel bir kavramıdır fakat bu, ürünün kullanım amacına bağlıdır ve işlerin tasarım ve uygulamasına ilişkin ulusal hükümlere tabidir (CPD Madde 2.1). Ancak, ürün performansının çeşitli ya da tüm yönleri ile ilgili olarak, Avrupa seviyesindeki performansa ilişkin asgari seviye⁹ tespiti gerekli olabilir. Söz konusu eşik seviyelerin teknik şartnamelerde belirtilmesi hususundaki ihtiyacı iki ilke tespit eder. İlk olarak, altında kalındığında bir Yapı Malzemesinin hiçbir koşulda belli bir kullanım amacı için uygun olarak düşünülemeyeceği belli performans özellik seviyeleri olabilir. İkinci olarak da, üretici tarafından istenilen özellikler için çok düşük bir performans beyan edilmesi sureti ile, emniyetli olmayan ya da tehlikeli olan, uygun olmayan ürünlerin CE işareti alamamasını ve böylece de Avrupa Ekonomik Alanı pazarına sürülememesini sağlamak için gerekli ürün performans eşik seviyeleri olabilir. Bu seviyeler, Üye Devletlerin gerekli durumlarda belli kullanım amaçları için daha katı seviyeler tespit etme olasılığını ortadan kaldırmadan, Avrupa pazarı için asgari bir performans eşiği sağlayacaktır (Bölüm 5’e bakınız).

 

3.4 Bir teknik şartname içindeki kullanım amaçları dökümünün kapsamı, asgari performans seviyelerini tespit etmek için ortaya çıkan ihtiyaç üzerinde etkili olacaktır. Örneğin, kullanım amacına ilişkin hiçbir döküm belirtilmiyorsa (ör: genel kullanım), bu takdirde, istenilen yegane seviye, altına düşüldüğü takdirde tanımlanan ürünün hiçbir olası kullanım için uygun olarak düşünülemeyeceği eşik seviyesi olacaktır (ör: tüm olası kullanımlar için asgari uygunluğu garanti etmek için gereken seviye değil, en az istenilen kullanım için olan seviye). Bu eşik altına düşen herhangi bir ürüne teknik şartname esas alınarak CE işareti verilemez ve ürün normal olarak Avrupa pazarına sürülemez¹⁰. Kullanım amacı farklılaştıkça, ürün performansına ilişkin seviyeler de artar.

 

3.5 Bazı durumlarda, geçti/kaldı deneyi;   belli bir özellik için asgari bir performansın ifade edilmesinde kabul edilebilir bir araç olabilir. Bu, özelliğin türüne ve kullanılan tespit yöntemine bağlı olacaktır.

 

3.6 Belli bir kullanım amacı için bir ürünün tanımlandığı teknik şartnamelerde ürün performans eşik seviyelerinin tespit edildiği durumlarda, bazı Üye Devletler söz konusu özellik için açık biçimde düzenleme yapmasalar bile, “Hiçbir performans tespit edilmemiştir” seçeneğine, üreticiler tarafından söz konusu özelliklerle ilgili başvurulamaz.

 

Örnekler

 

3.7 Ürün tanımı için eşik seviye – (1) belli bir basınç dayanımı altında, belli bir malzemeden oluşan kübik bir madde hiçbir koşulda bir “tuğla” olarak kabul edilemez; (2) bir şömine bacasının duvarları boyunca büyük miktarda duman kaçışına izin verilmemelidir.

 

3.8 Belli bir kullanım amacı için eşik seviyesi – Isı iletkenliği 10 ⁰ C > 0.06 W/(m, K) ya da ısı yalıtkanlığı  < 0.25 m ² . K/W olan ürünler; CEN TC88 tarafından, Avrupa standartları kapsamında “ısı izolasyon ürünleri” olarak kabul edilemez (yani, bunların kullanım amaçlarının, ısı izolasyonunu sağlayamayacağı düşünülür).

 

3.9 Geçti/kaldı deneyi ile tespit edilen performans seviyesi – “Darbe dayanımı” özelliğinin değerlendirilmesi çoğu zaman geçti/kaldı deneyleri vasıtası ile yapılır. Bir örnek olarak, dahili bölme ekipmanlarının yumuşak beden darbelerine olan mukavemeti için yapılan deney olmaktadır (EOTA): bu özellik için deney yapıldığı takdirde, kullanım kategorisine bağlı olarak, “hiçbir geçirgenlik yok, hiçbir çökme, başka hiçbir tehlikeli sorun yok” hususu için asgari seviyeler tespit edilir.

 

 

Teknik şartname hazırlayanlar için kılavuz

 

3.10 Ya belli kullanım amacına ilişkin bir yapı ürününü tarif etmek için ya da altına düşüldüğünde bir ürünün, söz konusu kullanım için hiçbir koşulda uygun görülemeyeceği asgari bir performans tespit etmek için ürün performansının eşik seviyelerinin tespit edilmesi, teknik şartnamelerin hazırlanması için Komisyon tarafından tanınan yetkili kuruluşlara verilmiş olan teknik bir konu olarak göz önüne alınmaktadır. Bu tür konular üzerinde EC(Avrupa Toplulukları) ya da SCC(Yapı Daimi Komitesi) tarafından başkaca bir müdahale genelde öngörülmemektedir¹¹.

 

3.11 Bu kısımdaki ana hatlara göre tespit edilmiş olan ürün performansı eşik seviyeleri; uygulamadaki amaçları ve bunlar vasıtası ile CE işareti verilebilecek ürünleri tarif ederek,  teknik şartnamelerin ayrılmaz bir parçasını oluşturur (örneğin, bir Avrupa Standardının, Ek ZA’ya atıfta bulunduğu, uyumlulaştırılmış kural oluşturan parçası). Bu bakımdan, şartname hazırlayanların, söz konusu seviyeleri tespit ederken belli ilkelere bağlı kalmaları icap eder:

 

 

-          Bir eşik seviyesi için gerçek, ispat edilebilir teknik ihtiyaç var ise, bu takdirde söz konusu seviyenin tespit edilmesi gerekir. Bir teknik şartnamenin birden fazla kullanım amacını kapsaması halinde, her bir kullanım kategorisi için farklı eşik seviyeleri gerekli olabilir;

 

-          Eşik seviyeleri, şartname hazırlayanlar tarafından, hali hazırda yasal olarak Avrupa pazarında olan mevcut ürünleri hariçte tutmak için kullanılmamalıdır. Bunun neticesi olarak da, asgari performans seviyelerinin, Avrupa Birliği’nde mevcut kabul edilmiş olan en düşük seviyenin üzerinde olmaması gerekir;

 

-          Eşik s[3]eviyeleri, hepsi için olmasa bile, bazı kullanım amaçları için uygun kabul edilebilecek ürünleri hariçte tutmak için kullanılmamalıdır (Ancak, belli kullanım amaçlarına ilişkin seviyelerin, söz konusu kullanım için hiçbir zaman uygun görülemeyecek ürünleri hariçte tutacağı hususu aşikardır);

 

-          Eşik seviyelerinin, ürünler ya da üreticiler arasında keyfi bir ayrım yapma aracı olarak kullanılmamaları gerekir.  Böyle bir şeyi yapmak için önemli ve gerekçeli nedenler bulunmadıkça, birbirleri ile rekabet eden ürünlerin, teknik şartnamelerin kapsamı dışında tutulmamaları gerekir.

 

-          Son olarak da, belli bir ürün performansına ilişkin fikir birliği arama çabasının, teknik şartnamenin teslimatını geciktirmemesi gerekir.

 

3.12 CPD kapsamında mevcut Avrupa teknik şartnamelerinin fiilen[4] uyulması zorunlu olan yapısı göz önüne alınanca¹², yukarıdaki ilkeleri kötüye kullanan şartname hazırlayanlar hakkında, EC(AT) Antlaşmasının 81 Sayılı Maddesi ( yani, rekabeti bozucu etki yaratan bilinçli uygulamalar) ve 82 sayılı Maddesi (yani, piyasaları kısıtlamak için hakim pozisyonun kötüye kullanılması) kapsamında takibat yapılabilir.

 

3.13 Teknik şartnamelerde tespit edilmiş olan ürün performans eşik değerlerinin, asgari Avrupa değerleri olduğu ve belli bir Üye Ülkede, belli bir kullanım amacına yönelik olarak uygunluğun tespit edilmesine imkan vermediği durumlarda, ürünün gerçek performansının da CE işareti ile birlikte beyan edilmesi gerekmektedir. Bu, teknik şartnameye uygunluğun, bir ürünün belli bir deneyi geçmiş olduğunu gösteren geçti/kaldı deneyleri ile tespit edilen seviyelere uygulanmaz.

 

 

4. Ürün Performans Sınıfları

 

Tanım ve tahlil

 

4.1 Bir Yapı Malzemesinin tabi olduğu ya da kullanım amacına göre kendisinin meydana getirdiği bir etkiye ilişkin davranışının sayısal ifadesi, Temel Gereklere ilişkin olarak bir ürünün performans seviyelerinin yelpazesini ifade eder. Sınıflar, bir bütün olarak ürüne ya da münferit özelliklere veya özelliklerin oluşturduğu kombinasyonlara atıfta bulunabilir.

 

4.2 Her bir Temel Gerek; teknik şartnamelerdeki sınıfların tespit edilmesine yol açabilir. Açıklayıcı Dokümanlar (Her bir ID’nin Kısım 1.2’si), iki tip ürün performans sınıfı ayrımı yapmaktadır: Bunlar, CPD’nin 3(2) sayılı Maddesinde belirtilen farklılıklardan kaynaklanan ve işlerin gereksinim seviyeleri kapsamını ifade eden araçlar olarak tanımlanmış olanlar (bundan böyle buna, ürün performansı “düzenleyici” sınıfları denmektedir) ve bu kategoriye girmeyenler (bundan böyle bunlara, ürün performansı “teknik” sınıfları denmektedir) olarak belirtilir.

 

4.3 Düzenleyici sınıflar, işlerin performansı ile ürünün kendisi arasında bir benzerliğin olduğu hallerde gerekli olabilir (yani, işlere ilişkin gerekler, ürün performansının bir fonksiyonu olarak doğrudan ifade edilmektedir).  Bu tür sınıflar, CPD’nin 20(2) sayılı Maddesinde öngörülmüş olan prosedüre göre tespit edilir.  Bu sınıfların kapsadığı seviyelerin aralığı, Üye Devletlerde rastlanan mevcut ve gerekçesi olan seviyelere bağlıdır. CPD’nin 6(3) sayılı Maddesinin hükümleri, düzenleyici sınıflar için geçerli olup, Üye Devletler tarafından kendi sınırları içinde uyulacak olan belirleyici performans seviyeleri olarak kullanılmalarını zorunlu hale getirir.

 

4.4 Çoğu kez “kullanıma uygunluk sınıfları” olarak atıfta bulunulan Teknik sınıflar; CPD’nin 3(2) sayılı Maddesinde belirtilmiş olan meşru farklılıkların belirtilmediği hallerde ya da ürün performans sınıflandırmasının, yapı işlerinde aranan gereklerin seviyelerinin yelpazesini ifade etme aracı olarak tanımlanmadığı hallerde, şartname hazırlayanlar, imalatçılar ve alıcılar için kullanım rahatlığı sağlama aracı olarak tespit edilmiş olan ürün performans sınıfları olmaktadır.Bunlar; bir ürünün kullanım amacı ile performansını ilişkilendirirken teknik şartnamenin kullanılmasını kolaylaştırmak için düşünülmüştür (ID’ler Kısım 1.2). Gerekli olan durumlarda, şartname yazanlar, Komisyon ve Daimi Komiteyi haberdar ederek bu tür sınıfları kendileri tespit edebilirler. Bunlar, CPD’nin 3(2) sayılı Maddesine göre sınıflar olmayıp 6(3) sayılı Madde de uygulanmaz (yani, Üye Devletler, kendi sınırları içinde uyulacak olan performans seviyelerini tespit ederlerken teknik sınıflara atıfta bulunma mecburiyetinde değildir, ancak uygun gördükleri takdirde böyle yapabilirler).

 

4.5 Ancak, zorunlu tutulan ürün özelliklerine ilişkin teknik sınıflar, teknik şartnamelerin ayrılmaz bir parçasını oluşturacaktır (yani, Ek ZA’sının atıfta bulunduğu bir Avrupa standardının uyumlulaştırılmış kural teşkil edici parçası) ve bu teknik sınıflar, CE işaretine ilişik bilgide ürünün performansını ifade eden bir araç olarak kullanılacaktır. Böylelikle, bunlar; teknik şartnameye uyan üreticiler için zorunlu olacaktır (ancak,  bu ilkeden sapmalar için 4.13 sayılı maddeye bakınız).

 

Örnekler

 

4.6 Düzenleyici sınıflar – Temel Gerek 2 (ER2), Yangın Durumunda Emniyet– bir grup özelliğin bileşik etkisi açısından (yani, işlere ait gerekler, ürün performansının bir işlevi olarak doğrudan ifade edilmektedir), Temel Gerekler ile Yapı Malzemelerinin performansı arasında doğrudan bir bağlantı bulunmaktadır. Tüm 15 Üye Devlet; işlerin gereksinim seviyelerinin kapsamını ifade aracı olarak bir ürün performans sınıflandırması kullanmaktadır. Kullanılmakta olan değişik sınıflandırma sistemleri ve deney metodları, ticarete teknik engel oluşturmakta ve bundan dolayı da, bunların Avrupa seviyesinde uyumlaştırılmaları gerekmektedir.

 

4.7 Teknik sınıflar – Bu alandaki teknik ihtiyacın, üretim aşamasının süreklilik arz eden yapısı ve ilgili numune alma ve deney yapma rejimlerinden kaynaklandığı çimento “mukavemet” sınıfları. Bu tür sınıflar; işlerin gereksinim seviyeleri kapsamını ifade aracı olarak tanımlanmamıştır ve bu bakımdan da, düzenleyici sınıf olarak önerilmemiştir. Ancak, bunlar, standartın amacına ulaşması için gereklidir ve eğer uygun ise, ulusal hükümlerde de yer verilebilir.

 

4.8 “Sınıf dışı” – teknik şartname hazırlayanlar, “sınıf” terimini çoğu kez bir ürünün performansını ve kullanımının birçok yönünü kapsamak amacı ile kullanırlar. Bu şekilde ad takılan bu sınıfların çoğu aslında “kullanım amacı kategorileri” (örneğin, bacalar için kurum yangınına mukavemet “sınıfları”– birlikte ya da birlikte olmadan), “maruz kalma koşulları” (örneğin, maruz kalma “sınıfları” XC1 (kuru), XC2 (ıslak, nadiren kuru) vs, betonarme için) ya da hatta “ürün tipleri”dir. (örneğin, çimento tipi “sınıfları” CEM I, CEM II, vs). Eğer söz konusu tanımlayıcılara artık “sınıflar” denmese bunun çok faydası olacaktır.

 

Teknik şartname hazırlayanlar için kılavuz

 

4.9 Ürün performans sınıflarının; CPD’nin 3(2) sayılı Maddesinde belirtilmiş olan farklılıklardan kaynaklanan, işlerin gereksinim kapsamını ifade aracı olarak tanımlandığı hallerde, şartname yazarları, düzenleyici sınıfların teşkil edilmesi için gerekçeli bir öneriyi Komisyona verebilirler ve Komisyon, bu öneriyi değerlendirir.  Eğer uygun bulunursa, Komisyon, CPD’nin 20(2) sayılı Maddesindeki prosedüre göre, SCC’ye alınacak önlemlere ilişkin bir taslak takdim eder.

 

4.10 Teknik sınıflara ilişkin olarak, 4.11 numaralı paragrafın[5] koşullarının yerine getirilmesi kaydı ile, şartname hazırlayanlar, Komisyon ve Daimi Komiteyi haberdar ederek, bu tür sınıfları kendileri de saptayabilirler.

 

4.11 Ürün performans sınıflarının teşkil edildiği durumlarda, aşağıda gösterildiği gibi, belli ilkelere uyulması gerekir:

 

-          Sınıflara yönelik gerçek, ispat edilebilir, teknik ya da düzenleme ihtiyacı olmalıdır. Örneğin, belli bir deney metodunun kullanımı, ürün sürecinin yapısı ya da bir ürünün amaçlanan değişik kullanımlarından teknik bir ihtiyaç ortaya çıkabilir;

 

-          Teknik sınıfların, tüm Üye Devletlerin mevcut ulusal hükümleri ile tutarlı olması gerekir (yani, teknik sınıfların tanımında Üye Devletlerdeki mevcut seviyelerin göz önüne alınması gerekir);¹³

 

-          Sınıflandırma; hali hazırda yasal olarak Avrupa pazarında olan mevcut ürünleri dışlamak için kullanılmamalıdır; Bunun bir neticesi olarak da, asgari sınıf seviyelerinin, Avrupa Birliğindeki kabul edilmiş mevcut en düşük seviyenin üzerinde olmaması gerekir;

 

-          Sınıflandırma, hepsi için olmasa da bazı kullanım amaşları için uygun olduğu düşünülen ürünleri hariçte tutmak için kullanılmamalıdır;

 

-          Sınıflar; ürün ve üreticiler arasında keyfi ayrımcılık aracı olarak kullanılmamalıdır.

 

-          Sınıflar; Avrupa pazarını suni biçimde parçalara ayırmak için kullanılmamalıdır (yani, aslında pazarın parçalarını tanımlayan sınıfların, Temel gerekleri tatmin eden sağlam bir temele sahip olması gerekir);

 

-          Eğer en az bir Üye Devlette belli bir kullanım amacına ilişkin herhangi bir yasal zorunluluk yok ise, “performans tespit edilmemiştir” biçiminde bir sınıf teşkil edilecektir. Ancak, bu tür sınıfların teşkil edilmesinde, 3.6 sayılı madde hükümlerine de uyulması icap eder;

 

-          Ayrıca, sınıfların, tasarım sürecini engellememesine dikkat edilmelidir. Çoğu kez, istenilen hesaplamaları yerine getirebilmek için,  bir ürünün performansının belli bir yönüne ilişkin kesin ya da karakteristik bir özelliğe ihtiyaç vardır;

 

-          Son olarak da, belli bir sınıflandırma sistemine ilişkin fikir birliği oluşturma çabasının teknik şartnamenin teslimini geciktirmemesi gerekir.

 

4.12 Yukarıdaki koşullardan da anlaşılacağı üzere; ürün performans sınıfları; özellikle teknik sınıflar, bir kuraldan ziyade bir istisna olarak değerlendirilmelidir ve sadece CPD ve teknik şartnamenin amacına ulaşması için gerekli durumlarda teşkil edilmelidir.  3.12 sayılı maddenin hükümleri teknik sınıflar için de geçerlidir.

 

4.13 Not: Avrupa teknik şartnamelerinin teslimini geciktirmemek için, bazı şartname hazırlayanların, performans değeri ifadesine alternatif olarak kullanılabilecek ürün performansının opsiyonel sınıflarını tanımlamış oldukarı gözlemlenmektedir. [6]Bu tercih unsuru, bu tür sınıfların teknik görüş açısından gerekli olmadığını gösterse de, bunların kullanımı, CPD’nin amaçları ile çelişmemekte ve bu bakımdan da kabul edilebilir nitelikte olmaktadırlar. Ancak, bu tür durumlarda, özelliğin belirlenen değeri CE işareti ile birlikte, ya kendi üzerinde ya da bildirilen sınıfın beraberinde beyan edilecektir¹⁴.

 

5. İşler ve İşlerin Bölümlerine İlişkin Ulusal Hükümler

 

İlkeler

 

5.1 Üye Devletler; bir taraftan genel anlamda insan sağlığına ilişkin diğer temel gereklere uyarlarken, diğer taraftan da, kendi sınırları içindeki yapım ve inşaat mühendisliği çalışmalarının, insanların, evcil hayvanların ve mal ve mülkün güvenliğini tehlikeye atmayacak biçimde tasarımlanmasını ve yapılmasını sağlamaktan sorumludur. (Bu konuda 1inci CPD).

 

5.2 İnşaat işlerinin tasarım ve uygulamasına ilişkin ulusal hükümlerin Yapı Malzemelerinden istenilen performans üzerinde etkisi vardır çünkü istenilen performansın bu tür işlerdeki kullanıma uygun olması gerekmektedir. Bu ulusal hükümler, tüm Avrupa’da, başka unsurlar yanında, yönetmeliğin felsefesi, kriter belirleme ve gerekli koruma seviyelerindeki farklılıklar nedeni ile değişiklikler gösterir. Kısa vadede, işlerin tasarım ve uygulamasına ilişkin bu tür ulusal hükümlerin birbirleri ile uyumlu hale getirilmesi ön görülmemektedir. Coğrafi ya da iklim şartlarındaki farklılıklar ya da farklı yaşam biçimleri de, ulusal hükümlerde haklı farklılıklara neden olmaktadır ve bu hususlar uyumlu hale getirilememektedir.

 

5.3 Kullanım uygunluğu şu anlama gelir: Bir ürün, bir parçası olduğu, içine kurulduğu, tatbik edildiği ya da monte edildiği işlerin, uygun biçimde tasarımlanmış ve yapılmış olması halinde, CPD’nin 2(1) sayılı Maddesindeki temel gerekleri yerine getiren özelliklere sahiptir. Avrupa seviyesinde uyumlaştırmanın olmaması halinde, Yapı Malzemelerinin kullanım uygunluğu ancak işlerin ve parçalarının tasarım ve uygulamasına ilişkin ulusal hükümler bazında doğru biçimde değerlendirilebilir. Bu bakımdan, şimdilik, kullanım uygunluğu, tüm Avrupa’yı ilgilendiren bir kavram değil, temelde ulusal düzeyde kalan bir kavram olmaktadır. Değişik Üye Devletlerdeki benzeri iş türleri için değişik performans şartları olabilir ve bu da, Yapı Malzemelerine ilişkin değişik taleplerin yapılması ile sonuçlanır.

 

5.4 Bunun sonucu olarak da, Temel Gereklere ilişkin işlerin tasarım ve uygulamasına dair ulusal hükümlerin, ürün performansı olarak ifade edildiği hallerde, Üye Devletler; belli kullanım amaçlarına yönelik olarak Yapı Malzemeleri için istenen performans seviyeleri konusunda düzenlemeye gidebilirler¹⁵. Bu ilke, ürün performans düzenleme sınıfları teşkil edilsin ya da edilmesin geçerli olacaktır¹⁶. İşler ile ürünler arasındaki karşılıklı karmaşık ilişkiler kaçınılmaz olarak, belli bir ürünün CE işaretini taşıması durumunda bile tüm Avrupa’da aynı tatbike tabi olarak kullanılamayacağı durumlar yaratmaktadır. Ancak,  CE işareti ve beraberinde bulunan bilgi; daha başka bir prosedür, deney ya da uygunluk değerlendirmesi gerekli olmadan, belli bir Üye Devlette belirli bir kullanım uygunluğun teşkil edilmesine imkan verecektir.

 

5.5 CPD’nin 6(1) sayılı Maddesi şunu ifade etmektedir: “Üye Devletler; bu Kılavuzun hükümlerini yerine getiren ürünlerin serbest dolaşımını, piyasaya sürülmesini ya da kullanımını engellemeyecektir.” Kılavuzun hükümlerini yerine getirmek için, ürünlerin kullanıma uygun olması gerekir ve bu husus, yukarıda belirtildiği üzere, işlerin tasarım ve uygulamasına dair ulusal hükümlere bağlı olmaktadır. 6(1) sayılı Maddede geçen “ya da kullanımı” terimi, Yapı Malzemelerinin kullanımı konusunda suni engellerin yaratılmasını önlemek amacı ile düşünülmüş olup, Üye Devletlerin, CPD’nin 3(2) sayılı Maddesinde belirtilen farklılıklar baz alınarak, işlerin ya da bunların parçalarının tasarım ve uygulaması konusunda düzenleme yapma olasılığını ortadan kaldırmaz.

 

5.6 Ancak, Üye Devletlerin düzenleme yapma haklarının, Avrupa kanunlarına (doğrudan uygulama ilkesi) bağlı Yapı Malzemeleri için uygunluk teyit sistemlerini genişletmediği de unutulmamalıdır.

 

Örnekler

 

5.7 Duvar kaplamaları (yangına tepki): Üye Ülke (1), otel acil çıkış yollarındaki duvar kaplamalarının Euroclass A2 ya da daha yüksek kalitede olmasını isterken, diğer Üye Ülke (2); otel acil çıkış yollarındaki duvar kaplamalarının Euroclass 1 standardında olmasını istemektedir. Böylelikle, ilk Üye Devlette otel acil çıkış yollarında kullanılmaya müsait olan A2 sınıfı ürünlerin, ikinci Ülkede söz konusu aynı kullanım için uygun olmadığı düşünülecektir.

 

5.8 Yol güvenlik bariyerleri: Yol güvenlik bariyerlerine ilişkin performans şartları; örneğin yolun türüne göre değişiklik gösterecektir ve tüm CE işaretli güvenlik bariyerlerinin her tür yol için istenilen performansa sahip olmayacağı aşikardır. Örneğin yol türleri ve şartlara ilişkin tanımlamalar bütün Avrupa’da uyumlu hale getirilmezse,  bu takdirde, ürünlerin kabul edilebilir nitelikteki kullanımları, işlerin tasarım ve uygulamasına ilişkin ulusal hükümlere tabi olacaktır. Yine, kullanım uygunluğu, tüm Avrupa’yı kapsayan bir kavramdan ziyade ulusal düzeyde bir kavram olmaktadır.

EK: CPD’DEKİ SINIF VE SEVİYELERE GENEL BİR BAKIŞ

 

İşler	Açıklayıcı Dokümanlar	Ürünler
Tasarım ve Uygulama – Üye Devletlerin yetkisi.1. durum.   İşlerin Temel Gerekleri karşılaması gerekir (Söz konusu şartları ihtiva eden hükümlere tabi olunan durumlarda). Madde 3(1) ve Ek 1   Temel Gereklerin, ürünlerin teknik özellikleri üzerinde etkisi olmaktadır. Madde 3(1)   Üye Devletler; farklı temel gerek seviyelerine sahip olabilirler (Coğrafi ya da iklim şartları, yaşam biçimi ve koruma seviyesindeki farklılıklardan dolayı). Madde 3(2)     Gereklilik seviyelerindeki yukarıda bahsedilen farklılıkları hesaba katmak için temel gereklere ilişkin sınıflara ihtiyaç olabilir. Madde 3(2)     Temel gereklerin seviyeleri, sınıflara benzerdir.   Temel gereklere ilişkin sınıfları teşkil etmek için Yapı Daimi Komitesi’nin olumlu mütalaası gerekmektedir. Madde 20(2)(a)   Eğer hali hazırda yürürlüğe sokulmuşlarsa, performans seviyelerinin tespit edilmesi için Üye Devletlere temel gereklere ilişkin sınıfları kullanma zorunluluğu getirme. Madde 6(3)	Gerekli olan durumlarda, her bir gereksinim için sınıf ya da seviyeyi göstererek, işlere ilişkin Temel Gereklere kesin bir biçim veriniz. Madde 12(2)a     Teknik şartnameler ile bu sınıflar ya da seviyesler arasında korelasyon kurma yöntemlerini belirtiniz (örneğin, hesaplama ve ispat yöntemleri, proje tasarımı ve bunlara ilişkin teknik kurallar). Madde 12(2)b     Madde 3(2) – “düzenleyici” sınıflarda belirtilmiş olan farklılıklar esas alınarak, ürün performans sınıflandırması, işin gereklilik seviyelerinin kapsamını ifade etmede bir araç olarak tanımlanabilir Açıklayıcı Dokümanlar 1.2.1 sayılı paragraf   Düzenleyici sınıfların teşkil edilmesi için Yapı Daimi Komitesi’nin olumlu mütalaası gerekmektedir. Madde 20(2)(a)     Ürün performansı ile ilgili kullanım amacına ilişkin teknik şartnamenin kullanılmasını kolaylaştırmak için ürün performans “teknik” sınıfları teşkil edilebilir. Açıklayıcı Dokümanlar 1.2.2 sayılı paragraf   Eğer ihtiyaç duyuluyorsa, bu tür teknik sınıflar, Komisyon ve Yapı Daimi Komitesi haberdar edilmek kaydı ile, şartname hazırlayanlar tarafından teşkil edilecektir. Açıklayıcı Dokümanlar 1.2.2 sayılı paragraf.     Bunlar, teknik şartnamelerin ayrılmaz bir parçasını oluştururlar.	Temel Gereklerle ilgili olarak rol alınız. Madde 13(4)a     Kullanım için uygun olması gerekir: yani, eğer uygun biçimde tasarlandığı ve yapıldığı takdirde işlerin Temel Gerekleri yerine getirebilmesini sağlayacak özelliklere sahip olması gerekir. Madde 2(1) ve 4(2)   Bu şekilde, kullanım uygunluğu, işlerin tasarım ve uygulamasına ilişkin Temel Gerekler ve ulusal hükümlere ilişkin üstlenilen bölüm olan, ürün özellikleri ile bağlantılı olmaktadır (yani, belli kullanımlar için uygunluk tanımının ulusal bir boyutu bulunmaktadır.)     Ürünlerin, uygun bir biçimde tanımlanması gerekir, çünkü bu içerik ya da performans ilgili eşik seviyelerine neden olabilir.             Eşik seviyeleri; altına düşüldüğünde,  belli bir kullanım amacı için uygun olarak düşünülmeyecek asgari bir ürün performansını garanti altına almak için de gerekli olabilir.     Ürünlerin, teknik şartnamelere uyması gerekir. Madde 4(2)       Bu şekilde, yukarıda bahsi geçen ürün performans eşik seviyeleri, teknik şartnamelerin ayrılmaz bir parçasını oluşturur.