Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) hakkında

KILAVUZ BELGE K

UYGUNLUK TEYİDİ SİSTEMLERİNİN VE ONAYLANMIŞ KURULUŞLARIN

YAPI MALZEMELERİ DİREKTİFİ ALANINDA ROLÜ VE GÖREVLERİ

(Orijinali, Yapı Daimi Komitesinin 28–29.03.2000 tarihli 49uncu toplantısını müteakip, CONSTRUCT 99/382 Rev.1 dokümanı olarak yayımlanmış olup Nisan 2001’de CONSTRUCT 01–477 dokümanı olarak ve Yapı Daimi Komitesinin Eylül 2002 toplantısı sonunda revize edilmiştir.)

1.  Kapsam

1.1.   Bu Kılavuz Belge, 93 / 68 / EC sayılı Konsey Direktifi tarafından değiştirildiği üzere, 89 / 106 / EEC sayılı Konsey Direktifi (bundan böyle Yapı Malzemeleri Direktifi ya da CPD olarak anılmaktadır) uygulaması kapsamındaki çeşitli uygunluk teyidi sistemlerinin (AoC) ayrıntılarına inmektedir.

1.2.   Bunun yanısıra AoC sistemleri ile Onaylanmış Kuruluşlar arasındaki ilişkiyi de belirtmektedir. Değişik AoC sistemlerinde ilgili Onaylanmış Kuruluşun / Kuruluşların rolünü de açıklamaktadır.

1.3.   Kılavuz Belge, özellikle, CPD’nin 13 ve 18 sayılı Maddeleri ile Ek III’e atıfta bulunmaktadır. Bu hükümlerin tam metinleri, http://europa.eu.int/comm/enterprise/construction/index.htm ‘den bulunabilir.

1.4.   Kılavuz Belge, özellikle, Avrupa Ekonomik Alanı (EEA) içindeki Onaylanmış Kuruluşlar, düzenleme ve yürütme yetkili kuruluşları olmak üzere, pek çok farklı gruba hitap etmek amacı ile hazırlanmıştır. Ayrıca, ilgili talimatnameler ile birlikte ele alınmak üzere, teknik şartname hazırlayanlar (CEN / CENELEC ve EOTA üyeleri) ile bilgi edinmek amacıyla imalatçılar ve diğer kullanıcıları da ilgilendirmektedir.

1.5.   Bu doküman onaylanmış kuruluşların uygulamadaki rolünü tanımlaması sebebiyle, Kılavuz Belge A [1]‘yı tamamlamaktadır. Üye ülkeler tarafından, onaylanmış kuruluş değerlendirmesi talep eden kurumların incelenmesinde kullanılacak kriterleri içermemektedir. (Bunlar, Kılavuz Belge A kapsamındadır).

2.  Temel İlkeler

2.1.   CPD ( Yapı malzemeleri direktifi ); rol ve görevleri ile birlikte tüm faaliyet gösterenleri kapsayan uygunluk teyidi sistemlerinin tamamını tanımlamaktadır. İsteğe bağlı Avrupa ya da Uluslararası standartlar[2] ya da yeni ya da YMD’ de bahsedilenlere benzer uygulamaları tanımlayan yeni yada global yaklaşım direktifleri ile ilgili yatay bir seviyede[3] hazırlanmış olan dokümanlar zorunlu olmamakla birlikte uygun olmaları halinde başlangıç noktası olarak kullanılabilirler.

2.2.   Bu doküman, Yapı Malzemeleri Direktifi kapsamında CE işaretlemesi ile ilgili yönler ile sınırlı tutulmuştur. Teknik şartnamelerde konu edilebilecek olan isteğe bağlı hususlara değinilmemektedir.

2.3.   Üretici, teknik şartnamede belirtilen hususlara olan uygunluğun belirlenmesinden tamamen sorumludur. Ec uygunluk sertifikası vermek üzere bulunan 3. şahıslar dahi, üreticinin zorunlu olarak yapması gerekenleri ortadan kaldıramaz. Ancak, CPD kapsamında belli işlemlere yönelik tüm sistemin uygunluk belirlemesinde sorumluluk, ,sistem 4 hariç olmak üzere, tüm uygunluk belirleme sistemleri (AoC)  için üçüncü bir tarafa verilmektedir.

2.4.   Uygunluk belirlenmesinde üçüncü taraf bulunsun ya da bulunmasın, CPD ve teknik şartnamelerin şart koyduğu deney ve prosedürlerin tamamı doğru biçimde yapılmalı ve belge olarak saklanmalıdır. Belgeler, onaylayan ve gözetim yapan yetkili kurumlar için ilgili hallerde hazır bulundurulmalıdır.

2.5.   Uygunluk Teyidi Sisteminin (AoC) belirlenmesinde, önemli gereksinimlerine göre bir ürünün bulunduğu kısmın öneminin her ER için genel olarak aynı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu yüzden, belli bir AoC sisteminde, bir ürünün belli performans deneyleri onaylanmış kuruluşlara verilirken, geri kalanlar ise üreticiye verilmiştir. Deneylerin bu biçimde tahsisine ilişkin ayrıntılar, Komisyonun talimatnamelerinin esasları daha geniş bir biçimde incelenerek, teknik şartnamelerde belirtilmelidir..

2.6.   Buna ek olarak, yapı malzemelerinin uygunluk teyidi ile ilgili birçok Komisyon kararı, farklı uygunluk teyidi sistemleri ile bir ürünün olası çeşitli kullanım amaçlarının[4] göz önüne alındığı kümülatif prosedürlere dayanmaktadır. Bu bakımdan, onaylanmış kuruluşların tipi, eğer varsa, üreticinin ürününü piyasaya sürmek için seçtiği kullanım amaçları aralığına göre değişmektedir.

2.7.   “Onaylanmış Kuruluş” terimi; CPD’nin 10. maddesi kapsamında üye devletler tarafından belirlenmiş olan organizasyonlar için kullanılan terminoloji ile karışıklığı önlemek için, sadece CPD’nin 18. maddesi kapsamında bildirimde bulunulan organizasyonlar için kullanılmaktadır. (Örneğin EOTA Onay Kurumları)

3. Uygunluk Kontrolü Yöntemleri

3.1.   Ürünün, tüm Uygunluk Teyidi Sistemleri için geçerli başlangıç tip deneyi (ITT: Initial Type- Testing) (imalatçı veya bildirimde bulunulan bir kuruluş tarafından)

(1)   Bir Başlangıç Tip Deneyi; ürün grubunu temsil eden ürün numunesine ait performansını tespit eden ve uyumlaştırılmış teknik şartnamede anlatılan komple deney grubunun ya da diğer prosedürlerin tamamıdır.

(2)   Bir ITT, bir ürünün uyumlaştırılmış teknik şartnamelere uyduğu hususunu teyit eder. Beyan edilecek tüm uyumlaştırılmış özelliklerin performansını tanımlar.

(3)   Seçilen kullanım amaçlarının sınırlamaları ile yine imalatçı tarafından öngörülen belli piyasalara bağlı olarak, ITT’ nin kapsamı, öngörülen kullanımlara uygulanan kapsamlar ile sınırlı tutulabilir.

(4)   Bir ürün yelpazesi, versiyonlar arasındaki farklılıkların emniyet seviyesini ve ürünün performansı ile ilgili diğer şartları etkilememesi şartıyla, ürünün birkaç versiyonunu kapsayabilir.

(5)   Bir Başlangıç Tip Deneyi, bir ürünün kullanımına ilişkin uygunluğun değerlendirilmesi olmamaktadır. ITT, daha ziyade, teknik şartnamelerde belirtilmiş olan deney ya da diğer prosedürler esas alınarak, bir ürünün performansının tespitidir.

(6)   ITT, bir ürünün,  teknik şartnameye uygun olup olmadığının belirlenmesini sağlayan tek araçtır. Bununla birlikte, ürünün beyan edilen performansına ilişkin referans sağladığı için, ITT gerçekten de CPD kapsamında temel bir rol oynar.

3.2.   Fabrikadan, açık piyasadan ya da inşaat şantiyesinden alınmış olan numunelerin imalatçı ya da Onaylanmış Kuruluş tarafından denetileme deneyinin yapılması;

(1)   Komisyon kararları, genelde, uygunluk doğrulama prosedürleri kapsamında Onaylanmış Kuruluşlar tarafından yürütülen denetleme deneylerinin yerini, imalatçı ya da onun yetkili temsilcisinin tesisleri ile sınırlamaktadır.

(2)   Uygun bir “denetleme deneyi”nde:

                          I.     Yapı malzemesinin, teknik şartname ile başlangıç tip deneyinde belirtilmiş olan deney metotlarına göre deneye tabi tutulduğu,

                        II.     Deney sonuçlarının, başlangıç tip deneyinden alınan ve beyan edilmiş olan ürün performansları ile mukayese edildiği,

                      III.     Bulguların, teknik şartnamelere ITT’ ye ve FPC ( Factory Production Control, Fabrika Üretim Kontrolü ) hükümlerine uygun olduğunu teyit eden bir deney raporunun sunulduğu

varsayılır.

3.3.   Fabrika üretim kontrolü

(1)   CPD kapsamında, fabrika üretim kontrolü, imalatçı tarafından yapılan sürekli iç üretim kontrolü manasına gelir. Normal olarak, bu, imal edilen ürünlerin, başlangıç tip deneyinin beyan edilen performanslarına uygunluğunu temin için, imalatçı tarafından yapılan deneyi de içerir.

(2)   Fabrika üretim kontrolü konusunda daha fazla ayrıntılı bilgi, “Fabrika üretim kontrolünün, yapı malzemelerine ilişkin teknik şartnamelerde tanımı” adlı Kılavuz Belge B’de bulunabilir.

3.4.    Hesaplama ile belirlenen ürün performanslarına göre uygunluğun belirlenmesine ait özel hususlar:

Bir kısım AB ülkelerinde, yapı kanunu ya da ilgili tüzükler gereği, belirli bir takım yapı ve inşaat mühendisliği işi için her bir durumda işin ve/veya kısımlarının yapısal hesaplarının ya da belirli diğer hesaplamaların yetkili inşaat makamlarınca onaylanmış mühendisler tarafından yapılması zorunlu tutulmaktadır. Bu konu Yapı Malzemeleri Direktifi’nin konusu olmadığı için, bu kılavuz belgede bahsedilen işlerle ilgili bir husus yer almamakta, yalnızca CE işareti taşıyan yapı malzemeleri için uygunluğun teyidi ile ilgili olan hesaplamalarla ilgili hususlar bulunmaktadır. Buna rağmen işler ve/veya kısımlar ile ilgili üye ülkeler kuralları, CE işaretine uyumlu olarak hazırlanan dokümanlarla belirtildiği üzere, bildirilen ürün performanslarının doğru bir şekilde değerlendirilmesi konusunda sağlayıcı bilgiler taşımalıdır. Uyumlaştırılmış teknik şartnamelerde[5]  tanımlananlar dışında, yapısal bileşen olarak üretilen ürünleri kapsayacak şekilde, ürünün performans değerlendirmesi ya da ilerde gereksinimler taşımamalıdır.

(1)   Uygun olması durumunda, özellikle mekanik dayanım, stabilite ve /veya yangın dayanımı gerektiren yapı malzemeleri için, performans özellikleri hesaplama ile belirlenir (Bakınız Kılavuz Belge L Madde 3.1.2 birinci bent ve Madde 3.3). Bu tür ürünler, performans özellikleri deneylerle belirlenen beton elemanlar, çimento, güçlendirilmiş çelik, vb. gibi yapısal elemanlar için kullanılanlardan ayrılmaktadır(Bakınız Kılavuz Belge L Madde 3.1, ikinci bent ve Madde 3.2).

(2)   Uyumlaştırılmış EN, ETAG / CUAP / ETA içeriğinde performansın belirlenmesi ve başlangıç tip deneyi (ITT) ile fabrika üretim kontrolüyle (FPC) ilgili uygunluk teyidi gereksinimleri de dahil olmak üzere, bütün gereksinimleri belirtmek için kullanılacak yöntemleri, üreticinin ürünün CE işaretinde bulunan bilgilerde, bildirilen ilgili performanslara (değeri, sınıfı ve ilgili parametreler)  yer verebileceği şekilde ortaya koymalıdır.

(3)   Yapısal elemanlar ve kitlerin, özellikle Eurocode’ larda yer verilen hesaplama yöntemiyle ortaya konulacak performans özellikleriyle ilgili olarak, Kılavuz Belge L, Madde 3.3’ de tariflenen üç yöntemden biri kullanılarak bildirilen performans elde edilir.

(4)   Bu tür yapısal ürünler için olan CE işareti ve ilgili dokümanlarda, ürünün kullanımıyla ilgili tüm bilgilerin bulunması gerekmekte olup, performans özelliklerinin işin yapısal tasarımıyla bağlantısı sağlanmalıdır.

(5)   Diğer yapı malzemelerinde olduğu gibi, yapısal bileşenler ve kitlerle ilgili olarak, ürüne ait teknik özelliklerin uygunluk teyidi sağlanması ve direktifte öngörüldüğü üzere kayda alınması gerekmektedir (Bakınız yukarıdaki Madde 2.4). Bu nedenle, teknik şartnamelerin (uyumlaştırılmış EN veya ETA) ürünün uygunluk teyidi ile bağlantılı ve ayrıca hesaplanmasıyla ilgili aşamaları tanımlaması gerekmektedir.

(6)   Uygunluk teyidinin hesaplanması işi, kısmen bu alandaki kanıtlanmış özel teknik uyumluluk, bilgi ve deneyiminin bulunması ile deney yapımından tamamen farklı yöntem ve donanımlar gerektirdiği için, üye ülkelerin onaylanmış kuruluş ataması yaparken, çok dikkatli bir incelemeden sonra, hesaplama ile yapılacak uygunluk teyidinin bu onay kuruluşuna ait bir görev olup olmadığını bildirmesi gerekmektedir.

(7)   Hesaplama ile yapılan performans belirlemesinin genel olarak kullanılan uygunluk teyidi prosedürlerinden türetilmesi esası bulunmamaktadır.

(8)   Ek 3’te, yapısal bileşenler ve kitler için şartname hazırlayanlara hesaplama ile belirlenen performans özellikleri ile ilgili uygunluk teyidi hakkındaki özel hususlara ait açıklamaya yer verilmiştir (Bakınız Kılavuz Belge l, bölüm 3.3). Bunlarla alakalı gereksinimler, gerekli görülmesi durumunda ilgili harmonize şartnamede (hEN veya ETA) geliştirilmeli veya detaylandırılmamalıdır.

Ek 3’te;  temel gerekler n° 4 (mekanik dayanım ve stabilite ilgili kullanım güvenliği ) ve  n° 2 (yangın halindeki güvenlik)’ de bulunan hususları da kapsayacak şekilde, temel gereksinimler  n° 1 (mekanik dayanım ve stabilite) ile ilgili yapısal bileşenlerin ve kitlerin hesaplanan performans özellikleri ile ilgili uygunluk teyidi konularına deyinilmektedir. Hesaplamayla belirlenen diğer temel gereksinimler (örneğin, n° 5- akustik,  n° 6- ısıl performans) ile ilgili olan ürün performans özellikleri için de ayrıca referans olarak kullanılabilir; ancak bu durumda, bahsedilen ürünlerle ilgili özel hususları ve hesaplamaları karşılayacak şekilde referansın içeriğinde değişiklik yapılabilir.

Ek 3’te, yalnızca ürün performans özelliklerinin belirlenmesi ile ilgili hesaplamaların etsine atıfta bulunulmaktadır. Üretim kalitesinin etkisi ile herhangi bir ilgisi yoktur.

4.Uygunluk Doğrulama Sistemleri

(1)   CPD’nin 13. Maddesine göre, imalatçı ya da onun Topluluk içinde bulunan yetkili temsilcisi, ürünlerin 4. Maddede kastedilenler dahilinde, ilgili teknik şartnamelerin gereksinimleri ile uyumlu olduğunun teyidinden sorumludur. Uygunluk; aşağıda açıklanan iki uygunluk doğrulaması prosedürünün uygulanmasının tercih edildiği Ek III’ e uygun biçimde teknik şartnamelerin esas alınması sureti ile deney ve / veya diğer kanıt ile tespit edilecektir:

a.      Ürünün, onaylı bir belgelendirme kuruluşu tarafından uygunluk teyidinin belgelendirilmesi... (2 alternatif sistem esas alınarak)

b.     Üretici tarafından Ürünün uygunluğunun bildirilmesi... (dört alternatif sistem esas alınarak)

(2)   Prosedür olarak,  belgelendirme kuruluşu[6], süreç (i)’ de  ürünün uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirir,  süreç (ii)’de ise, ilk olasılık, ürün şartnamesine karşılık olarak üreticinin ITT ve FPC sonuçlarını sağlama becerisinin belirlenmesini ortaya çıkartır ve gözetim gerektiği zaman bunu periyodik olarak gözden geçirir.

(3)   Süreç (i) ve süreç (ii)’ de ilk olasılık, onaylanmış kuruluşlar(Belgelendirme Kuruluşu haricinde), belgelendirme kuruluşu için yüklenici/taşeron olarak faaliyet gösterebilir.

(4)   Süreç (ii) ikinci olasılık, temel gereklerden herhangi birine göre yapılması gereken deneyler, onaylı bir deney laboratuvarının sorumluluğundadır. (Bakınız aşağıda Madde 4.2.2(3)). Bunun dışında, bu laboratuvarların bazı özel deneyleri, diğer laboratuvarları taşeron şeklinde kullanarak gerçekleştirmesi mümkündür.

(5)   Uygunluk Teyidi ile ilgili Komisyon Kararları ile bunlara tekabül eden talimatnamelerdeki çeşitli Uygunluk Teyidi Sistemlerine atıfta bulunmayı kolaylaştırmak için her sisteme bir numara verilmiştir. Ek 1’de numaralamayla ilgili şema özetlenmiştir.

5.1.   İmalatçı ve onaylanmış kuruluşlara ilişkin değişik görevler esas alınarak ürün uygunluğunun bir Belgelendirme Kuruluşu tarafından belgelendirilmesi ( CPD Ek III.2 (i) (Sistem 1 ve 1+)).

(1)   Sistem 1 ve 1+ kapsamında, (üretici ve onaylanmış kuruluşun görevleri esas alınarak) ürün uygunluk belgelendirilmesi sorumluluğu, üçüncü bir tarafa verilmiştir.

(2)   Yapılacak olan ürün belgelendirmesini mümkün kılmak için gerekli münferit görevlerin değişik taraflarca, yani üretici, belgelendirme kuruluşu, muayene kuruluşu ve laboratuvar gibi taraflarca yerine getirilmesi uygundur. Belgelendirme kuruluşu, ilgili tüm bilgilerin bir araya getirilmesinden, görevlerin teknik şartnamelere uygun olarak gerçekleştiğinin doğrulanmasından ve ürünün uygunluğunun belirlenerek belgelenmesinden sorumludur.

(3)   Ürün belgelendirme, bu bakımdan, değişik kaynaklardan gelen bilgileri kullanan bir “şemsiye aktivite” olarak nitelendirilebilir. Bahsedilen bu noktada, üretici, başlangıç tip deneyinin bir parçası olarak belli başlı ürün özelliklerinin deneye tabi tutulması da dahil olmak üzere, önemli bir role sahiptir (Bakınız yukarıdaki Madde 3.1). Bu tür deneylerin üreticiye verilmesi hususu, Komisyon talimatnameleri esas alınarak yapılan değerlendirme sonucunda teknik şartnamelerde belirtilmesi gerekmektedir.

(4)   Sistem 1 ve 1+’ de, ITT için ürün örneklemesi sorumluluğu, [Örnekleme kurallarının (ve diğer başlangıç tip deneyi ya da fabrika üretim kontrol ayrıntılarının)] olmaması halinde, Onaylanmış Kuruluşlar Grubu, üreticilere uygun, müşterek kullanılan bilgi sağlayacaktır. Bu müşterek talimatlar, onay için SCC’ye bildirilecektir. Şartname yazanlar, bunları, şartnamelerde ileride yapılacak değişiklikler için bir baz olarak kullanabilir], olmaması halinde, üreticiden ziyade, bir belgelendirme kuruluşuna (o da bunu ekseriya bir muayene kuruluşuna devir eder) düşer.

(5)   CPD Ek III.2 (i) (Sistem 1 ve 1+) kapsamında onaylanmış kuruluşun işlemlerinin ortaya koyduğu netice, her durumda, bir ürün uygunluğu belgesi olmaktadır. Müşterek kullanılan “sistem 1” ve “sistem 1+” terimleri arasındaki tek fark, ürünü değerlendirmek için bildirimde bulunulan  kuruluş tarafından kullanılan yöntemler olmaktadır (yani, 1+ gözetim testi yapılmasını da içerir).

5.2.   İmalatçı tarafından ürün uygunluğunun beyanı (CPD Ek III.2(ii)).

(1)   Sistem 2, 2+, 3 ve 4 kapsamında, ITT için ürün numunesi alınması için  sorumluluk, (teknik şartnamede öngörülmüş olan kurallar doğrultusunda) imalatçıya aittir.

Bu ikinci sistem (CPD Ek II), üç durum halinde ayırt edilebilir:

4.2.1.1 İlk olasılık (Sistem 2 ve 2+)

(1)   Bu ilk olasılıktaki onaylanmış kuruluş tarafından yürütülen faaliyetler, her durum için, bir fabrika üretim kontrolü belgelendirmesidir. Sıkça kullanılan ‘sistem 2’ ve ‘sistem 2+’ terimleri arasındaki tek fark, hem 2 ve 2+ Fabrika Üretim Kontrolünü içerirken, sistem 2+’nın gözetimi de içeriyor olmasıdır.

(2)   Fabrika üretim kontrolünün (FPC’nin) belgelendirilmesi ile, (kontrol edilecek olan gerekli ürün özelliklerinde edinimler sağlamak için) üretici tarafından yapılan daimi iç üretim kontrolüne ilişkin değerlendirmesi anlamındadır. Böylece, FCP’ nin, teknik şartname ve CPD’de istenen gereksinimlerle uyduğunu ortaya koymak için, hem başlangıç muayenesi, hem de sürekli gözetim, belli bir üretim faaliyetiyle ilgili genel aktivitelerdir.

(3)   Verilen FPC belgelendirmesinin genel özellikleri ile ürünün kendi özellikleri arasında birebir bir ilişki bulunmadığı gibi, ürünün performansındaki bir takım hususlar dikkat çekici olabilir (böyle bir durum olması halinde teknik şartnamede belirtilmesi gerekir), bu nedenle,ürünün kendi özellikleri esas alındığında, onaylanmış kuruluş ya da üreticinin görev sıralamasında pratik olarak bir değer taşımamaktadır. FPC’nin değerlendirilmesi, CPD kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek için üretici tarafından uyarlanan tüm unsur, şart ve hükümleri ilgilendirmektedir.

(4)   FPC’nin belgelendirilmesi, bir teknik şartname çerçevesinde bir ürünün tüm uygunluğunun değerlendirmesini içermez; bu sorumluluğu üreticiye bırakmaktadır.

4.2.1.2 İkinci olasılık (sistem 3).

(1)   Sistem 3 kapsamında, Başlangıç Tip Deneyine (ITT) ilişkin sorumluluk, üreticiden ziyade üçüncü bir tarafa ya da taraflara verilmektedir. Diğer tüm sorumluluklar üreticinin üzerindedir.

(2)   Teknik şartnanmelerde bildirilen kurallara[7] uyumlu olarak deney yapılacak olan ürünlerden numune alma sorumluluğu üreticiye aittir. Üretici, örneklerin, piyasaya sürülecek olan ürünü temsil etmesini sağlamak ve buna ilişkin tatmin edici kayıt tutmakla mükelleftir (yani, kendi fabrika üretim kontrolü işleminin bir parçası da denebilir).

(3)   Başlangıç Tip Deneyi ITT için sorumluluk sahibi olmak, üçüncü tarafın (ya da tarafların), belli bir ürün tipi için gerekli olan tüm deneyleri yapması gerektiği anlamına gelmez. Üreticinin bazı deneyleri kendisinin yapması gayet normaldir. Komisyondan getirdiği zorunlulukları taşımakta olan teknik şartnamelerde, münferit bir ürün özelliği belirlemek için hangi deneylerin üretici tarafından yapılacağı belirtilmelidir (Deneyi kimin yaptığı raporlarda her daim belirtilmelidir).

(4)   Üçüncü bir tarafça deneylerin yapılabilmesi için, üretici bir ya da daha çok onaylanmış laboratuvar kullanabilir, ancak aynı Temel Gereğe göre yapılan deneylerin aynı laboratuarca yapılması zorunludur (yani, her bir Temel Gerek için 6 dan fazla  laboratuvar olamaz). Bu uygulama, kendi alanlarında oldukça ileri seviyede uzman laboratuvarların (örneğin, yangın ya da akustik deneyleri için) onaylanmasını ve Onaylanmış Kuruluşlar Grubu içindeki koordinasyon işlemine taşınmasını sağlar. Üretici,  kullandığı tüm onaylanmış laboratuarları, kullandığı diğer onaylanmış laboratuarların hangileri olduğu hakkında bilgilendirmesi gerekmekte olup, bununla ilgili kayıtları uygun bir biçimde saklaması gerekmektedir.

(5)   Ayrıca, üreticinin kendisi (ya da onaylanmış kuruluşlar) tarafından yapılan herhangi bir deneyin, teknik şartnameye / şartnamelere uygun biçimde yapılması ve kayıtlarının tutulması gerekmektedir. Deney raporlarında, yukarıda atıfta bulunulan numune kayıtları referans olarak gösterilmelidir.

(6)   Üretici tarafından derlenen komple ITT raporunda, onaylanmış laboratuarlar ve üreticinin hazırladığı deney raporlarının tamamı bulundurulmalıdır. ITT’de görev almış olan herhangi bir onaylamış laboratuvar,  tüm numune kayıtlarının , kendisine deneye tabi tutmaması için gönderilenlerle örtüştüğünü görmek maksadıyla, tüm ITT Raporunu incelemeyi talep edebilir. Aynı parti ürün olmadıkları takdirde, sonuçların deneyin  diğer bölümleri ile mukayese edilmesini sağlamak için tanımlama deneyi (İdentification Testing) gerekebilir.[8]

4.2.1.3. Üçüncü olasılık (sistem 4)

(1)   Uygunluk teyidi için üçüncü bir tarafın  müdahalesi zorunlu değildir.. Elbette, bu, öyle tercih ettikleri takdirde, üreticilerin, gerekli deneyleri harici laboratuvarlara yaptırmalarına bir engel teşkil etmez (örneğin, bu deney ve prosedürleri kendi başlarına yapmaları için gerekli tesis ve uzmanlığa sahip değil iseler).

5.Uygunluk Teyidine Katılan Onaylanmış Kuruluşlar

(1)   Günümüzde, Üye ülkelerde farklı teyid ve piyasa gözetimi sistemleri yürürlüktedir. Bu şema içindeki “üçüncü tarafların” birçoğu (Yapı Malzemeleri Direktifinin 18. Maddesi gereği), onaylanmış kuruluş olacaktır. Her ulusal sistemde, bu kuruluşlar için belirli bir terminoloji kullanılmaktadır.

(2)   Yapı  malzemelerinin uygunluk teyidi ile ilgili birçok Komisyon Kararları, ürünün farklı kullanım amaçlarına (bakınız dipnot 4) yönelik farklı AoC sistemlerinin tahsis edildiği kümülatif bir prosedür esas alınmaktadır. Bu nedenle, dahil olacak onaylanmış kuruluşun türü, üreticinin ürününü satmak için seçeceği kullanım amacına bağlıdır.

(3)   CPD kapsamındaki Onaylanmış Kuruluş türlerinin rol ve görevlerini, Üye Ülkelerdeki mevcut terminoloji ya da uygulamalarla mukayese etmek uygun düşmez, çünkü bahsedilen kuruluşların görevleri ulusal sistemlerde tanımlanan uygulamalara tam olarak eşit değildir.

(4)   Bir ve aynı ürün (ürünler) ya da ürün özelliği (ya da tip deneyi) için Onaylanmış Kuruluşlar, prosedürlerin birbirleri ile tutarlı ve şeffaf ve sonuçların bilgi için çoğaltılabilmesine olanak sağlayacak biçimde, görevlerini yapmak için gerekli olacak deneyim ve bilgileri düzenli olarak birbirleri ile değiş tokuş yapacaklardır. Bu değiş tokuş, Onaylanmış Kuruluşlar Grubunun (GNB : Group of Notified Bodies) ilgili sektör grubunda olacaktır. Genel ilgi alanına giren konular, GNB Danışma Grubunda ele alınmalıdır.

5.1.   Görev paylaşımı(Yüklenici/Taşerona verme)

(1)   Çeşitli nedenlerden dolayı, onaylanmış kuruluşlar, kendileri adına görev yapacak yüklenicilere/taşeronlara yönelebilir. Ek-2’de, Yapı Malzemeleri Direktifinin Ek-3’de tanımlanmış Onaylanmış Kuruluş tipleri ve çeşitli Uygunluk Teyid Sistemlerindeki rolleri ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Birçok durumda, onaylanmış kuruluşlar izole olmuş problemleri çözebilecek yükleniciler/taşeronlar aramaktadır (kendi laboratuarlarındaki kapasitenin yetersizliği, sınıra yakın bir tesisin incelenmesi,…).

(2)   Yüklenici/taşeron kullanan bir onaylanmış kuruluş, onaylama kapsamındaki tüm faaliyetlerden sorumludur. Yüklenici/taşeron tutma, yetki ya da sorumluluk devrini gerektirmez. Belge ve raporlar, yüklenici/taşeron kullanan onaylanmış kuruluş adına ve sorumluluğunda yayınlanmakta, ancak bunlarda, söz konusu görevin kim tarafından icra edildiği belirtilmektedir. Yüklenici/taşeronun yüklenici/taşeron tutması, sistemin ahengini bozmamak ve sisteme duyulan güveni tehlikeye atmamak için yasaklanmıştır.

(3)   Onaylanmış kuruluş, teknik işlemlerin ayrılmaz ve önemli bir kısmı olarak tanımlanmakta olan teknik görevlerini (örneğin deneyler, fabrika üretim kontrolünün tetkiki) sınırlı bir biçimde yüklenici/taşerona verebilir.

Yüklenici/taşeron tutma konusuna ilişkin iki yöntem tanımlanabilir:

Uzun vadeli bir sözleşme esas alınarak:

(1)   Onaylanmak üzere başvuru yapan bir kuruluşun, kendi yüklenicilerini/taşeronlarını ve bunların Uygunluk Teyidi Sisteminde oynayacağı rolü açık biçimde belirttiği takdirde, yüklenici/taşeron tutmasına müsaade edilebilir.

(2)   Bu tür yüklenicinin/taşeronun, onaylamaya tabi olması gerekmez ancak, kendilerine verilen görevleri CPD Ek IV’ deki gereksinimleri yerine getirecek, ilgili Üye Ülkeye teknik yeterliliklerini ve tarafsızlığını ispat etmesi gerekmektedir.

(3)   Tüm durumlarda, onaylanmış kuruluşun, genel sorumluluklarının yerine getirildiğini ispatlaması için, kendi yüklenicileri/taşeronları ile doğrudan özel hukuk hükümlerine dayalı sözleşme yapması gerekir.

(4)   Bu mekanizmayla, Onaylanmış Kuruluşlar, Sanayiye komple bir hizmet verebilmeleri için çözüm aradıkları durumlarda gerekli yanıtı sağlar. 93 / 465 / EC [9]sayılı Konsey Kararında yüklenici/taşeron tutmaya ilişkin bazı şartlar tanımlanmaktadır.

Bunu CPD’nin özel durumuna uyarlayacak olursak,, yüklenici/taşeron tutmanın, aşağıdaki belirli koşulların garanti edilmesini gerektirmektedir:

-       Yüklenici/taşeron olarak işlem yapan kuruluşun uygunluğu CPD Ek IV’ ünde istenenler ile uygunluğu, kılavuz belge a ve ilgili uyumlaştırılmış teknik şartnameler, yüklenici/taşeron kuruluşu onaylayan Üye Ülkenin bu uygunluğu etkili izleme kabiliyeti

-       Onaylanmış kuruluşun, yüklenicilik/taşeronluk sözleşmesinde belirtilen işin fiili sorumluluğunu üstlenebilme kabiliyeti

Diğer onaylanmış kuruluşların yüklenici/taşeron olarak  seçilmesi

(1)   Görevi ifa etmek için, Onaylanmış Kuruluşlar ilgili alandaki diğer Onaylanmış Kuruluşların hizmetlerinden yararlanabilirler. Düzenlenen sertifikalar ya da raporlarda açık biçimde o işin kim tarafından gerçekleştirildiği belirtilmelidir. Nihai sorumluluk ise, işi yüklenici/taşerona veren Onaylanmış Kuruluşundur.

(2)   İkinci tür yüklenici/taşeron kullanımında, ilgili üye ülkelerdeki tüm kuruluşların ortaya konması için kamuoyunda şeffaflığın oluşturulmasıyla, Avrupa’daki tüm aktörlerin GNB ile koordinasyonunun sağlanmasıyla sanayiye daha fazla imkan sağlanmasıdır.

6.Numune İşaretlemesi ve Rapor Verme

6.1.   Numunelerin işaretlenmesi

(1)   Deney amacı ile kullanılacak tüm numuneler, üretici tarafından üstlenilen sorumlulukların bilinmesi için, sonrasındaki değerlendirmede işe yarayacak şekilde uygun olarak işaretlenmesi gerekmektedir.Bu, imalatçının, uyumlaştırılmış EN ya da ETA’daki kurallara uymuş olduğunu, eğer bu belirtilmiş ise, tüm deneylerin aynı numune partisi üzerinde yapılmış olduğunu ve numunelerin, piyasaya sürülecek olan ürünü temsil edebilecek nitelikte olduğunu ortaya koyar.

(2)   Ürün üzerinde numune işaretlemesi, en azından üretim bandı  ile ürün alma tarih ve saatini içerecektir. İzlenebilirliğin sağlanması için numune bilgileri tüm deney raporlarında kayıt edilmelidir.

(3)   Üretici tarafından defolu olduğu bildirilen ürünlerin numune alma dışında tutulabilmesi için bir kenara ayrılması ve buna göre işaretlenmesi gerekmektedir.

(4)   Onaylanmış Kuruluş tarafından numune alımında, numuneyi alan taraftan numune alımıyla ilgili bir tutanak hazırlanarak imzalanır ve bu tutanağın üretici  ya da vekilince de imzalanması gerekmektedir. Bu tutanakta en azından en azından aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:

• İmalatçı ve imal tesisi
• Numune alınan yer
• Gerekiyorsa, (numunelerin içinden alındığı) stok ve parti miktarı
• Numune sayısı ya da miktarı
• Yapı malzemesinin teknik şartnameye göre tanıtılması
• İmalatçı tarafından ürün işaretlemesi
• (Uygun durumlarda) numunelerin numune alan kişi tarafından işaretlenmesi
• Gerekiyorsa, deneye tabi tutulacak özellikleri
• Yer ve tarih
• İmzalar
• Onaylanmış Kuruluşun Sicil Numarası

6.2.   Deney Raporları

(1)   Deneyin Başlangıç Tip Deneyi ya da imalatçı/üçüncü taraf tarafından gerçekleştirilen gözle yapılan deneylerin bir parçası olup olmadığından bağımsız olarak, her deneyin sonucu olup olmadığından bağımsız olarak, her deneyin sonucu “deney raporu” olarak düzenlenerek kaydedilmelidir. Deney raporunda aşağıda belirtilen bilgiler bulunmalıdır:

• İmalatçı ve imalat tesisi
• Yapı malzemesinin ilgili teknik şartnameye göre tanıtılması
• Şunlar hakkında bilgi:

-                 Numune alma

-                 Deney tarihi

-                 Görev alan personel

-                 İlgili teknik şartnameye göre tatbik edilen deney yöntemi

• Deneyi gerçekleştiren kuruluşun ve personelin tanıtılması
• Yer ve tarih
• Uygun hallerde bu sonuçların analizlerinin de yer aldığı, deney sonuçları
• Deney raporu teslim yeri ve tarihi
• (İlgili durumlarda) Onaylanmış Kuruluşun Sicil Numarası
• Deney laboratuvarı başkanının imzası ve mührü (ilgili durumlarda)

Deney raporunun, teknik şartnamelerinin ilgili maddeleri ile uyumlu olmalıdır. Deney raporlarının eksiz bir takım halinde üretici ve belgelendirme kuruluşu ( ilgili durumlarda) tarafından saklanmalıdır ve istenmesi halinde inceleme kuruluşu (gerekiyorsa) ve piyasa gözetim ve denetim uzmanlarına verilecektir.

Deney laboratuvarları, düzenledikleri deney raporlarının birer suretini muhafaza etmek zorundadır.

Not

Mümkün olan durumlarda, şartname yazanlar tarafından tip rapor ve diğer tip dokümantasyonun hazırlanması ve bunların teknik şartnamelere dahil edilmesi gerekir.

Geçici bir çözüm olarak ve şartname hazırlayanlara fazladan iş çıkarmayı önlemek için, deney raporları Onaylanmış Kuruluşun Danışma grubu ve/veya ilgili sektör grupları tarafından ayrı dokümanlar olarak hazırlanması gerekebilir. Şartname hazırlayanlarla GNB arasında yapılacak işbirliği neticesinde uygun ve müşterek bir sunum şekli oluşturulması gerekmektedir.

Referans

Yapı Malzemeleri Direktifi.

CONSTRUCT 99 / 345 REV.3 : Uygunluk teyidi belirlenmesinde üçüncü tarafın katılması

CONSTRUCT 99 / 342 : Üye Ülkelerce atanan Onaylanmış Kuruluşlar ve Onaylanmış Kuruluşların taşerona iş verme ilişkilerinin ele alındığı makale

Kılavuz Belge A: Yapı Malzemeleri Direktifi alanında Onaylanmış Kuruluşların oluşturulması

Kılavuz Belge B: Yapı Malzemeleri teknik şartnamesindeki fabrika üretim kontrolünün tanımlanması

Kılavuz Belge D: Yapı Malzemeleri Direktifine göre CE işaretlemesi

Kılavuz Belge L: Eurocode’ ların uygulanması ve kullanımı

Yeni Yaklaşım ve Küresel Yaklaşımın esas alındığı Direktiflerin uygulanmasına dair kılavuz

EK- 1: Uygunluk Teyidi Sistemleri

EK- 2

EK- 3

Yapısal Hesaplama[11] yoluyla belirlenen ürün performans özelliklerine göre yapılan Uygunluk Teyidi hakkındaki özel hususlar

1. Yapısal bileşenler ve kitlerin CE işaretlemesindeki hesaplama sonuçları

(1)   Temel Gerek No:1 (mekanik dayanım ve durabiliteyle ilgili olan temel gerek no:4’teki ilgili hususları da içeren) performans özelliklerine ve temel gerek no:2 (yangın dayanımı) konularına göre, üretici hEN/ETA’da öngörülenler doğrultusunda, Kılavuz Belge L’nin 3.3 maddesinde ayrıntılarıyla açıklanan ve aşağıdaki yöntemlerden birine göre CE işaretinin yanında bilgi olarak bildirilen performanslar için bir değer sağlamalıdır.

-       Yöntem 1 ,aşağıda belirtildiği gibidir:

“Bildirilen bilgiler”, bileşenlerin ve/veya kitlerin geometrik verileri ve kullanılan malzeme ile bileşimindeki ürünlerin özelliklerini içerir (Kılavuz Belge L madde 3.3.2’ye bakınız).

Hesapların yapılmasında gerekli olan geometrik verilerin ve malzeme ile bileşimindeki ürünlerin neler olduğu ürün hEN ya da ETAG/CUAP/ETA’ da listelenmektedir. Ürüne ait ilgili bilgiler CE işareti ile birlikte sağlanmalıdır.

Yapısal özelliklerin hesaplama yöntemi, CE işaretlemesi için zorunlu değildir. CE  işaretlemesi ile birlikte verilen bilgiler içinde hesaplama sonuçlarına bağlı olan performans özellikleri de yer almaktadır. Bunun yerine, özellikli işler ya da bunların kısımları için işin yapılacağı Üye Ülke tarafından uygulanan prosedürlere uyacak şekilde, tasarım hesaplamaları CE  işaretlemesi ile birlikte yer alır.

-       Yöntem 2 ,aşağıda belirtildiği gibidir:

Bileşenlerin ve/veya kitlerin mekanik dayanımı, hEN ya da ETAG/CUAP/ETA’ da belirtilen hesaplama yöntemlere göre belirlenmektedir (ör: EuroCodes). Sonuçlar, karakteristik değerler veya tasarım değerleri[12] olarak ifade edilir ve CE  işaretlemesi ile birlikte hesaplamalarda kullanılacak ilgili tüm parametreler bilgi olarak verilir.(Bakınız Kılavuz Belge L, madde 3.3.3)

Yapısal performans özelliklerinin ve sonuçların ya da hesaplamaların elde edilmesindeki hesaplama yöntemleri CE işaretlemesi ile bağıntılıdır.

-       Yöntem 3 ,aşağıda belirtildiği gibidir:

Bildirilecek bilgiler, işin tasarım dokümanlarını oluşturmak ya da müşterinin isteği doğrultusunda (bakınız Kılavuz Belge L, madde 3.3.4) uyumlaştırılmış  teknik şartnamenin belli bir hesaplama yöntemi belirtip belirtmemesinden bağımsız olarak referans şeklinde sunulmaktadır.

İlgili tasarım dokümanlarında referans olarak ürüne ait performans özelliklerine (uyumlaştırılmış hesaplama yöntemleri, yani EuroCodelar gibi, işin tasarımcısı ya da ürünün imalatçısı tarafından müşteri ile üretici arasında yapılan antlaşmaya göre uygulanan ) göre verilen bilgilerin CE işaretlemesi ile birlikte bulunup bulunamayacağına üretici karar verir. Eğer bulunacak ise, yapılacak tasarıma göre ürünün performansından üretici sorumlu olacaktır, yani eğer tasarımın doğruluğu hakkında şüpheleri varsa bile tasarımın doğrulaması anlamına gelmektedir. Eğer bulunmayacaksa, ürünün tasarımıyla ilgili sorumluğun kimde olacağı, ürünü imal edenle ürünün imalatı için sipariş veren (kullanıcı ya da tasarımcı, yapılan sözleşme şartlarına göre) arasında yapılan sözleşmede belirtilmek durumundadır ve/veya uygun olması halinde uygulamadaki ulusal yasal düzenlemelere göre belirlenir.

(2)   Teknik şartnamelerde bahsedilen yöntemlerden birinin, ikisinin ya da hepsinin kapsama alınmasına karar vermek şartname veya ETAG/CUAP hazırlayanlara aittir. Buna rağmen, teknik nedenlerden ötürü yöntemlerden biri hariç tutulabilinir.bu yöntemlerden herhangi birinin uygulanması ile ilgili durumun, ürüne ait hEN ya da ETAG/CUAP’ta belirtilmelidir.

(3)   Bu ek ile, “başlangıç tip hesaplamalarının” ürünün temsil edici tipleri üzerinde yapıldığı ve başlangıç tip deneyinin bir parçası olduğu kabul edilerek (diğer bir deyişle, ürün performans özellikleri, deneye tabi tutularak değil de hesaplama ile belirlenmektedir) münferit olarak üretilen ürünler üzerinde yapılan hesaplamaların Yapı Malzemeleri Direktifi’nin Ek2 ünde yeralan ve uygunluk teyidi sistemi 1+,1 ve gerekiyorsa 2+ için kontrol yöntemi olarak kullanılan “fabrikada alınan numunelerin deneye tabi tutulmasına” yönelik fabrika üretim kontrolünün parçası olabilir.

(4)   Ürüne ait hEN ya da ETAG/CUAP içeriğinde hesaplamaların ve giriş verilerinin hangilerinin değerlendirilmesi gerektiği, bunu kimin yapacağı ve hangi durumlarda münferit olarak üretilen ürünler için yapılmasının gerektiği belirtilmelidir.

2. İlkeler

(5)   Yapı Malzemeleri Direktifi’nin Ek –III’ üne atfetmekte olan Uygunluk Teyidi Sitemlerinde, ürünün başlangıç tip deneyi için hesaplamalar ITT’ nin parçası olarak kabul edilmektedir. Başlangıç tip hesaplamaları genellikle bir ürün aralığı[13] için yapılmaktadır. Ancak, uygun olması durumunda, ürüne ait hEN ya da ETAG/CUAP’ ta küçük ITC’ nin, üreticinin uyumlaştırılmış teknik şartnamelerde belirtilen hesaplamaları yapabilme ve yeni seri üretimlerde (küçük parti) değişebilecek parametreleri hesaba katabilme becerisinin gösterilmesiyle sınırlı olduğu küçük seri üretimlerin tanımlanması gerekmektedir.

(6)   Benzer biçimde, Onaylanmış Kuruluşlar tarafından yapılan hesaplamaların teknik olarak uygun bulunması, yani ITC2den dolayı hesaplama yöntemlerinin, araçlarının veya prosedürlerinin değişmiş olması halinde kabul ediliyor olmasına rağmen çoğu durumda sistem 1+’da hesaplamalar “gözle muayenenin” bir parçasıdır.

(7)   Hesaplamalarla ilgili doküman prosedürlerinin performansın deneyle belirlenmesindeki görüşlere benzer olarak, üreticinin fabrika üretim kontrolü sisteminde yer alması gerekmektedir.

(8)   Ürünün performans özellikleri hesaplama ya da deney yoluyla tespit edilmektedir. İki yöntemde de aynı statüdedir (bakınız Kılavuz Belge L, madde 3.3.2). bu sebepten dolayı, uyumlaştırılmış teknik şartnamelere atıfta bulunurken, hesaplama yöntemleri destekleme araçları gibi görülmektedir (örneğin EuroCodelar destek standartları olarak görülmelidir.).

3. Uygulanabilir Uygunluk Teyidi Sistemine göre yerine getirilmesi gereken görevler

3.1 Ürün uygunluğunun belgelendirilmesi( Yapı Malzemeleri Direktifi III.2(i)-Uygunluk Teyidi Sistemi 1 ve 1+)

(9)   Uygunluk teyidi sistemlerinde 1 ve 1+’da ITC’ yi de içeren Başlangıç Tip Deneyinin sorumluluğu Onaylanmış Kuruluştadır.

3.1.1 Yöntem 1 ve 3 (hesaplama yönteminin uyumlaştırılmış teknik şartname kapsamında olması durumunda):

(10)     ITT için Onaylanmış Kuruluş sorumlu olmakla birlikte deneylerin yapılması, hEN ya da ETAG/CUAP’ ta bildirilenler doğrultusunda bileşenlerin özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan yöntem ve prosedürlerin üretici tarafından doğru bir biçimde uygulandığının belirlenmesinden de sorumludur.

(11)     Fabrikaların başlangıç tetkiki, fabrika üretim kontrolü, sürekli gözetim, fabrika üretim kontrolünün denetimi ve onaylanmasına göre Onaylanmış Kuruluş üretici tarafından yapılacak olan üretimin sürekli iç kontrolünü değerlendirir.

(12)     Yerinde yapılan gözle muayenede (istem1+) hesapların tetkiklerinde, ürünün geometrik verileri ile birlikte numune alımı da (gerekiyorsa) dahil olmak üzere kullanılan malzeme ve bileşenlerinin özelliklerinin düzenli olarak belirlenmesi için sorumluluk Onaylanmış Kuruluşa aittir.

3.1.2 Yöntem 2 ve 3 (hesaplama yönteminin uyumlaştırılmış teknik şartname kapsamında olması durumunda):

(13)     hEN ya da ETAG/CUAP’ta verilen yöntem doğrultusunda Onaylanmış kuruluş başlangıç tip hesaplamalarından sorumludur. Üretici tarafından ürünün tasarımı için kullanılan hesaplamaların( araçlar ve sonuçları) kontrolünü ve geçerliliğini sağlamakla birlikte, hEN ya da ETAG/CUAP’ ta yer alan herhangi uygun bir yöntem ile hakkında karar verilir ve gerektiği takdirde geçerliliğini[14] sağlamak için bağımsız hesaplamalar yaparak ve CE uygunluk belgesi düzenler. Onaylanmış Kuruluş, teknik şartnamelerde verilen yöntemleri kullanarak yapısal hesaplamaları yapabilecek nitelikte olmalı ya da bu niteliklere haiz olan ve bu görev için gerekli  sorumluluk ve uygunluğa sahip birinin yardımını almalıdır.

Daha ayrıntılı olarak, ITT’ye göre yada daha özel olarak ITC’ya göre onaylanmış kuruluş:

a.      Ürünün geometrik verisinin, kullanılan malzeme ve bileşenlerinin özelliklerinin belirlenmesi(gerekli durumlarda numune alımı da dahil olmak üzere) sorumludur. Böylece hesaplamalar için kullanılacak giriş verileri sağlanır.

b.     Ürün yelpazesine ait mekanik özelliklerin bildirilen performanslarının hEN yada ETAG/CUAP’ ta istenilenlere uyumlu olduğunu belirlemek için kullanılan hesaplama yöntemini belirlemek

c.      Hesaplamalarda kullanılacak giriş verilerini (malzeme ve bileşen özellikleri, uygulanan kısmi faktörler,vb.) ve gerekli hallerde doğru araçlar (örneğin doğru bilgisayar yazılımı) vasıtasıyla işlem yapıldığını geçerli kılmak

d.     ITC sonuçlarının geçerli kılma¹⁴  vasıtasıyla onaylamak

e.      Bu kılavuz belgenin 6.2 maddesi doğrultusunda ITC raporu hazırlamak, böylece ürünün Uygunluk Teyidi Belgesi ITT raporunun bir parçası olarak ITC raporuyla bağıntılı olacaktır.

(14)     Fabrikanın ve fabrika üretim kontrolünün başlangıç incelemesi ve sürekli gözetim FPC’ nın değerlendirmesi ve onaylanması doğrultusunda, Onaylanmış Kuruluşun görevleri sistem 2 ve 2+ için (bakınız 3.2) bunlar olup, (13) ve (15)’ te bahsedilenlerle ilgilendirilmez

(15)     Yerinde yapılan gözlemsel deneylerde ( yalnızca sistem 1+’ da) hesaplama ile yapılan gözlemsel değerlendirmede Onaylanmış Kuruluş:

a.      Ürünün geometrik verisinin, malzemesinin ve bileşenlerinin özelliklerinin belirlenmesi, numune alımı (gerekmesi halinde) dahil olmak üzere sorumludur. Böylece hesaplamalar için girdi veri elde edilir.

b.     Bildirilen mekanik performansın belirlenmesinde kullanılan hesaplama yönteminin hEN yada ETAG/CUAP’ ta istenilenleri karşılamakta olduğunu ortaya koymak. Bu daha çok, atıfta bulunulan hesaplama yönteminin ya da hesaplama aracı veya prosedürünün değiştiği ya da diğer bir durumda gerekli olmadığı zamanlarla ilgilidir.

c.      Hesaplamalarda kullanılan giriş verilerinin (malzeme ve bileşenlerinin özellikleri, tahmini davranış, kısmi faktörler) ve gerekmesi durumunda işlem yapacak olan aletlerin sabit uygunluğunu kontrol etmek

d.     Tetkik raporu hazırlamak

3.2Ürün Uygunluğunun Bildirilmesi(YMD III. 2(ii)İlk Olasılık Uygunluk Teyidi Sistemi 2 ve 2+)

(16)     Uygunluk Teyidi Sistemi 2 ve 2+’da, Başlangıç Tip Deneyi için sorumluluk, Başlangıç Tip Hesaplamaları da dahil olacak şekilde, tamamen üreticiye aittir. Onaylanmış Kuruluşun ilgili hesaplamaları geçerli kılması gerekmemektedir.

3.2.1 Yöntem 1 ve 3 (hesaplama yönteminin uyumlaştırılmış teknik şartname kapsamında olması durumunda):

(17)     ITT doğrultusunda, numune alımı ve teknik şartnamelerde (hEN ya da ETA) istenenlere göre CE işaretiyle beraber verilmesi gereken bilgilerin bildirimi de dahil olmak üzere, ürünün geometrik verileri ile malzeme ve bileşenlerinin özelliklerinin belirlenmesi amacıyla kullanılan yöntem ve prosedürlerde üretici sorumludur.

(18)     Fabrikanın tetkiki, FÜK (Uygunluk Teyidi Sistemi 2 ve 2+), sürekli gözetim, FÜK’ nün değerlendirilmesi ve onaylanması (yalnızca Uygunluk Teyidi Sistemi 2+) doğrultusunda, onaylanmış kuruluş, üretici tarafından gerçekleştirilen üretimin iç tetkikini değerlendirir ve bu değerlendirmede hEN yada ETAG/CUAP’ ta bahsedilenler doğrultusunda temsili numunenin seçimiyle ve hesaplamalar için gerekli olan ürün ve malzemem özelliklerinin belirlenmesiyle ilgili hazırlanmış prosedürleri dikkate alır.

3.2.2 Yöntem 2 ve 3 (hesaplama yönteminin uyumlaştırılmış teknik şartname kapsamında olması durumunda):

(19)     Onaylanmış Kuruluş yalnızca FÜK’ nün ürüne ait hEN ya da ilgili ETA’ da belirtilen gereksinimlerle uyumlu olduğunu fabrikanın başlangıç tetkiki ve fabrika üretim kontrolü ve sistem 2+ durumunda sürekli gözetim, FÜK’ nün değerlendirilmesi ve onaylanmasını esas alarak belgelendirme yapmaktan sorumludur. Fabrikanın başlangıç tetkikinin bir bölümü; üreticinin başlangıç tip hesaplamalarını hEN yada ETAG/CUAP’ ta bildirilenler doğrultusunda yapmakta olduğunu ortaya koymaktadır.

(20)     ITT ve ilgili numune alımıyla ilgili olarak, ürün yelpazesi için gerekli başlangıç tip hesaplaması (hEN ya da ETA’ da tanımlanmakta olduğu gibi)ve hesaplamalarda kullanılacak giriş verilerinin belirlenmesi ( malzeme  ve bileşen özellikleri, kısmi faktörler,vb.) konusunda sorumluluk üreticiye aittir.

(21)     Fabrikanın başlangıç tetkiki ve FÜK ile ilgili olarak, Onaylanmış Kuruluş, üretim sisteminin istenilen ürün özelliklerinin kazanılmasını sağlayıp sağlamadığını ve FÜK ‘ün efektif bir işlevi olup olmadığını değerlendirir. Başlangıç tip deneyinin yapılıp yapılmadığı ile yöntem ve hesaplama prosesinin  arşivlenip arşivlenmediğinin[15]  kontrol edilmesine ilaveten,             FÜK’e imal edilen ürünlerin (numunelerin) mekanik özelliklerinin hesaplanmasının dahil olması durumunda, Onaylanmış Kuruluş, üretici tarafından yazılı hale getirilmiş bir FÜK sisteminin kurulduğunu, kullanılmakta olduğunu ve devamlılığa sahip olduğunu ürün hEN yada ETAG/CUAP’ ına göre doğrulamakta olup;

a.      Temsil numunelerinin doğru olarak seçilmesi;

b.     Üretilen farklı ürünler için, hesaplamalarda gerekli ürün ve malzeme özelliklerinin münferit her ürün için doğru biçimde belirlenmesi;

c.      Hesaplamaları doğru olarak yapabilecek yeterli ekipman ve yetenekli personellin bulunması;

d.     Hesaplamaların yapıldığı, burada esas alınan hususların (ör:güvenlik katsayılarının kullanıldığı) doğru olduğu ve performans bildirimi için esas alınarak kullanılan yöntem, proses ve sonuçlarının yeterli bir şekilde dokümanlaştırılması ve kayda alınması;

e.      Elektronik işlem ve raporlama olması durumunda, yalnızca yeterli olarak dokümanlaştırılmış ve doğrulaması yapılmış yazılımın ve düzgün olarak çalışan bilgisayar ekipmanlarının kullanılması ve verilerin korunması ve entegrasyonu ile ilgili yeterli unsurların bulunması;

 koşullarının sağlanması gerekmektedir.

(22)     Sürekli gözetim, FÜK’ nün değerlendirilmesi ve onaylanması (yalnızca sistem 2+) doğrultusunda, onaylanmış kuruluşların görevleri, ürüne ait hEN yada ETAG/CUAP’ ta belirtildiği üzere, hesaplama yöntemiyle ilgili dokümantasyonun halen geçerli olduğunu (değişikliğe uğrayıp uğramadığından bağımsız) doğrulamak ve dokümanlaştırılmış bir FÜK sisteminin devam etmekte olan kullanım ve devamlılığını ürün hEN yada ETAG/CUAP’ larına göre (21) nolu paragrafın (a)’dan €2ye kadar olan maddeleri uyarınca kontrol etmek

3.3  Ürün Uygunluğunun Bildirilmesi(YMD III. 2(ii)  İkinci Olasılık Uygunluk Teyidi Sistemi 3)

3.3.1 Yöntem 1 ve 3 (hesaplama yönteminin uyumlaştırılmış teknik şartname kapsamında olması durumunda):

(23)     ITT ile ilgili olarak, Onaylanmış Kuruluş, ürünü imal etmek için kullanılan malzeme ve bileşenlerin özellikleri ve ürünün geometrik verilerinin belirlenmesinden sorumludur. (Gerektiği durumlarda) Numune alımından üretici sorumludur.

3.3.2 Yöntem 2 ve 3 (hesaplama yönteminin uyumlaştırılmış teknik şartname kapsamında olması durumunda):

(24)     ITT ile ilgili olarak, Onaylanmış Kuruluş;

a.      Ürüne ait geometrik verilerin ve kullanılan malzeme ve bileşenlerin özelliklerinin belirlenmesinden sorumludur. Böylece hesaplamalar için girdi veri elde edilir.

b.      Belli bir ürün yelpazesindeki ürünlerin bildirilen mekanik dayanım performanslarının hEN yada ETAG/CUAP’ ta verilen gereksinimleri karşıladığını belirlemek için kullanılan hesaplama yöntemini doğrulamaktadır.

c.      Hesaplamalarda kullanılan giriş verilerini  (malzeme ve bileşenlerinin özellikleri, tahmini davranış, kısmi faktörler) ve gerekmesi durumunda doğru araçlarla işlem yapıldığını (ör:doğru bilgisayar yazılımı) doğrulamak

d.      Başlangıç Tip Hesaplarının onaylanmasını[16] geçerli kılmak

e.      Bu Kılavuz Belgenin 6.2 maddesine göre bir Başlangıç Tip Hesaplaması Raporu düzenlemek, böylece ürünün uygunluğunun belgelenmesi Başlangıç Tip Deneyi Raporunun bir parçası olan Başlangıç Tip Hesaplama Raporuyla ilgilendirilmektedir.

3.4Ürün Uygunluğunun Bildirilmesi(YMD III. 2(ii)  Üçüncü Olasılık Uygunluk Teyidi Sistemi 4)

(25)     Uygunluk teyidi sistemi 4’te, uygunluk teyidi için üçüncül tarafın zorunlu olarak bulunması gerekmemektedir. Bu, üreticilerin dış destek olarak gerekli hesaplamaları yaptırmalarına engel anlamı taşımamaktadır (ör: kendi başlarına hesaplamaları yapamamaları ya da gerekli yetiye sahip olmamaları gibi). Bu nedenle:

a.      Başlangıç Tip Deneyi, başlangıç tip hesapları da dahil olmak üzere üreticinin görevidir.

b.      Başlangıç tip hesaplamaları esas alınarak üretilen münferit ürünlerin performans değerlendirmesinde kullandığı yapısal hesaplamalar ( CE işaretlemesiyle beraber bildirilen değerler ve sınıflar) fabrika üretim kontrolünün parçasıdır.

4.      Uygunluğun Avrupa Teknik Onayına (ETA’lar) geliştirilen teknik şartnamelerle kontrolüyle ilgili özel hususlar:

(26)     ETA durumunda, kılavuz olsun ya da olmasın, Onay Kuruluş kendi başına ETA yayımlama görevini yerine getirirken, kullanılacak hesaplama yöntemini (ürün özelliklerini belirlemede direkt olarak kullanılarak) geçerli kılmaktadır. Sonrasında, içinde bulunduğu Uygunluk Teyidi Sistemine bağlı olarak, Onaylanmış Kuruluşun değerlendirme konusundaki yetkisi, ürün ve/veya üretim uygunluğu ETA’ da hangi şekilde belirtilmiş olmasından dolayısıyla kısıtlanmaktadır, ancak kullanılan hesaplama yöntemini geçerli kılma mecburiyeti yoktur.

(27)     Üreticinin, Onay Kuruluşuna çok geniş bir ürün yelpazesi sunması durumunda, Onay Kuruluşu, yelpazedeki tüm ürünlerin performans hesaplamalarını üretici tarafından yapılmasına izin vererek, hesaplama yönteminin uygun olduğuna hükmederse, ETA’ ya dahil edebilir. Bu durumda, Onay Kuruluşu hesaplama yöntemini ve hangi şartlar altında kullanılması gerektiğini ETA’ da bahsetmek suretiyle geçerli kılmış olur. Onaylanmış Kuruluşun üreticinin ilgili ürün performanslarını belirlemek için kullandığı hesaplama yöntemini doğrulama yetkisi böylece sınırlandırılmış olur, ancak böyle bir hesaplamayı geçerli kılma zorunluluğu yoktur.