DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TELEFON SANTRALLARI
43- Elektronik tip tam otomatik telefon santralı
43.1- Kapsam
43.1.1- Bu şartname, kamu kuruluşlarına ait yeni inşa edilecek, onarımı yapılacak veya mevcut binalar ile işyeri, otel, sağlık tesisleri, hükümet konakları, okullar ve benzeri binalarda tesis edilecek, onaylı projede belirtilen kapasitedeki telefon santralının her nevi işçilik, malzeme dahil işler halde teslimini kapsar.
43.1.2- İlgili standartlar ve belgeler
43.1.2.1- Bu konuda yürürlükte bulunan, ETSI (uluslararası standartlar) ile üretici firmanın ISO 9001 standartlarında üretim yaptığına dair belge ve ürün için TSE imalat, kalite, hizmet yeterlik belgeleri ile, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı imalata, Türk Telekom A.Ş. standardları ve teknik değerlerine uygunluk belgeleri bulunacaktır.
43.2- Sistem
43.2.1- Telefon santral sistemi güç kaynağı, 20 dış hat için 1 takım operatör konsolu ve meşguliyet panosu ile 4 kanal robot operatör ve sesli mesaj sistemi, dahili çağrı sistemi, çağrı kayıt raporlama ve ücretlendirme yazılımı birimi ile kuru tip bakımsız akü gurubundan oluşacaktır.
43.3- Genel özellikler
43.3.1- Bu teknik şartname, tamamen yarı iletken (solid state) devre elemanlarından oluşmuş, merkezi işlemci (CPU) kontrollü, yetkisiz kişilerin müdahale etmelerini önleyecek şekilde kilitli muhafazalı, dolaplı ve slotlu modüler mimari yapıda, elektronik tip tam otomatik telefon santral sisteminin teknik özelliklerini kapsamaktadır.
43.3.2- Malzemeler yeni ve kullanılmamış olacaktır. Üzerinde şekil bozukluğu, çizik, çatlak, kırık, pas, vb. olmayacaktır. Dış etkenlere karşı dayanıklı şekilde imal edilmiş, metal kısımları ise koruyucu boya ile boyanmış olacaktır.
43.3.3- Sistemin aynı abone hattına, Türk Telekom A.Ş. ( TT A.Ş.) onaylı DP veya DTMF telefon cihazları bağlanabilecektir. DTMF (frekans tonlu arama özelliği olan) telefonlar, sistemin tüm özelliklerinden yararlanabilecektir.
43.3.4- Harici aramalarda aktarmanın hatalı yapılması veya gerçekleşmemesi durumunda harici bağlantı kesilmeden operatöre bağlanabilecektir.
43.3.5- Harici ve dahili abonelere, bekletme esnasında müzik dinletme imkanı bulunacak, istenildiğinde sisteme harici bir müzik kaynağı (radyo, teyp vs.) bağlanabilecektir.
43.3.6- Sistemin içerisinde yer alan tüm elektronik devre kartları modüler sürgülü yapıda olacak ve birbirlerinin yerine sistem çalışırken çıkarılıp takılabilecektir.
43.3.7- Sisteme en az 30 (otuz) adet bağımsız operatör konsolu bağlanabilecektir.
43.3.8- Sistem çalışma voltajı, 180-250 VAC, 50 Hz şebeke voltajı ve 48 Volt DC akü gurubu ile çalışabilecektir.
43.3.9- Sistemin dahili ve harici hat devreleri ani aşırı gerilimlere karşı korumalı olacaktır.
43.3.10- Sistem, -5ºC ile +45ºC çevre sıcaklığı sınırları içinde ve %10 - %85 bağıl nemde çalışabilecektir.
43.4- İşletim özellikleri
43.4.1- Sistemdeki dahili aboneler, sistem yetkilisince girilecek program ile dahili, şehiriçi, şehirlerarası, milletlerarası ve TT A.Ş. aboneleriyle görüşmeye yetkili veya yetkisiz, ayrıca ortak hafızadan aramaya yetkili abone olarak ayarlanabilecektir.
43.4.2- Yetkili abonelerce aranmakta olan TTAŞ abonesinin meşgul olması halinde, önceden belirlenen kısa kodun tuşlanması ile numaranın tekrar aranması sağlanacaktır.
43.4.3- Beni takip et (follow me) özelliği; aboneye gelen çağrılar abone tarafından programla belirlenen başka bir aboneye yönlendirilebilecektir.
43.4.4- Konferans : Dahili/harici en az üç abone arasında konferans görüşmesi yapılabilecektir.
43.4.5- Herhangi bir dahili aboneye gelen çağrı, kısa kod ve çalan abonenin numarası tuşlanarak başka bir abone telefonundan alınabilecektir.
43.4.6- Sistemdeki, abone ve harici hat devreleri sinyalleşmesi (TTAŞ tipi), 12kHz ile 16kHz ücretlendirme frekanslarını seçebilen özelliğe sahip olacaktır.
43.4.7- Programla gurup özelliği verildiğinde, gurup içerisinden bir aboneye çağrı geldiğinde gurup içerisindeki başka bir abone tarafından sadece tek tuşa basarak çağrı yakalanabilecektir.
43.5- Operatör konsolu
43.5.1- Operatör konsolundan, abone ve servis gösterilerinin durumu izlenebilecek, harici ve dahili abonelere irtibat yapılabilecek ve programlar yüklenebilecektir.
43.5.2- Operatör konsolu olmadan sistem çalışabilecektir. Bu durumda gelen çağrılar, gece servisi olarak çalışan bir veya daha fazla aboneye yönlendirilebilecektir.
43.5.3- Mikro telefon kullanılmadığında, konsol üzerinden çağrılara cevap verilebilecektir. Hands-free sistemin diğer işlevleri yapılabilecektir. Bu işlem için ilave bir beslemeye (pil, adaptör, vb.) ihtiyaç olmayacaktır.
43.5.4- Operatör konsolunda, çağrı türlerine göre uyarı göstergeleri ile arıza göstergeleri bulunacaktır.
43.5.5- Operatör, arayan ve aranan abonelerle ayrı ayrı görüşebilecektir. Operatörün yaptığı konuşma diğerince duyulmayacaktır.
43.5.6- Operatör, harici aboneyi, dahili aboneye bağlantı yaptığında, dahili abone tarafından cevap verilmediğinde belirli bir süre sonra çağrı geri dönecektir.
43.6- Robot operatör ve mesaj kutusu
43.6.1- Telefon santralının içerisinde, her 20 dış hat için 1 (bir) adet sürgülü modüler yapıda, mevcut olan donanım ile aynı anda harici hattan gelen 4 (dört) çağrıya önceden kaydedilmiş bir mesaj ile karşılama anonsu yaparken 4 (dört) çağrıya da mesaj bırakılabilmesi veya dahili abonenin numarası tuşlattırılarak dahili aboneye direkt ulaşması ve mesaj bırakmasını sesli operatör olarak sağlayabilecek yapıda olacaktır.
43.6.2- Sistemde karşılama anonsunun kayıt süresi en az 3 dakika olacak ve okunan anonsun sona ermesi beklenmeden tuşlama yapmak mümkün olacaktır.
43.6.3- Sistemde arayanların bir ürün veya hizmetle ilgili bilgileri tuşlama yaparak alabilmelerini sağlayan ‘Bilgi Hattı’ oluşturulabilecektir.
43.6.4- Harici hattan arayan kişinin, sistem içerisinde muhtelif seçeneklere erişebilmesi ve sesli mesaj yönlendirmesi ile dahili aboneye erişimi sağlanacaktır.
43.6.5- Gelen çağrılara dinletilmek üzere kaydedilecek karşılama mesajı, özel bir program ile sisteme bağlı herhangi bir abone telefonundan kaydedilebilecek ve kaydedilen mesajlar değiştirilebilecektir.
43.6.6- Sistemde her dahili abone için meşgul, otomatik arama devrede, yanlış numara tuşladınız, aradığınız abone cevap vermiyor, eksik numara tuşladınız, mesajınızı bırakınız şeklinde sesli mesajlar arayan kişiye dinlettirilebilecektir.
43.6.7- Manuel ulaşımlarda (arayanın dahili numarayı bilmediği durumlar vb.) transferi yapacak olan kişi sistemin kanalından transfer yaptığı takdirde abonenin mesaj kutusu, otomatik olarak devreye girecektir.
43.6.8- Sisteme kayıtlı olmayan yanlış numara tuşlandığında veya harici aboneye yanlış tuşlama yaptığını sesli olarak bildirebilecek, tekrar numara tuşlama ve operatöre dönme imkanı tanınacaktır.
43.6.9- Sistemde harici aboneden, bir dahili abone arandığında, aranan abone meşgul veya yerinde olmadığı durumlarda arayan kişi sesli olarak mesajını bırakılabilecek ve abone pasif olduğunda belirli aralıklarla telefonundan uyararak mesajı olduğu bildirilebilecektir.
43.7- Çağrı kayıt, raporlama ve ücretlendirme sistemi
43.7.1- Santral-Bilgisayar veri iletişim programı, idarece belirlenen lisanslı işletim sistemi ortamında telefon santralı üzerinden dahili abonelerin dış hat ile yaptıkları çağrı kayıt bilgilerinin transfer edildiği yazılım ve buna ait donanım dahil, bilgisayarı ve printeri hariç verilecektir.
43.7.2- Dahili abonelerin dış hat ile yaptıkları görüşmelerin tümü veya belli bir kısmı listelenebilecek ve istenildiğinde yazıcıdan döküm alınabilecektir.
43.7.3- Sistem yetkilisi tarafından, belirli konuşmalar silinebilecek veya kopyalanabilecektir.
43.7.4- Yetkisiz kişilerin programı kullanmasını önlemek için şifre ile giriş sağlanacak ve istenildiğinde bu şifre değiştirilebilecektir. çağrı kayıt sisteminde aşağıdaki bilgiler printerden alınabilecektir.
a) Konuşma türü (şehir içi/şehirlerarası/milletlerarası)
b) Konuşmanın sıra numarası, yapıldığı tarih, saat/süresi,
c) Konuşmanın yapıldığı dış hat/aranan telefon numarası,
d) Konuşmayı başlatan/bitiren abonenin numarası, kontür sayısı ve ücreti.
43.7.5- İstenildiğinde, günün, / haftanın, / ayın,hangi saatlerinde haberleşmenin yoğun,/pasif olduğuna ait grafiksel eğriler olarak da izlenebilecektir.
43.7.6- Abonelere istenildiğinde görüşme kontür sayı ve yetkisi verilebilecek ve kısıtlanabilecektir. Örnek; 115 nolu aboneye 100 kontür kadar kullanım yetkisi verildiğinde 100 kontürlük görüşme sonrası, otomatik olarak sistem tarafından takip edilip görüşme kesilebilecektir. Böylelikle abonelerin limiti aşmaları da ayrıca takip edilebilecektir.
43.7.7- Sistemde filtreler oluşturulabilecek, istenildiğinde bir aboneye ait görüşme ve belirli abone gurupları için toplu olarak görüşme bilgileri haftalık, aylık, yıllık olarak, ayrıca harici abonelerin görüşmelerine ait tüm bilgiler raporlar halinde alınabilecektir.
43.7.8- Yetkisiz abone telefonundan yetkili bir abone görüşme yapmak istediğinde, kendi şifresini girerek görüşme yapabilecek ve görüşme bilgileri çağrı kayıt dökümünden kendi abonesinden görüşme yapmış gibi değerlendirilip ücretlendirilebilecektir.
43.8- Teknik dokümanlar
43.8.1- Teknik şartname cevapları ile ekinde sunulacak dokümanlar orijinal olacak, her sayfası imzalanacak, üzerinde silinti, kazıntı ve tahrifat yapılmayacaktır.
43.8.2- Teklif edilen malzemeye ait kesin değerler yazılacak ve gerekli açıklamalar yapılarak orijinal dokümanlarla belgelenecektir.
43.8.3- Satıcı, teklif ettiği ürünleri yurt içi ve yurt dışındaki kullanıcıları ile ilgili olarak referans listesi verecektir.
43.9- Garanti
43.9.1- Satın alınacak malzemeler, yüklenici tarafından her türlü işçilik ve materyal yönünden kesin kabul tarihinden başlayarak en az on sekiz (18) ay süre ile garanti edilecektir.
43.9.2- Garanti süresi içerisinde kullanıcı hatası olmaksızın meydana gelebilecek her türlü arıza ve eksiklik en geç 5 (beş) iş günü içinde masrafları yükleniciye ait olmak üzere giderilecektir. Bu süre içerisinde arızası giderilemeyen malzemeler yenisi ile değiştirilecektir.
43.9.3- Satıcı sözleşme tarihinden itibaren 10 yıl süre ile yedek parça temin edeceğini garanti edecektir.
44- ISDN tip sayısal telefon santralı
44.1- Kapsam
44.1.1- Bu Teknik Şartname, son teknoloji ürünü (ISDN, IP, DECT özellikli) sayısal telefon santralı ile setlerin özelliklerinin belirlenmesi ve bina içi telefon tesisatına bağlanması işlerini kapsar..
44.2- Genel özellikler
44.2.1- Santralın üretildiği tesisler, ISO 9001 Kalite Belgesine sahip olacak ve istekli bu belgeyi idareye sunacaktır.
44.2.2- Santral, TT (Türk Telekom) onay belgeli olacak ve bu belge teklif veren istekli tarafından sunulacaktır.
44.2.3- Teklif edilen santral, ITU-T (International Telecommunication Union Telecommunication) ve ETSI (Avrupa Telekomünikasyon Standartları Kurumu) standartlarına uygun olacak ve ITU-T testleri ile ilgili labaratuvarlardan alınan raporlar teklifle birlikte idareye sunulacaktır.
44.2.4- Teklif edilen santral, yeni ve kullanılmamış olacak; üzerinde şekil bozukluğu, çizik, çatlak, kırık, pas, vb. olmayacaktır. Son model ve son versiyon olmayan santral teklif edilmeyecektir.
44.2.5- Santralın çalışmasına ve kullanıcıya ait tüm özellikleri yazılım ile değiştirilebilir olacaktır.
44.2.6- Santral tamamen yarı iletken (solid-state) devre elemanlarından üretilmiş olacak ve istekli referans listelerini teklifle beraber verecektir.
44.2.7- İstekli, üretici firmadan veya üretici firmanın Türkiye’de yetkili distribütöründen aldığı, santralın satış ve montajını yapma yetkisini haiz olduğunu gösteren belgeyi idareye sunacaktır.
44.3- Sistem özellikleri
44.3.1- Teklif edilecek sistemler, modern ve son teknoloji altında üretilmiş ve üretici firmanın en son versiyon ürünü olacaktır. Sistem, teknolojik gelişmeleri takip edebilir ve sistem versiyonu yenilenebilir olacaktır.
44.3.2- Santral, ilgili bölümlerde verilen standart değerlere uygun olarak Euro ISDN, son teknoloji ürünü IP (Internet Protokolü) ve DECT (Kablosuz Telefon Sistemi) özelliklerine sahip, tam otomatik bir yapıda olacaktır. Call Center, CTI ve uzaktan bakım özelliklerini destekleyecektir.
44.3.3- Santrallar, dışında ve içinde bir soğutma sistemi, üfleyici v.b. cihazların bulunmasını gerektirmeyecek ve +5 °C ile +40 °C sıcaklık aralığında ve %5-%80 bağıl nem koşullarında çalışacak şekilde tasarlanmış olacaktır.
44.3.4- Sistemde tüm metal aksam paslanmaya ve korozyona karşı korunmuş, teklif edilen sistem ve sistem malzemeleri en son tasarım ve yapıda olacaktır.
44.3.5- Sistemde modern, az güç harcayan yarı iletken elemanlar kullanılmış, kendinden soğutmalı ve hiç bir şekilde fan vs. gibi ünitelerle soğutulmamış olacaktır.
44.3.6- Telefon Santralı/Santralları, Türk Telekom Santralına, bu şartnamede yer alan kapasitede analog ve/veya DID/DOD özellikli sayısal ISDN PRA (PRI) hatları ile bağlanacaktır. Söz konusu hatlar Euro ISDN standardında olacaktır.
44.3.7- Oluşturulmuş ve oluşturulabilecek şebekelerde çalışabilmesi için santral, analog ve sayısal jonksiyon bağlantılarını (2 ve 4 telli E&M, ISDN QSIG, R2, vs.) destekleyecektir.
44.3.8- Teklif edilen telefon santralının analog ve sayısal dahili ve harici hatlarının toplamı, santralın port sayısıdır. Söz konusu port sayısı hesaplanırken, santral üzerinde yer alan kartların kapasiteleri dikkate alınacaktır. Sayısal harici hatlar istendiğinde, her bir PRA hatları 30 ve her bir BRA hattı 2 port olarak kabul edilecektir.
44.3.9- Teklif edilen santralın port sayısı 240 portu geçtiği takdirde, tevsi kabiliyeti olacaktır.
44.3.10- Tevsii istenen santrallarda, santralın kapasitesi analog harici hat, analog dahili hat, sayısal dahili hat ve sayısal harici hat (PRA, BRA) bağlantılarının her birinde ayrı ayrı ve toplam portta da geçerli olmak üzere % 50 kabili tevsii olacaktır. Tevsi kapasitesine kart, kabinet ve modül ilavesi ile ulaşılacak olup sistemin işlemci, anahtarlama, bellek gibi sistem ünitelerinde değişim ya da değişiklik yapılmayacaktır.
44.3.11- Santral, ITU-T önerisinde belirtildiği şekilde ISDN 2B+D 2 bilgi kanalı (ses ve Data) + 1 işaretleşme kanalı “Basic Rate Access” ve 30B+D 30 bilgi kanalı (ses ve Data) + 1 işaretleşme kanalı “Primary Rate Access” taşıyıcı servislerine uygun anahtarlama yapabilecektir.
44.3.12- Telefon santralı, kontrol ünitesi işlemci, bellek ve anahtarlama işlevlerini yerine getiren birimlerden oluşacaktır. Tevsii istenen santrallarda, sistem üzerinde en az ikişer adet işlemci, bellek ve anahtarlama üniteleri bulunacaktır. Söz konusu birimler, arıza anında kullanılmak üzere yedek parça amaçlı malzemeler olmayacak ve sistem kabinetleri içerisinde yer alan fonksiyonel birimler olacaktır.
44.3.13- Yazılım ve donanım yönünden tamamen modüler bir sistem olacaktır.
44.3.14- Sisteme istendiği takdirde, CTI uygulamaları, çağrı merkezi fonksiyonları donanım ve yazılım ilavesi ile kazandırılacak, söz konusu uygulama ve fonksiyonlar, santral üretici firması tarafından geliştirilen ürünler olacaktır.
44.3.15- Harici arama yetkisi bulunan telefonların, çalışma saatleri dışında, yetkisiz kişilerce kullanılmasını engellemek amacıyla sistem gece servisine geçirilebilecektir.
44.3.16- Sistem, esnekliği açısından abone ve harici hat kartlarının kabin içindeki yerleri sabit olmayacak ve gerektiğinde yerleri değiştirilebilir olacaktır.
44.3.17- Kabinler içerisinde düşük ve yüksek gerilim ile ilgili uyarı etiketleri bulunacaktır.
44.3.18- Sistem aşağıdaki ünitelerle çalışabilecektir:
• Darbeli ve DTMF (frekans tonlu arama özelliği) sinyalleşmeli analog telefon cihazları,
• İki telli sayısal telefon cihazları,
• ISDN BRA (BRI) harici hat arayüzü (Euro ISDN ve Q.Sig),
• ISDN PRA (PRI) harici hat arayüzü (Euro ISDN ve Q.Sig),
• IP tabanlı haberleşme için 10/100 Mbps ethernet arayüzü,
• Türk Telekom Santralları,
• Diğer telefon santralları (PABX),
• ISDN tabanlı sayısal (2 kanallı) dahili abone arayüzü,
• IP aboneler ve devreler,
• 2 ve 4 telli sürekli ve darbeli arayüzleri,
• Dahili taşınabilir el tipi telefon cihazı sistem (DECT standardı) arayüzleri,
• Faks cihazları (Grup III ve IV) arayüzü,
• Veri aboneleri ve devreleri,
• Mesaj sistemi,
• Ücretlendirme sistemi,
• Çağrı cihazı sistem arayüzleri,
44.3.19- Santralın bakımı ve programlanması için 1 adet bilgisayar ve yazıcı verilecektir. Bu bilgisayar ve yazıcı vasıtası ile sistem ve abone verilerinin girilmesi, değiştirilmesi, dökümünün ve trafik raporlarının alınması, bakım ve test programlarının çalıştırılması, sonuçlarının izlenmesi, otomatik hata mesajlarının izlenmesi mümkün olacaktır.
44.3.20- Bilgisayar santrala RS232C ve tevsii istenen santrallarda ayrıca LAN (Ethernet) üzerinden bağlanabilecektir. Sistem üzerinde bu bağlantılar için uygun donanım bulunacak ve harici bir cihaz kullanılmayacaktır. Santral üzerinde bakım işletme faaliyetleri şifre ile yapılacak, programlama yetkileri kategorilere ayrılabilecek ve her bir kategoride yapılabilecek programlama işlemleri belirlenebilir olacaktır. İstendiği takdirde RS232C ve ethernet arayüz sayısı kart ilavesi ile arttırılabilir olacaktır.
44.3.21- Tevsii istenen santrallarda, sistemde standart en az 2 adet ethernet ve 4 adet RS 232 portu olacak, istendiğinde port sayısı ilave kartlar vasıtasıyla 3 adet ethernet ve 16 adet RS 232 sayısına kadar arttırılabilecek, bu portlara ücretlendirme ve bakım terminalleri, modem, vs. takılabilir olacaktır.
44.3.22- Santralda yapılan birtakım değişiklikler sistem belleğine hemen aktarılabilecek ve bu sırada abone bilgilerinin yeniden yüklenmesini gerektirmeyecektir.
44.3.23-Santraldaki abone ve sistem bilgileri, mevcut RAM belleğin yanısıra, Flash ROM gibi entegre devrelerinde ve tevsii istenen santrallarda ise, santral içerisinde yer alan bir sabit disk (harddisk) üzerinde saklanacak ve gerektiği durumlarda sistemi otomatik olarak yükleyecektir. Söz konusu yedekleme ünitesi santralın içinde ve entegre olacak, bakım işletme bilgisayarı ya da ayrı bir bilgisayar ünitesi bu amaçla kullanılmayacaktır.
44.3.24-Santral, bünyesinde oluşan arızaları otomatik olarak tespit edebilecek ve bir alarm ile otomatik olarak uyarılacaktır.
44.3.25- Bakım işletme bilgisayarındaki alarm kayıtlarında, alarmların oluş zamanları, sebepleri ve yeri görülebilecektir.
44.3.26- Tevsii istenen santrallarda, arızalara müdahale eden ya da programlama yapan kişilerin kaydı tutulabilecek, söz konusu kayıtlarda personel ve yapılan işlemler tutularak bu kayıtlar saklanacaktır.
44.3.27- Beklemeye alınan dahili ve harici çağrılara, sistem tarafından müzik dinletilmesi amacıyla tevsii istenen santrallarda ayrıca CD player verilecektir.
44.3.28- Santral ile çağrı sistemlerinin (pager) uyumlu çalışabilmesi için, ESPA standardında arayüzler desteklenecek ve istendiğinde bu arayüzler santrala ilave edilebilecektir. Çağrı cihazı bağlantısında analog dahili ya da analog harici portlar kullanılmayacaktır. Çağrı göndermek isteyen kişiler yalnızca aradıkları çağrı abonesinin numarasını girecektir. Arayan kişinin numara bilgisini Çağrı Sistemi telefon santralından otomatik olarak alacak ve santral ile çağrı sisteminin ESPA standardındaki kanal sayısı, tevsii istenen santrallarda 4 porta kadar arttırılabilir olacaktır.
44.4- Abone özellikleri
44.4.1- Abone bağlantıları ve harici hat erişimleri, idarenin isteği doğrultusunda aşağıdaki yetki çeşitlerine göre programlanabilecektir. Kötü niyetli kişilerin kullanımını engellemek amacıyla, gece servisi ile normal mesai konumlarında, abone yetkileri farklı olarak programlanabilecektir.
• Dahili arama yapmaya yetkili,
• Özel haberleşme şebekesini (Network) arama yapmaya yetkili,
• Şehiriçi arama yapmaya yetkili,
• Şehirlerarası arama yapmaya yetkili,
• Uluslararası arama yapmaya yetkili,
44.4.2- Türk Telekom A.Ş.’nin uygulamakta olduğu kod sisteminin, İl’e bağlı ilçeler ile olan görüşmeleri kısıtlama özelliği bulunacaktır.
44.4.3- Telefon santralının hafızasına, aboneler tarafınca sıkça aranan TT numaraları kaydedilebilecektir. Kaydedilen numaralar, yetki verilen aboneler tarafından kısa kodlar ile aranabilecektir. Sistem hafızasına 1.000 adede kadar TT numarası kaydedilebilecektir. Ayrıca, yetki verilen aboneler, kendilerinin sıkça aradıkları harici hat numaralarını şahsi kısa kod olarak kullanabilecektir.
44.4.4- Yetki konumlarına bağlı olarak, yetkili abone diğer abonelerin görüşmelerine bir ton göndererek girebilecektir.
44.4.5- Yetki konumlarına bağlı olarak, bir abone meşgul sesi aldığı diğer bir abonenin görüşmesine, yalnızca aradığı abone tarafından duyulabilecek bir ton gönderebilecek, bu ton sonra aranan abone telefonunu kapattıktan sonra otomatik olarak arayan aboneye bağlanacaktır.
44.4.6- Harici arama yapmak isteyen ancak, tüm harici hatları meşgul bulan abone, bir kod girerek boşalan harici hattın, santral tarafından telefonuna aktarılmasını sağlayabilecektir.
44.4.7- Diğer telefon santralları ile jonksiyon bağlantısı yapıldığı takdirde, meşgul bulunan jonksiyon hatları ile meşguliyeti biter bitmez bağlantı kurulabilecektir.
44.4.8- Abone, kendi telefonundan belli bir kodu girerek, gelecek olan çağrıların tümünü veya meşgul olduğu durumlarda veya cevap verememe durumunda yönlendirileceği aboneyi belirleyecektir. Yukarıdaki yönlendirme özellikleri abonece belli bir kod girilerek iptal edilebilecek ve aboneler telefonlarını yönlendirdikleri pozisyonda iken, başka bir noktaya yönlendirme yapabileceklerdir.
44.5- Çağrı alma özellikleri
44.5.1- Önceden tanımlanmış gruba dahil olan herhangi bir abone, o gruptan bir aboneye gelen çağrıyı, sadece ilgili fonksiyon kodunun girilmesi (abone numara girmeden) ile cevaplayabilecektir.
44.5.2- Aynı grup içerisinde yer almayan aboneler bile kendisine gelen çağrıyı, çalan abone numarası ve kod yardımı ile birbirlerinin çağrılarını toplayabilecektir.
44.5.3- - Harici arama yetkisi verilen abone telefonlarına şifre tahsis edilebilecek ve kötü niyetli kişilerin, yetkili telefonları kullanması bu yolla engellenebilecektir. Telefonun başından ayrılan abone telefonuna gireceği bir kod ile harici çıkışlara telefonunu kapayacaktır. En fazla 5 haneli olacak olan bu yetki kodu ile yetkisiz telefonlardan kendi telefonun yetki sınıfına ait tüm özellikleri kullanılabilecektir. Şifre abone tarafından değiştirilebileceği gibi, bazı şifreler de sadece, bakım işletme terminalinden değiştirilebilir olacaktır.
44.5.4- Harici telefon görüşmelerinin masrafları, daha önce proje kodları ile belirlenmiş hesaplara kaydedilebilecektir. Böylece bu hesaplarda herhangi bir projenin kendi masraf yeri oluşturulabilecektir.
44.5.5- Sistemde tanımlanmış telefonların ahizesini kaldırır kaldırmaz, önceden programlanmış bir aboneyi, herhangi bir tuşlama yapmaksızın otomatik araması mümkün olacaktır.
44.5.6- Aboneler, dahili ve hariciden arayanlar ile konferans başlatabilecektir. Konferans işleminde en az 6 (altı) kişi konferansa dahil olacak, konferans katılımcılarından 5 adede kadarı harici hat olabilecektir. Konferanstan ayrılmak isteyen abone, telefonunu kapatarak konferanstan çıkabilecek, diğer aboneler konferansa devam etmek istiyorlarsa, konuşmalarını sürdürebilecek ya da başka bir kişiyi konferansa katabilecektir.
44.5.7- Telefon santrallarında DISA özelliği olacaktır.
44.5.8- Santralda, ekonomik yönü seçme (LCR) özelliği bulunacak, bakım işletme terminalinden LCR tabloları oluşturulabilecektir.
44.5.9- Abone ahizeyi kaldırıp, belirli bir süre numara çevirmezse, otomatik olarak önceden programlanmış aboneye erişim imkanı olacaktır. Bu özellik, program yoluyla istenen her aboneye verilebilir ve gecikme süresi ayarlanabilir olacaktır.
44.5.10- Aboneler, yetkileri dışında bir özellik uygulamaya çalıştıklarında ya da harici arama yapmaya çalıştıklarında, bir ton ses ile uyarılacaktır.
44.5.11- Tanımlanmış abonelerin oluşturacağı gruba verilecek bir numara ile çağrı geldiği zaman, bu gruptan herhangi birinin cevap vermesi sağlanacaktır.
44.5.12- Sayısal abonelerdeki şef-sekreter uygulamalarında aşağıdaki özellikler bulunacaktır.
44.5.12.1- Birden çok yöneticiye bir sekreter bağlanabilmesi,
44.5.12.2- Sekreter yöneticinin, yönetici sekreterin meşguliyetini izleyebilmesi,
44.5.12.1- Yöneticinin sekretere, sekreterin yöneticiye tek tuş ile ulaşabilmesi,
44.5.12.1- Yöneticinin sekreteri, sekreter meşgul olsa dahi arayabilmesi,
44.5.12.1- Yöneticiye gelen çağrıların önce sekretere gelmesi, sekreterin gerektiğinde bu çağrıyı transfer edebilmesi, yöneticinin yönlendirme özelliğini geçici olarak iptal edebilmesi,
44.5.13- Santralın sayısal aboneleri arasında paralel abone grubu tanımlanabilecek, bu durumda gruba bir çağrı geldiğinde, grup üyelerinin ilgili tuşu aynı anda çalacak ve gelen çağrı, grup içerisindeki bir abone tarafından sadece tuşa basarak yanıtlanabilir olacaktır.
44.5.14- Sayısal setlerin programlanabilir tuşlarına, bakım işletme terminalinden abone numaraları tanımlanabilecek ve tuşlardan ilgili abonenin meşguliyeti takip edilebilecektir. Söz konusu tuşa basarak dahili abone doğrudan aranabilecek ya da bu aboneye gelen çağrı alınabilecektir.
44.6- Operatör özellikleri
44.6.1- Sistem konfigürasyonunda bulunan her bir 20 analog harici hat ve her sayısal harici hat (PRA) için 1’ er adet operatris konsolu ve kulaklık seti verilecektir. (Örneğin; Sistem 1 sayısal harici hat (PRA) ve 16 analog harici hatlı olarak isteniyorsa 2 adet operatris konsolu, sistem 1 sayısal harici hat (PRI) ve 24 analog harici hatlı olarak isteniyorsa 3 adet operatris konsolu teklif edilecektir.)
44.6.2- Operatör konsolları, santrala 2 ya da 4 tel abone kablosu ile bağlanacak ve 0,5 mm2 dahili abone kablosu üzerinden en az 800 metre uzaklıkta çalışabilecektir.
44.6.3- Konsolda arayan ve aranan abonenin numarası, bekleyen çağrı sayısı, saat ve santralda oluşan arıza durumunun görülebileceği ekran ya da göstergeler grubu olacaktır.
44.6.4 Operatör işletme terminalinden yapılacak programlamaya göre, görüşmelerin arasına girmeye yetkili olabilecek, bu durumda operatörün hatta olduğunu gösterir bir ton (ses) duyulacak ve istendiği takdirde ton gönderilmesi programlama ile iptal edilebilecektir.
44.6.5- Operatör, gelen çağrıları mümkün olan en seri biçimde alacak ve sadece istenen numarayı çevirerek transfer edebilecektir.
44.6.6- Operatör, çağrı transferi işlemini bitirdikten sonra görüşmeden ayrılacak ve yapılan konuşmaları aboneler fark etmeden dinleyemeyecektir. Operatör, hatta girdiğinde diğer konuşmacılar bir tonla uyarılacaktır.
44.6.7- Operatör, bakım işletme terminalinden yapılacak programlamaya göre, görüşmelerin arasına girmeye yetkili olabilecek bu durumda, operatörün hatta olduğunu gösterir bir ton duyulacaktır.
44.6.8- Operatör, araya girdiği görüşmelerde, bağlanmak istediği aboneyi karşısına alarak, diğerinin çözülmesini sağlayabilecektir.
44.6.9- Operatör, aranan abonenin meşgul olması halinde, arayanı aktarabilecek ve belirli bir süre içerisinde abonenin meşguliyeti bitmezse aktarılan kişi operatöre geri dönecektir.
44.6.10- Hariçten arayan kişi birden fazla kişi ile görüşme yapmak istiyorsa, seri çağrı özelliği kullanılabilecek, aktarılan kişi, dahili abone ile görüşmesi bitince operatöre geri dönecek ve operatör diğer abonelere bağlantı yapabilecektir.
44.6.11- Operatör, boş olan harici hattı otomatik olarak seçebilecek, herhangi bir harici hatta erişim kodunu çevirerek erişebilecektir.
44.6.12- Operatör, bir harici hat numarasını arayıp, herhangi bir dahili aboneye transfer edebilecektir.
44.6.13- Operatör tarafından, dahile transfer edilen bir harici hat, cevap verilmediği takdirde, belirli bir süre sonra tekrar operatör veya robot operatör ve mesaj kayıt sistemine dönecektir.
44.6.14- Operatör konsolunun çalma sesi, görüş kolaylığını sağlamak amacıyla, operatör konsolu ekranın açısı ayarlanabilir olacaktır.
44.6.15- Operatör , konsol üzerinden bir tuşa basarak kendini geçici olarak devre dışına çıkarabilecek, bu işlemden sonra, söz konusu konsola çağrı gönderilmeyecek ve gelen çağrılar diğer konsollara dağıtılacaktır.
44.6.16- Operatör konsolu, diğer bir konsola çağrı aktarabilecektir.
44.6.17- Operatör, görüştüğü kişiyi dinlerken, kendi konuşmasının karşıya gitmesini engelleyebilecektir.
44.7- Telefon setleri ve özellikleri
44.7.1- Sayısal telefon
44.7.1.1- Santralla beraber, bu şartnamenin kapasite bölümünde belirtilen miktarda sayısal telefon seti verilecektir. Teklif edilen sayısal setler, santralla aynı marka olacaktır. Telefon santral sisteminin nihai kapasitesinde abonelerinin tümü sayısal abone olabilecektir.
44.7.2- Tip-1 sayısal telefon seti
44.7.2.1- Telefon setleri, santrala standart 2 (iki) tel ile bağlanacak olup, enerjisini santraldan alacak ve ayrı bir adaptör ya da cihaz gerektirmeyecektir. Telefon, 0,5 mm. kablo üzerinden santrala 800 metre uzaklıkta çalışabilir olacak ve daha fazla tel ile bağlantı sağlayan telefonlar teklif edilmeyecektir.
44.7.2.2- Telefon cihazı, 2B+D hızında haberleşme yapacaktır. Telefona takılabilecek opsiyonel veri adaptörü ile iki tel üzerinden aynı anda hem ses hem de veri iletişimi yapılabilecektir. Bu amaçla, santral ile abone arasında ilave kablo ihtiyacı olmayacaktır. Firma veri adaptörü dökümantasyonunu teklif ile birlikte verecektir.
44.7.2.3- Setler üzerinde, en az 12 adet programlanabilir tuş olacaktır. Sabit fonksiyonlu tuşlar (ses arttırma/azaltma, hoparlör, hat alma/kapama, bekletme, transfer gibi) söz konusu sayıya dahil olmayacaktır.
44.7.2.4- Setlerde, en az 80 karakterlik LCD ekran olacaktır.
44.7.2.5- Ekran üzerinde, arayan dahili abonenin numarası ve ismi, ISDN hatlarından gelen çağrılarda arayanın numarası, saat ve tarih görülebilecektir. İstendiğinde, çağrı süresi veya ücret bilgisi ekran üzerinden görülecektir.
44.7.2.6- Cihazın, ahizesiz görüşme (hands free) özelliği olacaktır. Telefon ahizesi kaldırılmadan görüşme yapılabilecektir. Bu esnada karşı taraf abonenin sesini, abone de karşı tarafın sesini duyacaktır.
44.7.2.7- Telefon ahizesi kaldırılmadan, doğrudan dahili ya da harici arama arama yapılabilecektir.
44.7.2.8- Cihazda sessiz (mute) işlevi bulunacaktır. Görüşme yaparken, bir tuşa basarak sayısal abonenin sesinin karşı tarafa gitmesi engellenecek, fakat, karşı tarafın sesi duyulabilecektir. Tekrar söz konusu tuşa basıldığında, sayısal abone ve karşı taraf görüşmesine devam edebilecektir.
44.7.2.9- Sayısal telefon seti çok hatlı (multi-line) özelliğinde olacaktır. Görüşme yapılırken, gelen ikinci çağrı, arayan dahili abonenin numarası ve ismi ekrandan görülebilecektir. İkinci çağrı ikinci hat tuşuna basarak yanıtlanacak, bu sırada ilk çağrı otomatik olarak beklemeye alınacaktır. Hat sayısı, istendiği takdirde programlama ile arttırılabilecektir.
44.7.2.10- Telefonun çalma sesi, çalma karakteri ve ahizeye gelen sesin sinyal seviyesi azaltılabilecek ya da arttırılabilecektir.
44.7.2.11- Sayısal set üzerinden, sistemin hafızasında kayıtlı ve tüm dahili abonelerin numarasının yer aldığı rehbere ulaşılabilecektir. İstenen dahili abone, isimle aranabilecek, ayrıca, harici numaralarda rehbere kaydedilerek arama yapılabilecektir. Rehber kapasitesi, en az sistem port kapasitesinin 4 katı kadar olacaktır.
44.7.2.12- Abone yerinde olmadığında, kendisine gelen en az 10 çağrının saklanabilmesi tercih edilecektir. Abone yerine gelerek cevapsız çağrı arama listesine girdiğinde, kendisini arayan dahili abonenin numarasını, ismini yada ISDN hatlardan gelen çağrılarda arayanın numarasını ve arama yapılan zamanı görebilecektir.
44.7.2.13- Sayısal set üzerinde, mesaj tuşu tanımlanabilecektir. Aboneye, dahilden ya da hariçten bırakılan mesaj olduğunda, mesaj tuşu yanıp sönerek aboneyi uyaracaktır. Abone mesaj tuşuna basarak, kendisine bırakılan mesajları, şifresini girdikten sonra dinleyebilecektir.
44.7.3- Tip-2 sayısal telefon seti
44.7.3.1- Telefon setleri, santrala standart 2 (iki) tel ile bağlanacak olup, enerjisini santraldan alacak ve ayrı bir adaptör ya da cihaz gerektirmeyecektir. Telefon, 0,5 mm kablo üzerinden santrala 800 metre uzaklıkta çalışabilecek ve daha fazla tel ile bağlantı sağlayan telefonlar teklif edilmeyecektir.
44.7.3.2- Telefon cihazı, 2B+D hızında haberleşme yapacaktır. Telefona takılabilecek opsiyonel veri adaptörü ile iki tel üzerinden aynı anda, hem ses hem de veri iletişimi yapılabilecektir. Bu amaçla, santral ile abone arasında ilave kablo ihtiyacı olmayacaktır. İstekli veri adaptörü dökümantasyonunu teklif ile birlikte verecektir.
44.7.3.3- Setler üzerinde, en az 5 adet programlanabilir tuş olacaktır. Sabit fonksiyonlu tuşlar (ses arttırma/azaltma, hoparlör, hat alma/kapama, bekletme, transfer gibi) söz konusu sayıya dahil olmayacaktır.
44.7.3.4- Setlerde, en az 40 karakterlik LCD ekran olacaktır.
44.7.3.5- Ekran üzerinde, arayan dahili abonenin numarası ve ismi, ISDN hatlarından gelen çağrılarda arayanın numarası, saat, tarih bilgileri görülecektir.
44.7.3.6- Cihazda, ahizesiz görüşme (hands free) özelliği olacaktır. Telefon ahizesi kaldırılmadan görüşme yapılabilecektir. Bu esnada, karşı taraf abonenin sesini, abone de karşı tarafın sesini duyacaktır.
44.7.3.7- Telefon ahizesi kaldırılmadan, doğrudan dahili ya da harici arama yapılabilecektir.
44.7.3.8- Cihazda sessiz (mute) işlevi bulunacaktır. Görüşme yaparken, bir tuşa basarak sayısal abonenin sesinin karşı tarafa gitmesi engellenecek, fakat, karşı tarafın sesi duyulabilecektir. Tekrar söz konusu tuşa basıldığında, sayısal abone ve karşı taraf görüşmesine devam edebilecektir.
44.7.3.9- Sayısal telefon seti, çok hatlı (multi-line) özelliğinde olacaktır. Görüşme yapılırken, gelen ikinci çağrı ekrandan görülebilecektir. Arayan dahili aboenin numarası ve ismi ekrandan görülebilecek, ikinci çağrı, ikinci hat tuşuna basarak yanıtlanacak, bu sırada, ilk çağrı otomatik olarak beklemeye alınacak ve hat sayısı, istendiği takdirde programlama ile arttırılabilecektir.
44.7.3.10- Telefonun çalma sesi ve ahizeye gelen sesin sinyal seviyesi azaltılabilecek ya da arttırılabilecektir.
44.7.3.11- Sayısal set üzerinde, mesaj tuşu tanımlanabilecektir. Aboneye, dahilden ya da hariçten bırakılan mesaj olduğunda, mesaj tuşu yanıp sönerek aboneyi uyaracaktır. Abone, mesaj tuşuna basarak, kendisine bırakılan mesajları, şifresini girdikten sonra dinleyebilecektir.
44.8- Analog telefon
44.8.1- Telefon santralı ile istenen analog telefon setleri, Türk Telekom Onay Belgesini haiz olacak ve analog telefon istenmesi halinde, söz konusu belge teklifle birlikte verilecektir.
44.8.2- Analog telefon setleri frekans tonlu arama (DTMF) özelliğini destekleyecektir.
44.9- Dect sistemi (kablosuz telefon sistemi)
44.9.1- İstendiğinde DECT sistemi, santral sisteminde kullanılabilecektir.
44.9.2- DECT sistemi, santralla aynı bakım işletim bilgisayarından yönetilecek ve santralla uyumlu DECT ürünleri için Türk Telekom Onay Belgesi verilecek ve bu belgedeki üretici firma aynı zamanda, santralın üretici firması olacaktır.
44.9.3- DECT sistemi baz istasyonları, santral içerisinde yer alan bir kart ile sisteme bağlanacaktır. Baz istasyonları, harici bir cihaza bağlanmayacak ve DECT abonelerinin kullanımı için, santralda herhangi bir abone ya da harici hat kullanmak gerekmeyecektir.
44.9.4- Baz istasyonları, hücresel kaplama alanı oluşturacaklar ve birbirleri arasında kesintisiz telefon görüşmesine müsaade edeceklerdir. Kapsama alanı, açık alanda 300 metre, kapalı alanda 50 metre olacaktır.
44.9.5- Baz istasyonlarında serbest dolaşım (roaming) ve kesintisiz görüşme (handover) özelliği olacaktır.
44.9.6- DECT telefonları, baz istasyonları arasındaki geçişte, görüşme kaybına uğramayacaktır.
44.9.7- DECT aboneleri, santralın hem DECT, hem de diğer abonelerinden gelen çağrılarda, arayan numara gösterimi (CLIP), aranan numara (COLP), arayan isim gösterimi (COLP), aranan isim gösterimi (CONP), isimle arama, mesaj bırakma, roaming (dolaşım) özelliklerini kullanabilecektir.
44.9.8- Teklif veren firmalar, DECT sisteminin ulaşabileceği maksimum kapasiteyi ve sistemlerinin sağladığı özellikleri belirteceklerdir.
44.9.9- DECT terminalleri, en az 4 adet şebekeye kayıt olabilecek, şebekeler otomatik ya da manuel olarak seçilebilecek ve şebekeler arasında öncelik tanımlanabilecektir.
44.9.10- DECT aboneleri, sisteme yazılım ile tanıtılacak ve bu aboneler için donanım gereksinimi bulunmayacaktır.
44.9.11- Kablosuz telefon abonelerinin özellikleri, sisteme RS-232C ya da tevsii istenen santrallarda ayrıca, ethernet ve santrala bağlı bakım işletme terminali üzerinden yapılacak, ilave bir cihaz gerekmeyecektir.
44.9.12- DECT terminalleri, en az 2 satır ve toplam 24 karakterlik ekrana sahip olacak, cihazlar en az 10 saat konuşma ve 100 saat bekleme kapasiteli pil ile teçhiz edilecektir.
44.9.13- DECT telefonlarına gelen çağrılar, sayısal telefon seti üzerindeki bir tuşa basarak yanıtlanabilecektir.
44.9.14- DECT sistemi, harici bir cihaz olmadığı için, santralın enerji kaynağından beslenebilecektir.
44.9.15- DECT telefonunda titreşim, alarm, handsfree ve mute özelliklerinin olması tercih sebebi olacaktır.
44.10- IP telefon uygulamaları (Internet Protokolü)
44.10.1- Santral, son teknoloji ürünü IP (Internet Protokolü) uygulamalarını tamamen desteklenebilecektir.
44.10.2- IP uygulamaları, santralla aynı bakım işletim bilgisayarından yönetilecek ve santralla aynı marka olacaktır.
44.10.3- IP uygulamaları için, ethernet anahtarı (LAN switch), yönlendirici (router), vs. santral içerisinde yer alan bir kart ile sisteme bağlanacaktır. Söz konusu kart, ağ geçiti (gateway) ve ağ koruyucusu (gatekeeper) özelliklerini sağlayacaktır.
44.10.4- IP uygulamaları için, harici bir cihaza gereksinim olmayacak, santralla irtibatı için herhangi bir abone ya da harici hat gerekmeyecektir.
44.10.5- IP özellikleri, RS232C ya da ethernet ve santrala bağlı bakım işletme terminali üzerinden yapılacak, ilave bir cihaz gerekmeyecektir.
44.10.6- IP uygulamalarında, bakım işletme ve uyum kolaylığı açısından kullanılacak IP telefon setleri, santralla aynı marka ve sayısal setlerden ayrı bir cihaz olacaktır.
44.10.7- IP telefon uygulamalarında ses, veri paketleri haline dönüştürülecektir. IP telefon (internet protokolünü destekleyen telefon makinası), internet gibi paket tabanlı ağlar üzerinden görüntü ve bilgi konferansını yapmak için gerekli protokolleri içeren standardlara (H.323) uygun olacaktır.
44.10.8- Santral IP bağlantılarda, hizmet kalitesini belirleyen parametrelerden herhangi birinin (paket kayıp oranı, ortalama paket gecikme süresi gibi) olumsuz olması durumunda, abone yetkisi dahilinde TT (Türk Telekom) ya da özel şebekeler üzerinden arama yapabilecektir.
44.10.9- IP telefon uygulamaları için harici bir PC veya diğer cihaz/dönüştürücüler kullanılmayacak ve ihtiyaç duyulan kartlar diğer dahili ya da harici abone kartları gibi doğrudan santral içerisinde yer alacaktır.
44.11- Robot operatör ve mesaj kayıt (sesli posta) sistemi
44.11.1- Santral, TT (Türk Telekom) hatlarına otomatik olarak cevap veren ve numarası DTMF olarak tuşlanan, dahili aboneye operaör aracılığı olmaksızın aktarma yapabilen, dahili ve harici aramalarda abone meşgul ya da yerinde olmadığında aboneye ait mesajları kayıt yapılabilen robot operatör ve mesaj kayıt sistemini içerecektir.
44.11.2- Robot operatör ve mesaj kayıt (sesli posta) sistemi santrala tamamen entegre ve santraldaki her 24 analog harici hat için 4 kanal kapasitesinde olacaktır. (Örnek; sistem 16 analog harici hatlı olarak istenirse 4 kanallı, sistem, 28 analog harici hatlı olarak isteniyor ise 8 kanallı, robot operatör ve mesaj kayıt sistemi)
44.11.3- Sistem, en az 2 dilde (Türkçe ve İngilizce) hizmet verebilecektir.
44.11.4- Mesaj kayıt süresi, tevsii istenen santrallarda en az 150 saat, diğerlerinde ise, en az 10 saat olacaktır.
44.11.5- Kişisel bilgilerin güvenliği için, sistem şifre korumalı olacak ve aboneler şifresini girdikten sonra mesajlarını dinleyebilecektir.
44.11.6- Sistem enerjisini santral temin edecek olup, santral ile entegre olarak çalışacak, bilgisayar üzerinde çalışan ayrı bir harici sistem olmayacaktır. Elektrik kesintilerinde, santrala bağlı redresör ve akü grubu üzerinden beslenecek ve ayrı bir UPS sistemi gerekmeyecektir.
44.11.7- Sistemde mesaj kayıt özelliği ve yetki verilmiş abonelerin posta kutusu olacaktır.
44.11.8- Santralda aboneye gelen çağrılar belirli bir süre içinde yanıtlanmazsa, otomatik olarak posta kutusuna yönlenecektir.
44.11.9- Abone isterse, telefonuna gelen çağrıları doğrudan posta kutusuna yönlendirebilecektir.
44.11.10- Aboneler, birbirlerine sesli mesaj gönderebilecek ve mesaj kutularındaki mesajı başka bir aboneye yönlendirebilecektir.
44.11.11- Sayısal setlerle kullanımda, söz konusu setlere mesaj tuşu tanımlanabilecek ve mesaj bırakıldığında bu mesaj tuşu sönerek aboneyi uyaracaktır. Abone, mesaj tuşuna basmak suretiyle robot operatör ve mesaj kayıt sistemine ulaşabilecektir. Analog setlerde ise, belirli aralıklarla kısa ziller göndermek suretiyle abonenin bekleyen mesajı olduğu bildirilecektir. Bu süre ayarlanabilir olacaktır.
44.11.12- Posta kutularına erişimde şifre koruması bulunacacak ve şifre girilmesi sırasında, abonenin telefon numarasını girmesi gerekmeyecek ve sistem, aboneyi sadece şifre girmesi ile tanıyacaktır.
44.11.13- Sesli posta kutusuna erişildiğinde, sistem, aboneye sesli olarak yapabileceklerini menüler halinde okuyacak ve ilgili fonksiyonun seçilmesiyle, abone işlemlerini yapacaktır.
44.11.14- Abone, sesli posta kutusunda kendi karşılama mesajını kaydedebilecektir.
44.11.15- Tevsii istenen santrallarda birden fazla karşılama mesajı seçimi olacak, abone yerinden ayrılırken; istediği karşılama mesajını aktif edebilecektir. Aboneye, normal zamanlarda, izinde ve görevli iken, kullanabileceği aynı posta kutusuna ait farklı karşılama mesajları sistemde bulunacak, karşılama mesajı, abone telefonundan kaydedilebilecek ve istenildiği zaman değiştirilebilecektir.
44.11.16- Tevsii istenen santrallarda teklif edilen robot operatör ve mesaj kayıt sistemi, donanım ve yazılım ilavesi ile birleşik mesaj sistemi (unified messaging) özelliği kazanabilecek ve bu sayede ses ve faks mesajlarına, e-mail programı üzerinden erişilecektir.
44.12- Ücretlendirme ve faturalandırma sistemi
44.12.1- Ücretlendirme ve faturalandırma işlemleri için gerekli, donanım ve yazılım olacaktır.
44.12.2- Tevsii istenen santrallarda, tevsi kapasitesi kadar, aboneye hizmet verecek ücretlendirme sistemi dahil olacaktır.
44.12.3- Çağrı faturalama (ücretlendirme) yazılımı, idarece belirlenen lisanslı işletme sistemine uygun olacaktır. Web üzerinden istatiksel ve grafiksel bilgi alınabilecektir.
44.12.4- Sistemde bulunan eski kayıtlar arşivlenebilecektir.
44.12.5- Abone numarası, aranan numara, görüşme tipi (dahili-harici), görüşme başlangıç ve bitiş zamanları, görüşme süresi, tarih, saat bilgileri uygun saklama alanına kaydedilecek ve rapor halinde alınabilecektir. Ayrıca santral görüşme bilgileri data şebekesi üzerinden gönderilebilecek ve bu bilgiler yerel alan ağı (LAN) üzerindeki bir PC’ den de alınabilecektir.
44.12.6- Ücretlendirme ve faturalandırma sistemi, analog ya da sayısal harici hatlardan yapılan görüşmeleri, abone bazında ücretlendirecek ve analog harici hatların yarısı kadar 12 kHz kontör algılama devresi bulunacaktır.
44.12.7- Tevsii istenen santrallarda, elektrik kesintilerinde çağrı bilgilerinin kaybolmaması amacıyla, en az 2.000 adet çağrı bilgilerinin kaydedilebildiği ünite (buffer, vs.), sistemle beraber verilecektir.
44.13- İşletme ve bakım özellikleri
44.13.1- Santral harici ve dahili hat kartlarını test edebilecek, test esnasında bulunan olumsuzluklar, operatör konsoluna, bakım işletme terminaline ve tevsii istenen santrallarda ışıklı ya da sesli uyarı cihazına raporlanabilecektir. Test etme işlemi, otomatik olarak sistem tarafından yapılabilecektir.
44.13.2- Sisteme yeni program ve parametre girilebilecek, var olan program ve parametreler de değiştirilebilecektir. Bu işlemler, RS232C üzerinden bağlı PC, uzaktan modem ve tevsii istenen santrallarda ayrıca, ethernet ve veri şebekesi (WAN) üzerinden yapılabilecektir. Programlama sırasında santral normal çalışmasına devam edecektir.
44.13.3- Firmalar, uzaktan bakım işlemleri için bir modem teslim edecektir. Modem ile santrala bağlı bir TT (Türk Telekom) hattı üzerinden santrala ulaşılabilecek, bağlantı kurulduktan sonra, uzak uçtaki bakım elemanı santrala program, parametre girişi yapabilecektir. Bakım sırasında, santral aboneleri telefonla görüşme yapmaya devam edebilecek ve haberleşmede kesinti olmayacaktır. İstendiği takdirde, modem ile müdahale sınırları belirlenebilecek ve bazı işlemlerin uzaktan yapılabilmesi engellenebilecektir.
44.13.4- Sistemin tamamen enerjisiz kalması durumunda, hard disk ünitesinde saklanan sistem ve abone program parametrelerinde herhangi bir kayıp olmayacak, enerjinin geri gelmesi durumunda, hiç bir müdahaleye gerek kalmadan sistem, normal çalışma konumuna dönecektir. Yükleme sırasında, sistemde tespit edilen arızalarla ilgili uyarılar için cihazlar teklife dahil olacaktır.
44.14- Güç kaynağı (redresör ünitesi)
44.14.1- Santralın beslenmesi için yeterli kapasitede güç kaynakları bulunacaktır.
44.14.2- Redresör ünitesi ile beraber enerji kesintisi durumunda, sistemi en az 8 saat besleyecek bakımsız tip kuru akü grubu dahil olacaktır.
44.14.3- Güç kaynağı, şehir şebekesi 220 VAC gerilim ve 50 Hz frekanstaki +/-%20 değişimlerden etkilenmeyecek yapıda olacaktır.
44.14.4- Telefon santralı sisteminin çalışma anma gerilimi 48 VDC olacaktır. Sistem 44 VDC-54 VDC gerilim bölgesinde çalışabilecektir.
44.15- Ana dağıtım çatısı (MDF)
44.15.1- Telefon santralı ve bina kablolama tesisatının bağlantıları için ana dağıtım çatısı (MDF) santralla birlikte verilecektir.
44.15.2- Verilecek ana dağıtım çatısı (MDF) iki bölümden (santral ve bina tarafı) oluşacaktır.
44.15.13- Ana Dağıtım Çatısının santral tarafı, santralın kapasitesinde ve şebeke tarafı ise santral kapasitesinin %50 fazlasında kesmeli tip regletler ihtiva edecektir.
44.15.14 Tevsii istenen santrallarda, Ana Dağıtım Çatısının santral tarafı, santralın tevsii kapasitesinde ve şebeke tarafı ise santral tevsi kapasitesinin %50 fazlasında kesmeli tip regletler ihtiva edecektir.
44.15.5- Analog TT hatları parafudur ile koruma altına alınmış olacaktır.
44.16- Montaj ve eğitim
44.16.1- Santralın montaj mahalline sevki, montajı ve teslimi ücretsiz olarak firma tarafından yapılacaktır. Santral, sevkiyatı esnasında hasar görmesini önleyecek şekilde ambalajlanacak, sevk ve montaj sırasında doğabilecek hasarlardan ve bunların giderilmesinden yüklenici sorumlu olacaktır.
44.16.2- Satın alınacak telefon santralının ve ana dağıtım çatısının montaj süresi teklifte belirtilecektir.
44.16.3- Telefon santralının montajı sırasında; abone aktarımlarında, haberleşme kesintisi minimum olacaktır.
44.16.4- Sistemin işletilmesinde çalışacak 1 (bir) kişiye, hardware, software, arıza bulma, bakım, operatör cihazının kullanılması, yetkilendirme ve santral özelliklerinin kullanılmasına yönelik sistem üzerinde ve montaj mahallinde eğitim verilecektir.
44.16.5- Operatörlere, montaj esnasında 2 gün süreli olarak kullanma eğitimi verilecektir.
44.17- Teknik servis ve garanti
44.17.1- Santral, yüklenici tarafından muayene ve kabul işlemlerinin tamamlandığı tarihten itibaren, imalat ve montaj hatalarına karşı en az 1 (bir) yıl garanti taahhüdünde bulunulacak, bu süre içinde meydana gelebilecek arıza ve ortaya çıkabilecek fabrikasyon hatalarına karşı, kendilerine tebliğ edilmesini müteakip en geç 12 (oniki) saat içinde müdahale ve 2 (iki) gün içinde ücretsiz tamir edilecek, tamir edilemeyen cihaz, işlevsel olarak eşdeğeri ile bedelsiz değiştirilecektir.
44.17.2- Satıcılar, garanti süresinden sonraki en az 10 (on) yıl boyunca, ücreti karşılığında yedek parça, aksesuar ve sarf malzemesi temin etmeyi, santral bakım ve onarımı yapmayı ve yaptırmayı taahhüt edeceklerdir. Yüklenici ile istenildiği takdirde yapılacak bir bakım-onarım sözleşmesi gereğince, belirli zaman aralıklarıyla servis hizmetlerinin yerine getirilmesi istenebilecektir.
44.18- Tekliflerle birlikte istenen dokümanlar
44.18.1- Teklif edilen santrala ait teknik şartnamede, tüm özellik ve nitelikleri belirlenen santrala ait orijinal dokümanlardan veya suretlerinden bir takım istekli tarafından verilecektir.
44.18.2- Tekliflerin verilmesi ve değerlendirilmesi sırasında, demonstrasyon yapılması istenebilecektir.
44.18.3- Teklif edilen santral ithal ise, firmanın üretici firmadan ya da üretici firmanın yetkili kıldığı distribütörden aldığı noter onaylı yetki belgeleri verilecektir.
44.18.4- Santral için teknik servis verebilecek yeterli alt yapıya (teknik personel ve servis ünitesi) sahip olduğu, üretici firma tarafından belgelenen sertifikalar sunulacaktır.
44.18.6- Santralın, yurtiçi ve yurtdışı referans listesi verilecektir. (Referans listesinde bulunan santrallar, istenen santralla aynı özellikte olacaktır.)
44.19- Kontrol ve muayene
44.19.1- Santralın yedek parça ve aksesuarlarının, düzenek ve tertibatının ve santralı oluşturan her türlü donanım malzemelerinin montaj ve dizaynı ile firmanın yetkili elemanları tarafından test prosedürüne ve kullanım amacına uygun olarak çalıştırılmalarından sonra, oluşturulacak komisyon tarafından, teknik şartnameye göre kontrol ve muayeneleri yapılacak, ayrıca, imalat ve malzeme hatalarından yoksun olması, kırık-çatlak-deforme olmamış halde bulunması, fiziksel olarak kontrol edilecektir.
44.19.2- Kontrol ve muayenede, santralın en yeni üretim teknolojisine göre dizayn edilmiş olmaları aranacaktır. Santralı oluşturacak parçalardan herhangi birinin kullanılmış olduğu kanaatinin oluşması halinde, cihaz reddedilecektir.
44.19.3- Santralın dizayn, test, kontrol ve muayenelerinde gerekli tüm araç-gereç, sarf malzemesi giderleri ile kullanılacak personel, yüklenici tarafından ücretsiz karşılanacaktır.
44.19.4- Kontrol ve muayene esnasında, dizayn ve imalat hataları sebebiyle, meydana gelebilecek kaza ve hasarlardan yüklenici sorumlu olacaktır. Eksik ve hatalı sevk edildiği tespit edilen cihaz, teçhizat, yedek parça ve sarf malzemeleri, yüklenici tarafından gerçek malzemesi ile ek bir ücret talep edilmeksizin değiştirilecektir.
44.19.5- Herhangi bir uyumsuzluk durumunda yüklenici, uyumsuzluğu düzeltmek zorunda olacak ve düzeltilmesi imkansız ise, santral reddedilecektir.
44.19.6- Yüklenici yetkilileri, muayene sırasında hazır bulunmadıkları takdirde, muayenin yapılış tarzına ve sonucuna itiraz edemeyeceklerdir.
44.20- Sistem kapasitesi
44.20.1- Telefon santralının kapasitesi aşağıda belirtilmiştir.
Analog TT hattı ........ adet
Sayısal PRA TT hattı ........ adet 2 Mbit/sn.
Sayısal BRA TT hattı ........ adet
Sayısal PRA Q.Sig. hattı ........ adet 2 Mbit/sn.
Sayısal BRA Q.Sig. hattı ........ adet
E&M hattı ........ adet
Analog dahili hat ........ adet
Sayısal dahili hat ........ adet
ESPA pager hattı ........ adet
Tip-1 sayısal telefon seti ........ adet
Tip-2 sayısal telefon seti ........ adet
Analog telefon seti ........ adet
44.20.2- DECT sistemi (kablosuz telefon sistemi)
Dahili tip baz istasyonu ........ adet
Harici tip baz istasyonu ........ adet
DECT telefon seti ........ adet
44.20.3- IP telefon (Internet Protokolü) uygulamaları
IP hattı ........ adet
IP telefon ........ adet
BEŞİNCİ BÖLÜM
ASANSÖR TESİSATI
45.1-Kapsam
45.1.2- Bu şartname, yeni inşa edilecek konut, işyeri, otel, sağlık tesisleri, hükümet konakları gibi benzeri binalar ile mimari ve statik şartların elverdiği mevcut binalarda tesis edilecek elektrikle çalışan mekanik tahrikli (hidrolik ve halatlı) asansörlerin her nevi işçilik, malzeme temini ve deneme işlerinin yapılmasını kapsar.
45.2- Asansör çeşitleri
45.2.1- Sınıf I asansörler : İnsan taşımak amacıyla tasarlanmış asansörlerdir.
45.2.2- Sınıf II asansörler : Esas olarak insan taşımak için tasarlanmış ancak,
gerektiğinde yük de taşınabilen asansörlerdir.
45.2.3- Sınıf III asansörler : Sağlık tesislerinde kullanılmak üzere sedye v.b.taşımak
için tasarlanmış asansörlerdir.
45.2.4- Sınıf IV asansörler : Esas olarak yüklerin şahıslar refakatinde taşınması için
tasarlanmış asansörlerdir.
45.2.5- Sınıf V asansörleri : İçine insan giremeyen servis asansörleridir.
45.3- Genel kurallar
45.3.1- Asansör tesisatının yapımında, kabin anma yükleri, taşınan insan sayıları, kabin anma hızları, kabin alanları ve asansör boşluklarına ait ölçüler mecburi standart olarak yürürlükte bulunan TS 863, TS 1108, TS 8237, TS 8238, TS 8239, TS EN 81-1 ve TS EN 81-2 standardları uygulanarak yapılacaktır.
45.3.2- Asansörler, imalatçı firma seçimine tabi olup, işin isteklisi tarafından idarenin uygun göreceği en az üç ayrı markayı temsilen üçer nüsha teklif getirecek ve teklif veren isteklilerin;
45.3.2.1- İmalatçı Belgesi,
45.3.2.2- Garanti Belgesi,
45.3.2.3- TSE Belgesi,
45.3.2.4- Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi,
45.3.2.5- Büro Tescil Belgesi,
45.3.2.6- Asansör Bakım Firması Belgesi,
45.3.2.7- Teklif edilen komple asansör üreticisinin, ISO 9001 kalite belgesine sahip olması şartı aranacaktır.
45.3.3- Tekliflerde teslim süresi, garanti süresi, yedek parça durumu, asansörde kullanılacak malzemelerin cinsi ve menşei açıkça belirtilerek gerekli teknik prospektüsler, sanayi sicil belgesi, marka tescil belgesi gibi belgelerle birlikte ilgili idarenin seçimine sunulacaktır.
45.3.4- İsteklinin imalatçı firma olması halinde üç teklif istenilmeden firma imalatı seçimsiz kabul edilecek, ancak, bu firmanın “Genel kurallar” bölümünün başında belirtilen belgelerinin olması şartı aranacaktır.
45.3.5- Kontrollukça kullanılması istenmeyen malzeme ve cihazlar iş başına getirilmiş olsa bile kısa sürede şantiye dışına çıkarılacak, bundan dolayı hiçbir bedel ödenmeyecektir.
45.3.6- İmalatçı firma seçiminin yapılmasından sonra yerine uygun asansör imalat projeleri imalatçı firma tarafından hazırlanarak ilgili idarenin onayına sunulacaktır. Proje tasdik ettirilmeden hiçbir şekilde imalat ve montaj yapılmayacaktır.
45.3.7- Asansörlere ait mekanik hesaplar TS EN 81-1 ve 2 standardlarına göre yapılacaktır.
45.3.8- Kabin iç yüzeyi ile kat ve kabin kapılarının satine paslanmaz çelik kaplaması, hijyenik şartların sağlanması bakımından sınıf III asansörleri (hasta asansörleri) için zorunlu olup, diğer asansörler için yapımcı idarenin uygun gördüğü kaplama yapılacaktır.
45.3.9- Asansörlerde kabin ve kat kapıları tam otomatik olarak tesis edilecektir. Ancak, eski binalardaki asansörlerin yenilenmesi durumunda, mevcut asansör boşluk ölçüleri, tam otomatik kat kapısı yapılması için elverişli değil ise, sadece kabin kapılı olarak yapılacaktır.
45.3.10- İdareler, kat ve kabin kapılarının paslanmaz çelik kaplanması, çift hızlı yerine kademesiz hız kontrol üniteli veya kat kapılarının yarı otomatik olarak tesis edilmesi, 1m/sn den daha hızlı asansör tesis edilmesi gibi özellikleri özel şartnamede belirteceklerdir.
45.3.11- Asansörler, genel kurallar için TS 863, emniyet kuralları için TS 10922, TS EN 81-1 ve TS EN 81-2 standardlarına, yerleştirme ve boyutları için yürürlükteki imar yönetmeliği öncelik taşımak üzere tercihen TS 8237-8238-8239 standardlarına uygun olacaktır.
45.3.12- Asansörler, kazaya meydan vermeyecek şekilde tesis edilecek, tüm güvenlik sistemleri eksiksiz uygulanacaktır.
45.3.13- Konut dışı binalara yapılacak asansörlerin kapasite, hız vb. seçimleri, proje ve etüd safhasında trafik analiz hesapları yapılarak belirlenecektir.
45.3.14- Kamu binalarında, (konutlar dışında) seçilecek olan asansörlerin taşıma kapasitesi en az 630 kg. olacak, asansör sayısının birden fazla olması halinde, asansörlerden en az bir adedinin kapı genişliği engellilerin kullanımı için minimum 900 mm. olacaktır.
45.3.15- Sınıf IV yük asansörlerinde tam otomatik kat kapıları yapılması, idarenin isteği ile olacaktır.
45.3.16- Tesis edilecek olan asansörler, CE belgesinin zorunlu olarak yürürlüğe girmesinden sonra CE belgeli olacaktır.
45.3.17- Yeni yapılacak olan sağlık tesislerinde, seçilecek olan sınıf III asansörlerin taşıma kapasitesi en az 1600 kg. olacaktır. Yatak kapasitesi 200''den fazla olan sağlık tesislerindeki sınıf III asansörlerden en az bir adedi TS. 863-1.2.2.4/b maddesinde belirtildiği gibi, özellikle hasta yataklarındaki hastaların tıbbi yardım cihazları ile birlikte taşınması için, 2500 kg. taşıma kapasiteli olarak yapılacaktır.
45.3.18- Asansörler, geçici kabulden sonra 1 yıl müddetle kesin kabule kadar imalatçı firmanın garantisi altında bulunacaktır. Bu süre içinde, asansörlerde normal kullanımdan oluşacak arıza ve hasarlar imalatçı firma tarafından, en kısa süre içinde giderilecektir. Yine bu süre zarfında imalatçı firma, geçici kabul ile kesin kabul arasındaki bir yıl süre ile asansörlerin aylık periyodik bakım ve onarımını hiçbir ücret talep etmeksizin yapacaktır. Bir yıllık garanti süresi içinde, hatalı kullanım dışında değiştirilen yedek parçalar için imalatçı firma hiçbir bedel talep etmeyecektir. Ayrıca imalatçı firma garanti süresi bitiminden sonra en az on yıl müddetle sistemde kullanılacak olan yedek parçaları ücret mukabilinde temin etmekle mükelleftir. Garanti süresi sonucunda imalatçı firma, tercihen asansörün bakımını yapacak ve bakım ücreti olarak fahiş ücretler talep etmeyecektir. Bu konuda, emsal firmaların bakım ücreti baz olarak alınacaktır.
45.3.19- Tüm bunların dışında imalatçı firma, (idarenin istemesi halinde) idarenin asansör ile ilgili teknik elemanını, gerek montaj sırasında gerekse, montaj sonrasında eğitecek ve gerekli seminerleri verecek, ayrıca, kurmuş olduğu sistemin montaj projelerini, elektrik şemalarını ve işletme bakım talimatlarını idareye verecektir.
45.3.20- Sağlık tesislerine yapılacak olan sınıf III asansörler, durak sayısı ne olursa olsun mutlaka “frekans kontrollü kademesiz hızlı” olarak tesis edilecektir.
45.3.21- Kamu hizmet binalarında 3 durak dahil olmak üzere daha fazla durak sayılı asansörlerde toplamalı kumanda donanımı bulunacaktır. Ancak, lojman vb. binalarda tercihen 5 duraktan fazla durak sayılı asansörlerde toplamalı kumanda donanımı kullanılacaktır.
45.3.22- Otomatik jeneratör bulunmayan kamu binalarına tesis edilecek olan asansörlerde mutlaka acil kurtarma tertibatı (enerji kesilmesinde asansör kabinini otomatik olarak en yakın kata getirerek ve kapıları otomatik olarak açan tahliye sistemi) bulunacaktır. Bunun dışındaki kamu binalarında tesisin önem ve özelliğine göre, gerekçesi belirtilmek şartı ile, otomatik jeneratör bulunsa bile acil kurtarma sistemi tesis edilecektir.
45.3.23- Sedye veya tekerlekli sandalye girişi olan ve kapı genişliği 900 mm. ve daha üzerinde olan asansörlerde en az 24 ayrı noktadan etkili ışın perdesi (boy fotosel tertibatı) kullanılacaktır.
45.3.24- 1 ve 2. deprem bölgesinde yapılacak olan asansörlerde deprem sensörü bulunacaktır. Bu sensörün devreye girmesi halinde, asansör otomatik olarak ana durağa doğru hareketlenecek ve bu esnada dış çağrıları dikkate almayacaktır. Asansör ana durağa ulaşarak yolcuları boşalttıktan sonra otomatik olarak servis dışı konumuna gelecektir.
45.3.25- Yangın ikaz sistemi bulunan kamu binalarına tesis edilecek olan asansörlerde, yangın ihbarı halinde ana durağa dönüş sistemi bulunacaktır. Asansör otomatik olarak ana durağa doğru hareketlenecek ve bu esnada çağrıları dikkate almayacaktır. Asansör kumanda tablosuna kadar getirilecek olan yangın uyarı sistemi tesisatı, yangın uyarı sistemini gerçekleştirecek olan firma tarafından yapılacaktır.
45.3.26- Mutfak ve çamaşırhanelerde kullanılacak olan sınıf V asansörlerin kapı ve kabinleri, sterilizasyon için tercihen satine paslanmaz çelik olarak yapılacaktır.
45.3.27- Yapılacak olan asansörler, 26 Temmuz 2002 tarih ve 24287 sayılı Resmi Gazete''de yayımlanan "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun olacaktır.
45.3.28- Bu şartnamede bulunmayan hususlar için ilgili TSE, VDE veya uluslararası standart hükümleri esas alınacaktır.
45.3.29- Asansörü oluşturan parçalardan bir veya birkaçının ithal malı olması halinde, bu parçalara ait IEC veya CELENEC-EN standartlarına uygunluk belgeleri ibraz edilecektir.
45.4- Asansör boşluğu (kuyu-kuyu alt ve üst boşluğu)
45.4.1- Asansör kuyusu ve duvarları, kuyu dibi ve kuyu tavanı TS EN 81-1 ve 2 standardında belirtilen ilgili hükümlere uygun olacaktır.
45.4.2- Asansör kuyusu, tercihen perde betondan yapılmış olacaktır. Toz oluşmaması için, perde beton plastik boya ile boyanacaktır.
45.4.3- Asansör kuyusunun tuğla duvar vb. malzemeden yapılmış olması halinde asansör rayları kesinlikle tuğla duvarlara mesnetlenmeyecektir. Bu durumda asansör raylarının arkasına yeterli mukavemette çelik profil veya putreller konulacak ve raylar bu çelik profil veya putrellere bağlanacaktır. Bu putreller veya profiller mukavemet hesabı yapılarak yüklenici tarafından temin ve tesis edilecektir.
45.4.4- Bir kuyuda birden fazla asansör bulunması halinde, TS EN 81-1 ve 2 standardında belirtilen hükümlere uygun olarak, bölmeler yüklenici tarafından imal edilmiş olacaktır.
45.4.5- Asansör kuyusunun kalıcı olarak aydınlatılması TS EN 81-1 ve 2 standardında belirtilen şartlara uygun olarak yüklenici tarafından imal edilmiş olacaktır.
45.5- Makina ve makara daireleri
45.5.1- Makina ve makara dairesi, tercihen kuyunun üstünde, öncelikli olarak TS EN 81-1 ve 2 olmak üzere TSE 8237-8238-8239 standardlarında belirtilen şartlara ve ölçülere göre, toza karşı korunmuş, havalandırılmış ve aydınlatılmış olacaktır.
45.5.2- Makina ve makara dairelerinde her asansör için müstakil bir enerji dağıtım panosu bulunacaktır. Bu panoda, bütün gerilim altındaki iletkenleri kesecek bir ana şalter, her faz için ayrı bir sigorta, asansör kuyu ve makine dairelerinin aydınlatma sigortaları, faz koruma rölesi, toprak kaçak rölesi, priz vb. elemanlar bulunacak ve yüklenici tarafından imal edilecektir.
45.5.3- Makina ve makara dairesi bir veya birden fazla sabit olarak tesis edilmiş aydınlatma armatürleri ile yeterli şekilde TS EN 81-1 ve 2 standardında belirtilen şartlara uygun olarak yüklenici tarafından imal edilecektir. Motorların bulunduğu hacimlerde göz yanılmalarını önlemek (stroboskobik etki) için tek fazdan beslenen floresans lambalar kullanılmayacaktır.
45.5.4- Asansörün sabit ve hareketli bölümlerinde bulunan elektrik enerjisi iletiminde kullanılmayan bütün iletken malzeme toprak kaçak rölesi üzerinden topraklanacaktır.
45.6- Durak kapıları
45.6.1- Asansör durak kapıları, TS EN 81-1 ve 2 ile TS. 8237-8238-8239 standartlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.6.2- Asansör boşluğunun şakülsüz olması halinde ve bu durumda asansör kat kapılarının kendi mesnetleri ile döşemeye bağlantısı sağlıklı olarak yapılamıyor ise, asansör kat kapıları ayrı bir çelik putrel veya profillere bağlanacaktır. Keza, asansör kapılarının mesnetlenebileceği perde, kiriş, kolon vb. malzeme, kapıların mesnetlenme mesafesinin uzağında ise veya yok ise, kat kapıları yine putrel, köşebent veya profil vb. malzemeler ile bağlanacaktır. Bu profil vb. malzemeler yüklenici tarafından temin ve tesis edilmiş olacaktır.
45.7- Kabin
45.7.1- Asansör kabini, TS EN 81-1 ve 2 ile TS. 8237-8238-8239 standartlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.7.2- Asansör kabin ölçüleri tercihen TS. 8237-8238-8239 standartlarına uygun olacaktır. Asansör boşluğunun elverişli olmaması halinde TS EN 81-1 ve 2 standardında belirtilen maksimum ve minimum kabin alanı ölçülerinde asansör kabini yapılacaktır.
45.8- Kabin kapıları
45.8.1- Asansör kabin kapıları, TS EN 81-1 ve 2 ile TS. 8237-8238-8239 standardlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.9- Askı tertibatı, halat ağırlığını dengeleme ve aşırı hıza karşı koruma
45.9.1- Asansörün askı tertibatı, halatları, makaraları, denge zincirleri, güvenlik tertibatları, frenleme düzenekleri, hız regülatörü TS EN 81-1 ve 2 standartlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.9.2- Asansör kabin anma hızının 0,63 m/s ''yi aşması durumunda ani frenlemeli kabin güvenlik sistemi kullanılmayacaktır. Ancak, ani frenlemeli tampon etkili fren sistemi kullanılabilecektir. Kabin anma hızının 1.0 m/s ''yi aşması durumunda ise, mutlaka kaymalı fren sistemi kullanılacaktır.
45.10- Kılavuz raylar, tamponlar ve sınır güvenlik kesicileri
45.10.1- Asansörün kılavuz rayları, tamponları, sınır güvenlik kesicileri TS EN 81-1 ve 2 standartlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.10.2- Asansörlerde kabin ve karşı ağırlığın kılavuzlanması için mutlaka ray kullanılacaktır. Kullanılacak olan raylar tercihen T şeklinde ve asansör için özel olarak imal edilmiş olacaktır.
45.11- Tahrik sistemi
45.11.1- Asansörün tahrik sistemi TS EN 81-1 ve 2 standartlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.12- Elektrik tesisatı ve aksamı
45.12.1- Asansörün tüm elektrik tesisatı ve aksamı TS EN 81-1 ve 2 standartlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.13- Elektrik arızalarına karşı korunma, kumandalar, öncelikler
45.13.1- Asansörün elektrik arızalarına karşı korunması, elektrik güvenlik sistemleri, güvenlik kontakları, güvenlik devreleri, kumanda sistemleri, butonyer ve göstergeleri, durdurma ve alarm düzenekleri, yük kontrol sistem aksamları TS EN 81-1 ve 2 standartlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
45.13.2- Sağlık tesislerinde kullanılacak olan asansörlerin butonyer ve göstergeleri, sterilizasyon için satine paslanmaz çelik kaplı olacaktır.
45.13.3- Kamu binalarına tesis edilecek olan asansörlerde kullanılacak olan yük kontrol sistemleri gerekli hassaslığın sağlanması için, elektronik tipte olacaktır.
45.13.4- Asansör arızalarının izlenebilirliği için, asansörlerde oluşan arızalar, kumanda tablolarının bir bölümünde görsel olarak izlenebilecek şekilde olacaktır.
45.14- İkaz levhaları, işaretlemeler, ve işletme talimatları
45.14.1- Kabin içi, kabin üstü, kat kapıları, kuyu, makine ve makara daireleri vb. yerlere TS EN 81-1 ve 2 standardlarında belirtilen şartlara göre etiketleme yapılacak olup, ilgili levha ve talimatnameler yüklenici ve montaj firması tarafından temin edilerek takılacaktır.
45.15- Muayene, deney ve tutulacak kayıtlar
45.15.1- Tesis edilecek olan asansörlerin muayene, deney ve kayıtları, TS EN 81-1 ve 2 standardlarında belirtilen şartlara uygun olacaktır.
45.16- Asansör planları ve hesapları
45.16.1- Tüm plan, şema ve hesaplar, TS EN 81-1 ve 2 standardlarına uygun olarak yapılacak, imalatçı firma, firma seçim işleminin yapılmasını müteakip işe başlamadan önce aşağıdaki evrakı tasdike verecektir:
45.16.1.1- Asansör kuyularının enine ve boyuna düşey kesitleri (Ölçek 1/100-1/50),
45.16.1.2- Makine dairesi ve istikamet kasnaklarının enine ve boyuna kesitleri ile üstten görünüşü (Ölçek : 1/10-1/25),
45.16.1.3- Kuyu ve kabin yatay kesiti (Ölçek: 1/10),
45.16.1.4- Kat ve kabin kapılarının önden görünüşü ve kesiti (Ölçek : 1/10),
45.16.1.5- Rayların, halatların, kasnakların ve taşıyıcıların mukavemet hesapları,
45.16.1.6- Asansör tesisatının bağlantı şeması.,
45.16.1.7- Asansör tahrik makinasının bulunduğu zemine gelen yük hesapları,
45.16.1.8- Kuyu dibi yerleşim planı,
45.16.1.9- Kuyu emniyet boşlukları,
45.17- Asansör tesisatının kabulü
45.17.1- Kabulde asansör tesisatının bütün kısımlarının şartnameye, tasdikli plan, hesap ve resimlere göre yapılmış olup olmadığı kontrol edilecektir.
45.17.2- Bütün güvenlik sistemleri, kapı kilitleri, müsaade edilen maksimum yükleme ile paraşüt tertibatının çalışması, sınır şalterleri ile fren sisteminin çalışması özellikle test edilecektir.
45.17.3- Asansöre ait her türlü aksamın ve elektrik tesisatının izolasyon direnci, makine ve kat kapılarının topraklanması ve bu şartnamede bahsedilmeyen hususların tesis ve kontrolü, Elektrik İç Tesisler Yönetmeliği, yürürlükteki TSE standardları ve komple ithal asansörler için uluslararası standardlara uygun olarak yapılacaktır.
ALTINCI BÖLÜM
DİZEL ELEKTROJEN (JENERATÖR) GRUBU
( MALZEME VE MONTAJ)
46- Kapsam
46.1- Bu bölüm, yapının tasdikli projesinde belirlenen sürekli güç (prime güç kapasiteli, teferruatlı dizel motorlu, buna akuple 400/231 volt, 50 Hz.lik uyarı sistemli ve voltaj regülatörlü alternatör ve donanımı, kumanda panosu, otomatik transfer sistemi, soğutma sistemi, hava giriş ve çıkış sistemleri ile otomatik devreye girme tertibatlı jeneratör grubunun (güç birimi KVA), komple kullanıma hazır durumda tesis edilmesi için gerekli tüm işçilik, tesis, teçhizat, işyerine nakli, montajı ve işler halde temin edilmesi ve bu şartnamede belirtilen gerekli diğer aksesuarları kapsar.
46.2- Standartlar
46.2.1- Tesis edilecek elektrojen grupları ve bunları meydana getiren unsurlar, gerek bütünsel (komple set olarak), gerekse unsurlar olarak TSE, DIN, ISO, İEC ve uluslararası standartlara göre imal edilmiş olacaktır.
46.3- Boyutların kontrolu
46.3.1- Yüklenici, jeneratörün monte edileceği mahallin tam ve doğru boyutlarda bulunmasından sorumlu olacaktır. Yüklenici, herhangi bir işi yapmadan önce tespit ettiği ihtilaflı durumlar varsa önceden idareye bilgi verecek, tüm yapısal değişiklikler için, işe başlamadan önce idarenin onayını alacaktır.
46.3.2- Montajı yapılacak tüm cihaz ve malzemeler son 5 yılın üretimi (generation) olacaktır.
46.3.3- Kumanda panosu, alternatör üzerine montajlı olmayacak şase üzerinden veya yer tipi olacaktır. Bu pano ile elektrojen grubu arasında çekilecek kumanda kabloları iki taraflı konnektörlü olacak, enerji kabloları ise, pabuçlu olarak irtibatlandırılacaktır. Söz konusu kablolar, TSE damgasına sahip olacaktır. Sinyalizasyon kablosu çok perli ve fleksıbil olacaktır.
46.3.4- Ölçü ve bakım elemanının elle erişebileceği her yer gerilim kaçaklarına karşı topraklanmış olacak ve hayati tehlike arz eden gerilimler için resim, işaret ve yazılarla uyarı ihbarları bulunacaktır.
46.3.5- Aynı güçteki elektrojen gruplarında, aynı fonksiyonu yerine getiren elektriksel ve mekanik unsurlar işletme ve bakım kolaylığı yönünden, birbirleri ile gerekirse (ihtiyaç duyulduğunda) değiştirilerek kullanılabilecektir.
46.3.6- Grupların paralel çalışması durumunda, ışıkta gözün fark edebileceği titreşimler meydana gelmeyecektir.
46.3.7- Özel teknik şartnamesinde paralel çalışma istenmesi halinde, kusursuz bir paralel çalışma sağlanacaktır. Paralel çalışma esnasında ve sabit yüklerde, ölçü aletleri ibrelerinde, titreşim meydana gelmeyecektir.
46.4- Dizel motor
46.4.1- Firma, dizel motorlara ait, her türlü bilgiyi içeren manuelleri teklifi ile birlikte verecektir. Manuellerdeki bilgiler motor markası, modeli, gücü, silindir sayısı, aspiration tipi, bore/stroke boyları (mm olarak), boyutları (uzunluk, genişlik ve yüksekliği mm. olarak), ağırlığı (kg), motor devri (devir/dk), "gross engine output" ve "net engine output"u "prime ve standby" da kw. olarak, silindir hacmi, rulman tipi ve adedi, yakıt sistemi, yakıt sarfiyatı, ekzost sitemi, soğutma sistemi, yağlama sistemi ve elektrik sistemi gibi bir motorun tanımlanıp anlaşılmasına yardımcı olacak her türlü bilgiyi içerecektir.
46.5- Dizel motorun genel teknik özellikleri
46.5.1- Motorlar, 4 zamanlı, 10-200 kVA arası mekanik, 200 kVA’dan büyük gruplar elektronik governörlü, turbo şarjlı veya doğal emişli, sürekli çalışma devri 1500 d/dak olacaktır. (10-36 kVA arasındaki dizel motorların sürekli çalışma devri, 3000 d/dak olabilir.)
46.5.2- Dizel motoru, 24 saatlik bir çalışma periyodunun ve herhangi bir saatinde bir saat süre ile nominal gücünün %10 daha fazlası bir gücü verebilecek ve performansında herhangi bir düşme olmayacaktır. Ancak, istenilen jeneratör gücü jeneratörün tesis edileceği yerdeki rakıma göre dizel motor güç düşümleri de hesaplanarak vereceği net gücün, istenen gücün altında kalması durumunda, teklif uygun görülmeyecektir.
46.5.3- Normal çalışma şartlarında; silindir gömlekleri, pistonlar, piston kolları ana ve kol yatakları ile eksantrik mili yataklarının ömrü 10.000 çalışma saati veya daha fazla olacak ve bu hususları kapsamlı şekilde açıklayan teknik doküman verilecektir.
46.5.4- Dizel motorları, yağ basıncı, hararet, radyatör su seviyesi gibi hayati hususların denetimine imkan veren müşirlere ve algılayıcılara sahip olacak, bunlardan iletilen arıza ve ihbarlar tüm çalışma konumlarında otomatik kumanda panosu ile elektronik kontrol ve transfer paneli üzerindeki gösterge ve ihbar ünitelerine ulaştırılıp, ışıklı, sesli alarmların verdirilmesi sağlanacaktır.
46.556- Dizel motorların soğuk havalarda, rahatlıkla çalışıp yük altına girebilmeleri için, soğutma donanımlarına, yeterli güçlerde elektrikli ön ısıtıcılar takılacaktır.
46.5.6- Elektrojen grubunda, çevre sıcaklığına bağlı olarak, dizel motorunu normal çalışma sıcaklığında tutacak şekilde ısıtacak krom nikel borulu kaliteli ısıtıcılar kullanılacaktır.
46.5.7- Motorun ilk hareketi marş motoru ile elektrikli olup, akü ve elektrik donanımı 12/24 Volt olacaktır.
46.5.8- Motorun soğutma sistemi hava veya su ile soğutmalı olacak, +40ºC ile -28ºC arasındaki çevre sıcaklıklarında yeterli şekilde soğutmayı temin edebilecektir.
46.5.9- Hava filtresi ağır hizmet tipi olacaktır.
46.5.10- Yakıt sistemi direkt enjeksiyonlu olacaktır.
46.5.11- Motor, kesikli güç için ISO 2534, DIN 6270 standartlarına, sürekli güç için ise, ISO 3046, DIN 6270 standartlarına göre seçilmiş olacaktır.
46.5.12- Kontrol panosunda motor yağ basınç göstergesi bulunacaktır.
46.5.13- Dizel motorda yağlama yağı ve soğutma suyu pompaları mevcut olacak, yağ filitresi elemanı, mazot filitresi elemanı ve hava filitresi elemanları değişebilir tip olacaktır.
46.5.14- Yakıt deposu, standart olarak 8 saat çalışmaya yeterli olacak, depo üzerinde gösterge, dolum ve boşaltma vanası mevcut olacaktır. İşin özelliğine göre gerek duyulduğunda, özel teknik şartnamede belirtilmek suretiyle idare, ikinci bir yakıt deposu isteyebilecektir
46.5.15- Ekzost susturucusu ve esnek ekzost borusu grupla birlikte verilecektir.
46.5.16- Motorun çalışması için gerekli her türlü donanım dizel motor üstünde birlikte verilecektir.
46.5.17- Dizel motorla birlikte verilecek şarj dinamosunun DC. çıkış voltajı, marş motoru besleme voltajına eşit olacaktır. Şarj dinamosunun uçları elektronik kumanda panosuna kadar götürülerek, şarj redresörü çıkış uçlarının da bulunduğu bir klemenste son bulacaktır. Besleme, redresör veya şarj dinamosundan otomatik olarak yapılacaktır.
46.5.18- Teklif edilen dizel motorları, en az üç yıl süre ile elektrojen grupları üzerinde denenmiş olacak ve bu husus belgelenecektir.
46.5.19- Marş motorunu beslemek için, uygun sayı ve kapasitede, bakım istemeyen kuru tip akü bataryası verilecektir.
46.5.20- Otomatik devreye girme tertibatlı elektrojen grubu en çok 15. sn. içinde devreye girebilecektir.
46.5.21- Kontrol panosunda, aşırı su sıcaklığında ve düşük yağ basıncında devreye giren, ışıklı alarm ve otomatik durdurma sistemi mevcut olacaktır.
46.6- Motorun sürekli net faydalı gücü
46.6.1- Motorun sürekli net faydalı gücü; motorun çalışması için gerekli ateşleme tertibatı, mazot pompası, soğutma suyu pompası, vantilatör v.s gibi yardımcı techizat için sarfedilen güç çıkarıldıktan sonra, motorun verdiği net güçtür.
46.6.2- Net faydalı güce dahil olmayan devrelere ait güç, teklifte ayrıca belirtilecektir.
46.7- Motorun yakıt sarfiyatı
46.7.1- Motorun yakıt sarfiyatı boşta, 1/4,2/4,3/4, ve 4/4 yükte kw/saat başına gram cinsinden belirtilecek, yakıt sarfiyatı aynı güç için daha düşük olan motorlar tercih edilecektir.
46.7- Sarfiyat değerleri
a) Deniz seviyesindeki normal şartlara,
b) Mahalli şartlara göre ayrı ayrı verilecektir.
46.7.1- İmalatçı firma tarafından, tam yükteki yakıt sarfiyatının %5 toleransı sağlayacağı taahhüt edilecek, taahhüt edilen değerler aşılmayacaktır. Grubun çalışacağı mahal şartlarında sürekli faydalı güce göre garanti edilen fiili yakıt sarfiyatı ölçüldüğünde, garanti edilen değerlerin aşılması durumunda, imalatçı firma ve yüklenici birlikte sorumlu olacaktır.
46.7.2- Motor nominal devir ve sürekli net faydalı tam güçle çalışırken özgül yağlama yağı sarfiyatı 3 gr/kwh den fazla olmayacaktır. Efektif değerler ayrıca, net faydalı tam güce göre lt/h olarak verilecektir. Teklifte, yağlama sistemi hakkında da bilgi verilecektir.
46.8- Regülasyon
46.8.1- Motorun regülatörü, alternatör motora akuple edilmiş durumda iken yükün, tam yüke nazaran ani olarak değişmesi halinde devir sayısı;
Geçici olarak ± % 10
Kalıcı olarak ± % 2''yi geçmeyecektir.
46.8.2- Normal çalışma sıcaklığında olan motorun, değişmeyen yükte veya boş çalışması halinde devir sayısı değişimi olmayacaktır.
46.8.3- Bu şartnamede kesin olarak belirtilmediği takdirde, dizel elektrojen gruplarının paralel çalışacağı kabul edilecek ve dizel grubu, tablodan kumanda edilecek şekilde, devir sayısı ayar tertibatı ile donatılacaktır.
46.9- Alternatörün teknik özellikleri
46.9.1- Alternatör çıkış voltajı 400/231 volt, frekansı 50Hz, dalga şekli tam sınüsoidal, güç faktörü 0,80-1, arasında olacaktır.
46.9.2- Çevre şartları bakımından -28°C ila +50°C sıcaklıkta, bağıl nem %85, çalışma yüksekliği 0-1000 m. ortamında tam yükteki verimi % 90 veya daha büyük olacaktır.
46.9.3- Alternatör voltajı, aşağıdaki şarlarda nominal voltajın (+/-) %2''sinden fazla değişmeyecektir.
46.9.3.1- Yükün sıfırdan yüzde yüze çıkması,
46.9.3.2- Güç faktörünün 0,80''den 1''e, 1''den 0,80''e değişimi ,
46.9.3.3- Sıcaklığın -28 °C ile +50'' °C arasında değişimi,
46.9.3.4- Motor hız değişiminin nominal hıza oranının %4,50 olması,
46.9.4- Alternatörde, dengesiz yük oranı % 30 seviyesine çıktığında, çıkış voltajı ve hız regülasyonunda bozulma olmayacaktır.
46.9.5- Alternatörler, 12 saat arayla bir saat süre ile %10 aşırı yükle yüklendiğinde, hiçbir şekilde elektriksel ve mekaniksel bozulma meydana gelmeyecektir.
46.9.6- Fazların kısa devre olması halinde kısa devre akımı, minimum 500 milisaniye süre ile nominal akımın 3-4 katı olacak fakat, sargılarda ve diğer devre elemanlarında (kumanda panosu dahil) herhangi bir hasar veya kavrulma meydana gelmeyecektir.
46.9.7- Dizel motorunda istenmeyen hızın nominal hızın %50 fazlasına ulaşması halinde, alternatör sargılarında kayma veya mekaniki herhangi bir hasar meydana gelmeyecektir.
46.9.8- Alternatörün verimi, teklifte Cos Ø =1-0,80 için 4/4, 3/4 ve 2/4 yüklerde ayrı ayrı belirtilecektir.
46.9.9- Alternatörün gerilimi, cihaza monteli bir potansiyometre veya pulse ile ± %5 sınırları içinde elle ayarlanabilecektir.
46.9.10- Alternatör fırçasız tek yataklı, elektronik otomatik gerilim regülâtörlü olacaktır.
46.9.11- Alternatör IEC 34-1, CE 1-2-3, BS 4999-5000, VDE 0530, NF 51-100, NF II ve ÖVE M-10 standartlarına göre üretilmiş 4 kutuplu, 1500 d/d, fırçasız tip, elektronik voltaj regülâtörü 50 °C ortam sıcaklığında çalışabilme özelliğine sahip olacaktır.
46.9.12- Alternatörün termik sınır gücü, VDE 530''a uygun olacaktır.
46.9.13- Alternatör IP21-23 korumalı, su sıçraması, iri taneli yabancı maddeler ve sert darbelere karşı korunmuş olacaktır.
46.9.14- Dizel elektrojen grupları, ISO 9001 standartlarında olacak ve bu belge teklifte verilecektir.
46.10- Kumanda panosu
46.10.1- Kumanda panosu, grup şasesi üzerinde montajlı veya yer tipi pano şeklinde fırın boya ile boyanmış olacaktır. Pano mekanik bakımından, üzerine monte edilen cihazları rahatlıkla taşıyabilecek kapaklı ve kilitli olarak imal edilecektir. Pano ölçüleri, teklifle birlikte verilecektir.
46.10.2- Bütün ölçü aletleri ve komitasyon birimleri (kumanda olarak) ön kapakta toplanmış olacaktır. Ayrıca, bu birimlerle kabin içerisindeki diğer birimler arasında irtibatı sağlayan kablolar, esnek bir yapıda monte edilecek ve kapağın açılıp kapanmasını güçleştirmeyeceği gibi, zamanla ezilme, kırılma v.s. meydana gelmeyecektir.
46.10.3- Özel olarak belirtilmedikçe grupların panoları, alternatör üzerine monte edilmeyecek, ayrı bir yerde olacak ve aşağıdaki cihazları ihtiva edecektir.
•3 adet ampermetre,
•1 adet volmetre,
•1 adet volmetre komitatörü (en az 7 pozisyonlu)
•1 adet frekansmetre,
•2 adet kontaktör (transfer sistemi için)
•1 adet çalışma zaman saati,
•1 adet dizel motor sıcaklık göstergesi,
•1 adet motor dizel yağ basınç göstergesi,
•1 adet manuel çalıştırma anahtarı veya butonu,
•1adet manuel durdurma anahtarı veya butonu,
•1 adet termostatik kontrollu ceket suyu ısıtıcı sigortası,
•1 adet tampon sarj redresörü,
•1 adet 3 faz şebeke kontrol sistemi,
•1 adet düşük voltaj ünitesi,
•1 adet termik,
•1 adet acil durdurma anahtarı veya butonu,
•1 adet alarm silme (reset) butonu,
•1 adet sesli ikaz durdurma butonu,
•Yeterli sayıda tablo içi ve önü aydınlatma lambaları,
•1 adet otomatik devreye girme ünitesi (programlanmış micro prosösörlü olup, düşük yağ basıncında dizel motor devir yükselmesinde, yüksek soğutma suyu sıcaklığında, dizel motor start almadığında, alternatör çıkış vermediğinde, dizel motor otomatik stop eder ve ışıklı ikaz verir).
46.10.4- 100 kVA’dan sonra kumanda panosu dijital ve LCD göstergeli olacaktır.
46.10.5- 1000 kVA ‘ya kadar transfer sistemi kontaktörlü, 1000 kVA’dan daha yüksek güce sahip gruplarda, motorlu şalterli olacaktır.Tesisat besleme çıkışları için seçilen şalter ve kontaktörler, IEC 947 standardına sahip olacak ve AC 3 sınıfı esas alınarak seçilecektir. İstekli, teklifinde kullanacağı tüm elektrik malzemelerinin orijinal teknik prospektüslerini verecektir.
46.10.6- Zayıf akım devreleri sigorta ile korunacaktır.
46.10.7- Enerji kablosu için gerekli bağlantı klemensi ve bakır baraları olacaktır.
46.10.8- Bütün kablolar, uluslararası renk veya rakamlara göre kodlanmış ve şemalara da işlenmiş olacaktır.
46.10.9- Ünitelerle dış bağlantılar ve üniteler arası bağlantılar konnektörlerle yapılacaktır. Kontrollukça beğenilmeyen konnektörler ve malzemeler, yüklenici tarafından değiştirilecektir.
46.11- Otomatik çalıştırma
46.11.1- Grubun, tam otomatik çalışmayı sağlaması için gerekli kablaj, röleler, kontaktörler, otomatik transfer şalteri, mikro işlemci veya mikrocontroller ihtiva eden programlanabilir, digital elektronik devreler gibi her türlü cihazları kapsayacaktır. Otomatik çalışma şekli şöyle olacaktır; şebeke voltajı reset edilmiş sınırlar dahilinde iken, şebeke kontaktörü (şalteri) kapatılacak (off) ve sistem şebekeden beslenecektir. Şebeke voltajının ± % 20 den fazla değişmesi, 1 veya daha fazla fazın kesilmesi halinde, şebeke kontaktörü (şalter) açılacak (on) ve jeneratör çalıştırılacaktır.15 sn içinde jeneratör hazır olacak ve jeneratör hazır bilgisi ile jeneratör şalteri kapatılacaktır (off). Şebeke voltajı normale gelene kadar sistem jeneratörden beslenecek, şebeke tekrar normale döndüğünde, şebekenin kararlı bir şekilde var olduğu ayarlanabilir bir süre (3 dk.) izlenip daha sonra jeneratör kontaktörü açılacak (on), şebeke kontaktörü ise, kapatılıp (off) yük şebekeden beslenecektir. Jeneratör hemen durdurulmayacak, soğutma için ayarlanabilir bir süre (3 dk.)çalıştıktan sonra stop edilecektir.
46.11.2- Elektriksel kumandada, kontrol ve tasarım şekli mikrocontroller ihtiva eden tasarımlar tercih edilecektir.
46.11.3- Sistem, otomatik olarak çalışacaktır.
46.11.4- Aşağıdaki durumlardan birinin meydana gelmesi halinde grup, otomatik olarak devreye girerek, yükü üzerine alacaktır.
a) Şebeke geriliminin nominal voltajın %85''in altına düşmesi (380x0,85=325 Volt)
b) Şebeke geriliminin nominal gerilimin %10 yukarısına çıkması (380x1,10=420 Volt)
c) Fazlardan birinin tamamen kesilmesi veya ilk iki şıktaki limitlerin dışına çıkılması,
46.11.5- Otomatik, elle veya test konumlarından birinde çalıştırma halinde, ilk kalkışta motor yağ basıncı "o" olduğundan, bu sırada yalancı alarm verilmemesi için, gerekli her türlü tedbir alınacaktır.
46.11.6- Düşük yağ basıncı, aşırı hararet, yüksek hız, düşük hız, alternatör çıkış geriliminin düşük ve yüksek seviyelere ulaşması, aşırı akımın faz başına nominal akımın %20''yi geçmesi durumlarında devreye girecektir.
46.11.7- Kumanda panosu üzerinde ayrıca, acil alarm sistemi ile birlikte ACİL DURDURMA BUTONU bulunacaktır.
46.11.8- Acil durdurmada motor stop ederken alternatör kontaktörünün enerjisi de kesilecektir.
46.12- Akü şarj ünitesi
46.12.1- Grubun çalışmasını sağlamak ve kumanda panosu üzerinde mevcut devrelerin her türlü besleme gerilimlerini karşılamak amacı ile gruplarla birlikte verilecek kuru tip akü bataryasını şarj etmek üzere, kumanda panosu içerisinde bir adet''te akü şarj ünitesi verilecektir.
46.12.2- Şarj cihazı, hem şebekeden, hem de grup çıkışından beslenecektir.
46.12.3- Şarj cihazının şarj etmemesi halinde, sesli ve ışıklı alarm verecektir.
46.12.4 - Şarj ünitesi çıkışı ve şarj dinamosu çıkışı ile akü besleme kablosu, kontrol tablosu üzerinde, bir klemens dizisinde toplanacaktır. Redresörün arızalanması halinde, akü bataryası şarj dinamosundan beslenebilecektir.
46.13- Montaj
46.13.1- Dizel elektrojen gruplarının montajı, imalatçı firmanın temel, boru donanımı ve ekzost borusu planlarına ve tevzi tablosu bağlantı şemalarına göre yapılacaktır. Temel planları Kg./cm²lik zemin gerilmesine göre tanzim edilecektir. Dizel motor ile alternatör ayrı firmalardan temin edildiği takdirde, alternatörü imal eden firma, temel planlarını dizel motor firmasına verecek ve gruba ait komple planlar dizel motoru imal eden firma tarafından tanzim edilecektir. İşi yaptıran müessesenin yazılı müsaadesi alınmak suretiyle, montaj planında değişiklik yapılması mümkündür.
46.13.2- Temel yapısı, dizel firmasınca verilecek projeye göre olacaktır. Proje olmadığı taktirde; dizel temel kitle betonu dökülmeden önce, temel tabanına, elenmiş ve yıkanmış, 10 cm. yükseklikte kum döşenecek ve bunun üzerine de 5 cm. kalınlıkta mantar levhalar konduktan sonra dizel temel kitlesi dökülecektir.Kitlenin etrafına, temelden 30 cm. daha derine indirilmiş ve dizel temel kitlesinden 10 cm. aralıkta beton blok (dolu briket) duvar yapılacak ve duvarla kitle arası 2-3 cm.lik çakılla doldurulacaktır. Dolgu çakılı üst seviyesinden, santral zeminine kadar, 5 cm. kalınlıkta çepeçevre katran veya zift dökülecektir.
46.13.3- Betonarme kaide, jeneratör grubunun hassas cihazlara yakın veya yanına konulması ve binaların ara katlarına monte edilmesi durumunda yapılacaktır.
46.13.4- Kablo ve boru kanalları en az 30x30 cm., duvar kalınlıkları 10 cm.den az olmayacaktır. Bütün kanallar, baklavalı saçla örtülecek, saçların oturacağı kanal kenarları 40x40x4 mm köşebentlerle takviye edilecektir.
46.13.5- Temelde kullanılacak olan betonun sınıfı, temel projesi ile belirlenecektir.
46.13.6- Titreşimlerin civara yayılıp yayılmadığının kontrolu, vibrometre ile ölçülecek olan titreşimin amplitüdü, 200 Ps''den büyük gruplar için ±0,025 mm. ve 200 Ps''den küçük gruplar için, titreşimin amplitüdü ± 0,05 ten fazla olmayacak ve temelden civara hiçbir titreşim geçmeyecektir.
46.13.7- Alternatör gövdesi müstakil olarak 50 mm² kesitinde elektrolit som çıplak bakır tel ile santral topraklanmasına bağlanacaktır. Yıldız noktası topraklanması da, projesine uygun şekilde yapılacak ve santral koruma topraklama elektrodundan en az 20 m. mesafede olacaktır. Topraklama elektrodları, sistemin kurulacağı araziye göre, asgari geçiş direncini sağlayacak şekilde hesaplanacaktır.
46.13.8- Her türlü malzemenin iş yerine nakli, temel hafriyatı, beton, kalıp, kablo kanalları, kanal köşebentleri ve baklavalı saçlar, topraklama tertibatı ve şartnamede belirtilmediği halde, montaj ve kabul için gerekli diğer müteferrik malzeme ve işçiliklerle, geçici kabul hazırlanırken, motora konulacak yağlama yağı, geçici ve kesin kabullerde sarfolunacak yakıt ve yağ, yüklenici tarafından karşılanacaktır.
46.13.9- Montajda, grup ile pano arasındaki kablolar, gruptan çekilecek maksimum akımı taşıyacak kablonun bir üst kesitinde olacak ve imalatcı firma tarafından temin edilecektir. Pano ile şebeke arasındaki kablo ise, mesafeye ve akım taşıma kapasitesine göre yüklenici firma tarafından temin edilerek, montaj firması tarafından bağlantısı yapılacaktır.
46.13.10- Grubun topraklanmasında 0,5 m2''lik ve 1,5 mm kalınlıkta elektrolitik bakırdan mamül levha ve en az 50 mm2''lik elektrolitik bakır iletkenler kullanılacak, grup, pano ve yakıt tankı, komple birimler topraklanacaktır.
46.14- Eğitim
46.14.1- İşletme ve bakım eğitimi idarenin isteğini karşılayacak düzeyde, jeneratörün çalıştığı mahalde ilgili personele, imalatçı firma veya yüklenici tarafından karşılanacaktır.
46.14.2- Eğitim, teorik ve uygulamalı olmak üzere iki aşamalı olacaktır. Uygulamalı eğitim için, gerekli her türlü ölçü aleti avadanlık vs. firmaca temin edilecektir.
46.14.3- Eğitim sırasında her türlü koruyucu tedbirler firmaca alınacak, yaralanma veya ölümle sonuçlanabilecek her hangi bir kazaya meydan vermemek için, firmaya ait kalifiye personel, eğitim grubu ile birlikte çalıştırılacaktır. Her türlü sorumluluk firmaya ait olacaktır.
46.15- Teknik dokümantasyon
46.15.1- Verilecek olan teknik dokümantasyon, montajı yapılan techizatın bakım ve işletmesini en iyi şekilde sürdürmeye ve bunlardan en üst düzeyde yararlanmaya yönelik olacaktır. Montaj, bakım ve işletme ile ilgili teknik dokümanların, kabul heyetince yeterli bulunmaması halinde, istekli istenen dokümantasyonu hazırlamak ve idareye teslim etmekle yükümlüdür.
46.15.1- Elektrojen grubuna ait el kitabı, yerleşim ve devre şemaları bizzat montajı yapılan gruba ait bilgileri içerecektir.
46.15.3- Verilecek dokümanlar:
46.15.3.1- Çalışma ve bakım el kitabı,
46.15.3.2- Dizel ve alternatör basit tamir kitabı,
46.15.3.3- Tüm sistemin elektrik-elektronik komple bağlantı şeması,
46.15.3.4- Kumanda panosu açık devre şeması,
46.15.3.5- Sistemin kumanda ve kontrolünde kullanılan her türlü ünitenin çalışma şekli, arıza arama ve giderme diyagramı gibi dokümanlar.
46.16- Tekliflerde dizel motora ait teknik özellikler aşağıdaki başlıklara göre verilecek ve kabul deneylerinde bu değer ve garantiler esas alınacaktır.
46.16.1- Motorun markası :
46.16.2- Modeli :
46.16.3- Tipi :
46.16.4- Kaç zamanlı olduğu :
46.16.5- Turboşarjlı olup olmadığı:
46.16.6- Sürekli net faydalı gücü : (KVA)
(Deniz seviyesinde)
46.16.7- Sürekli net faydalı gücü : (KVA)
(Mahalli şartlarda)
46.16.8- Farklı mahalli şartlarda güç azalması :
46.16.9- Aşırı güç yüklenebilme oranı: (1 saat süre ile .............%.........)
46.16.10- Aşırı güç yüklenebilme oranı: (ani olarak ...................%.........)
46.16.11- Motorun çalışacağı devir sayısı: (boşta:max,güçte) .....devir/dakika
46.16.12- Regülatörün, devir sayısı değişimine tesiri : ................
a)Yükün ani olarak %50 değişmesi halinde;...........................
b) Sabit yüklerde; ..............................
c) Boşta; ..........................................
46.16.13-Silindir sayısı :...........ad.
46.16.14-Silindir çapı:.............mm.
46.16.15-Strok:........................mm.
46.16.16-Sıkıştırma oranı:........................
46.16.17-Sıkıştırma basıncı: .....................kg/ cm²
46.16.18-Ortalama silindir basıncı: ..............kg/cm²
46.16.19-Ortalama piston hızı:.....................m/sn.
46.16.20- Özgül yakıt sarfiyatı : (Normal şart ve mahalli şartlarda)
a) 4/4 yükte :.............................................
b) 3/4 " :.............................................
c) 1/2 " :.............................................
46.16.21- Özgül yağ sarfiyatı :.....................lt/kwh
46.16.22- Yanma sistemi :..............................
46.16.23- Yağlama sistemi :...........................
46.16.24- Soğutma sistemi :...........................
46.16.25- Yol verme şekli :............................
46.16.26- Hava ile yol vermede:....................
a) Hava basıncı :.........................
b) Hava şişesi hacmı ve yol verme sayısı :.........................
c) Kompresör motorunun gücü :........................
46.16.27-Elektrikli yol vermede:
a) Akünün cinsi (Kurşunlu v.s.) gerilimi, kapasitesi...........................
b) Marş motorunun gerilimi, gücü, devir sayısı ...............................
c) Şarj dinamosunun gerilimi, gücü, devir sayısı...............................
46.16.28- Alarm ve otomatik durdurma tertibatı hakkında bilgi:
46.16.29- Motorun boyutları :
a) Eni.................b) Boyu..............c) Yüksekliği................d) Ağırlığı:
46.16.30- Soğutma suyu tüketimi:................... lt/h,
46.16.31- Motorun soğutulması için suya intikal edecek ısı değeri:.................. kcal/h,
46.17- Tekliflerde, alternatörün aşağıda istenen teknik özellikleri verilecektir:
46.17.1- Markası :
46.17.2- Modeli :
46.17.3- Tipi :
46.17.4- Frekansı :
46.17.5- Gerilimi :
46.17.6- Akımı :
46.17.7- Sürekli gücü (KVA) :
46.17.8- Aşırı güç yüklenebilme sınırı :
46.17.9- Devir sayısı :
46.17.10- Gerilim ayar sınırı :
46.17.11- Verimi (Cos ø = 0,8 ve cos ø = 1 için) :
a) Tam yükte : b) 3/4 yükte : c) 1/2 yükte :
46.17.12- Isınma sınırı (muhit sıcaklığına nazaran) :
46.17.13- İzolasyon sınıfı :
a) Statorun b) Rotorun
46.17.14- İkaz şekli :
46.17.15- İkaz makinasının sürekli ve maksimum :
a) Gerilimi : b) Akımı : c) Gücü :
46.17.16- Bağlantı şekli :
46.17.17- Alternatörün dış etkilere karşı korunma tipi :
46.17.18- Alternatörün arıza ve aşırı yüklere karşı korunması :
46.17.19- Kısa devre oranı (500 KVA dan büyük güçler için)
a) Boşta : b) Tam yükte :
46.17.20- Amortisör sargısının tipi ve tesiri :
46.17.21- Senkronize edici güç (500 KVA dan büyük güçler için) :....................kw/radyan
46.17.22- Gerilim regülatörü
a) Markası : b) Tipi : c) Duyarlığı :
46.17.23- Alternatörün :
a) Eni : b) Boyu : d)Ağırlığı :
46.17.24- Dizel alternatör grubunun:
a) Eni : b) Boyu : c) Yüksekliği : d) Ağırlığı :
46.18- Kabul işlemleri
46.18.1- Grubun imalâtçısında yapılan fabrika testleri ile sahada kabul öncesi yapılan boşta ve kısmi yükte çalıştırma testleri kabul heyetince olumlu bulunması neticesinde yüklenici gerekli tüm (as built) projelerini ve dokümanları sağlayarak çalışma müsaadesini alacaktır.
46.19- Garanti
46.19.1- Yüklenici, jeneratör grubunun çalışır halde tesliminden (geçici kabulden) itibaren 1(bir) yıl veya (1000) çalışma saati süre ile, imalat ve malzeme hatalarından doğabilecek arızalara karşı garanti verecek, bu süre içinde bedelsiz bakımını, ayrıca 10 yıl süresince bedeli karşılığı yedek parça teminini sağlayacağını taahhüt edecektir.
46.19.2- Garanti hükümleri içerisinde temin edilecek malzeme, imalatta kullanılan orijinal malzemenin aynısı olacaktır.
46.19.3- Grubu üreten ve satan firmanın uluslararası ISO 9001 belgesine sahip olması kesin koşuldur. Ayrıca, imalatçı firmanın TSEK kalite uygunluk, TSEK imalat yeterlik ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı servis yeterlik belgelerine sahip olması gerekmektedir.
46.20- Yedek malzeme ve avadanlık
46.20.1- Her bir grupla birlikte, grup üzerinde bulunan miktar kadar (adet veya takım) birer adet yağ, yakıt, hava filtreleri ile, bir adet (V) kayışı verilecektir.
46.20.2- İmalatcı firma, aşağıda listelenmiş takım ve avadanlığı her grup için 1 takım olmak üzere verecektir. Her takım aşağıdaki unsurları ihtiva edecektir.
Pense (TSE''li) 1 adet
Tornavida (TSE''li) 3 adet (3 boy,düz)
Tornavıda (TSE''li) 3 adet (3 boy,yıldız)
Yan keski (TSE''li) 1 adet
Karga burnu (TSE''li) 1 adet
Kurbağacık anahtar (10''luk) 1 adet
Gres el pompası 1 adet
Special anahtar takımı 1 takım
Kombine anahtar takımı (6-32 mm) 1 takım
Yağ tahliyesi için 220 volt elektrikle çalışan pompa (1000 KVA ve yukarı güçler için) 1 adet
YEDİNCİ BÖLÜM
YILDIRIMDAN KORUNMA ( PARATONER ) TESİSATI
47- Kapsam
47.1- Bu bölüm, patlayıcı, kolay yanıcı ve zor söndürülen maddelerin ( kibrit, petrol alkol, LPG gibi ) imali ve istifinde kullanılan depo ve binalar, tiyatro, cami, okul, üniversite binası, sergi salonu, hapishane, fabrika, elektrik merkezi, su tevzi merkezi, büyük ticarethane, banka, kışla, depo, silo, otel, işhanları, istasyon binaları, adliye binaları,hükümet konakları, müzeler, kütüphane, kreşler, çocuk yuvaları, öğrenci yurtları, hava alanları, tatil siteleri, akaryakıt istasyonları, özel yerleşim siteleri, hastaneler ve benzeri binalarda yıldırımdan korunmak amacıyla tesis edilecek dış ve iç yıldırımlık sistemini kapsar.
47.2-Yıldırımdan korunma sisteminin tasarımı ve sınıflandırılması
47.2.1- Yıldırımdan korunma sistemi tasarımında, TSE 622,TS IEC 61024, Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin 64. maddesi ve ilgili dokümanlara uyulacaktır.
47.2.2- Yıldırımdan korunma tesisatları, TS IEC 61024 standardına göre hazırlanacak yıldırım risk raporu, sonucu yapılan projeye uygun tesis edilecek, yıldırım risk raporu ile belirlenecek koruma düzeyi, tablo-1 esas alınarak belirlenecek ve bu şartnamede korunma sistemi, dış yıldırımdan korunma tesisatı ve iç yıldırımdan korunma tesisatı olarak sınıflandırılacaktır.
47.3- Yıldırımdan korunma gereği
- Bu şartname, Dış ve İç yıldırımdan korunma tesisatını kapsar. Yıldırımdan korunma tesisatları, yıldırım risk raporuna göre hazırlanacak projeye uygun tesis edilecek, yıldırım risk raporu ile belirlenecek koruma düzeyi Tablo-1 esas alınarak belirlenir.
Tablo-1: Yıldırımdan koruma düzeyleri
|
Faraday/Franklin Metodu İçin Koruma Düzeyi |
Yıldırımdan Korunma Sistemi Etkinliği “E” |
Aktif Paratoner Koruma Düzeyi |
|
|
E> 0,98 |
Koruma Düzeyi 1+Ek Önlem |
|
Koruma Düzeyi 1 |
0,95<E<0,98 |
Koruma Düzeyi 1 |
|
Koruma Düzeyi 2 |
0,90<E<0,95 |
Koruma Düzeyi 2 |
|
Koruma Düzeyi 3 |
0,80<E<0,90 |
Koruma Düzeyi 2 |
|
Koruma Düzeyi 4 |
0<E<0,80 |
Koruma Düzeyi 3 |
47.4- Dış yıldırımdan korunma tesisatı
47.4.1- Dış yıldırımdan korunma tesisatı, aşağıdaki kısımlardan meydana gelecektir.
47.4.1.1- Yıldırım yakalama sistemi,
47.4.1.2- İniş iletkenleri,
47.4.1.3- Topraklama tesisatı,
47.5- Yıldırım yakalama sistemi
47.5.1- Franklin çubuğu ve Faraday kafesi uygulaması için, koruma düzeylerinde bu tesisatlara karşı gelen kriterlere uyulacaktır.Tablo-2.
Tablo-2: Franklin/Faraday kafesi uygulama kriterleri
|
Koruma Düzeylerine Göre
Franklin/Faraday Kafesi Uygulama Kriteri |
|
Koruma Düzeyi |
Franklin Çubuğu |
Yükseklik (m) |
Kafes Aralığı (m) |
İniş İletken Aralığı (m) |
|
20 |
30 |
45 |
60 |
|
I |
α açıları |
25 |
- |
- |
- |
5x5 |
10 |
|
II |
35 |
25 |
- |
- |
10x10 |
15 |
|
III |
45 |
35 |
25 |
- |
15x15 |
20 |
|
IV |
55 |
45 |
35 |
25 |
20x20 |
25 |
47.6- Franklin çubuğu
47.6.1- Paslanmaz malzemeden (sıcak daldırma ile galvanizlenmiş çelik, bakır, prinç, krom-nikel, alüminyum veya paslanmaz çelikten) yapılmış, 10,16,20 mm. çapında, projeci tercihine göre seçilmiş, ucu konik olarak sivriltilmiş, boyları, monte edildikleri yükseklikte, koruma alanı için, yeterli alanı sağlayacak şekilde, koruma açısı dikkate alınarak seçilecektir.Tablo-2.
.
47.6.2- Franklin çubukları, uygun ve paslanmaz özellikteki malzemelerden üretilmiş, iletken bağlantı ve yapıya montaj parçasından ibaret olacaktır.
47.6.3- İletkenler, Franklin çubuklarına, kaynak yöntemi ile tutturulacaktır.
47.7- Faraday kafesi
47.7.1- Yakalama sistemi olarak Faraday Kafesi, koruma düzeyine göre verilen boyutlar dikkate alınarak, tasarlanacaktır. Tablo-2.
47.7.2- Faraday Kafesi alüminyum, galvanizli çelik veya bakırdan mamul iletkenlerin çatı malzemesi ile korozyon riski dikkate alınarak seçilecektir. Bunların en küçük kesitleri Tablo- 5 de verilmiştir. Büyük boyutlu çatıların iletken kesişme noktalarında, iletkenlerin sıcaklık etkisi ile boy farklılaşmasını tolere edecek bağlantı düzenekleri kullanılacaktır.
Tablo-3: İletken tesbit nokta aralıkları
|
Yerleştirme |
Tespit Aralıklar (mm) |
|
Yatay yüzeyler üzerindeki yatay iletkenler |
1000 |
|
Düzey yüzeyler üzerindeki yatay iletkenler |
500 |
|
Düşey iletkenler |
1000 |
|
20 m’den daha uzun düşey iletkenler |
750 |
|
25 m’den daha uzun düşey iletkenler |
500 |
47.7.3- Faraday Kafesi için kullanılacak iletkenler, Tablo-3’e göre belirlenen aralıklarla, paslanmaz özellikte kroşelerle yapıya döşenecektir.
47.7.4- Faraday Kafesi uygulanan çatıdaki yükseklikler (baca, klima kondansörü, uydu, anten v.b.) ya Faraday Kafesinin bu kısımlarda devamı veya çatıya paralel bu kısımların üzerinde yatay gerili iletkenler veya uzun Franklin çubukları ile koruma altına alınacaktır. Aynı zamanda bu kısımların iletken parçaları yıldırımdan korunma sistemi ile eş potansiyelde olacaktır.
47.7.5- Faraday Kafesinde, yıldırım ark noktasını, Franklin çubukları ile yanıcı çatı yüzeylerinden uzaklaştırmak gereklidir. Bu çubuklar 5-10 m aralıklar ile boyları 30cm.’den az olmamalıdır. İletken bağlantı noktaları, korozyona karşı korunmalı, tercihen termo kaynak kullanılmalıdır. Bağlantılarda cıvata kullanılacaksa, civatalar paslanmaz çelik olacaktır.
47.7.6- Faraday Kafesi olarak kullanılacak metal çatı kaplama kalınlıkları Tablo-4’e uygun olacak, aksi durumda, ek Faraday Kafesi oluşturulacaktır. İki metal arası izole çatılarda, metal kalınlıgı olarak, izole köpük malzemenin bir yüzündeki metal kalınlığı dikkate alınacaktır.Bu çatılarda, izolasyonu bozmadan eşpotansiyelleme sağlanacaktır.
Tablo-4: Yakalama ucu sistemlerinde en küçük metal kalınlıkları
|
Koruma Seviyesi |
Malzeme |
“t” Kalınlığı (Mm) |
|
I-IV |
Demir |
4 |
|
Bakır |
5 |
|
Alüminyum |
7 |
47.8- Aktif paratoner başlığı
47.8.1- Piezoelektrik veya Atmosferik elektrik alan değişimi ile çalışacaktır. Başlık etrafında oluşturulacak iyonizasyon için radyoaktif izotop kullanılmayacaktır. Başlık içindeki elemanların, deşarj anında zarar görme veya yaşlanma riski sebebi ile, başlık elektronik eleman ihtiva etmeyecektir.
47.8.2- Aktif paratoner başlığı, en az 15 sene çalışma ömrü olarak üretici firma tarafından, verilen orijinal, taklide karşı korunmuş (halogramik v.b. tekniklerle) garanti belgesine sahip olacaktır. Bu belge, yaşlandırma deneyleri yapılmış laboratuar raporları ile desteklenmiş olacaktır.
47.8.3- Montajı yapan yüklenici, her türlü korozyona karşı, tesisatın her yıl bakımı yapılmak kaydıyla, 10 yıl garanti verecektir. Başlık, paslanmaz özellikte malzemelerden üretilecektir. Başlıklar, satıcı firma tarafından sevk edilmeden veya montajdan önce özel test cihazları ile yapılan kontrolle test edilecek ve test raporu diğer belgelerle birlikte idareye verilecektir.
47.8.4- Aktif paratoner başlığı, hesaplanan koruma düzeyine göre paratonerin en uç noktasının minimum 6 m. aşağısındaki yarıçap değerleri, dikkate alınarak monte edilecektir.
47.8.5- Aktif paratoner, koruyacağı bölgenin en yüksek noktasından 1,5 m. yüksek noktada olacaktır.
47.8.6- Aktif paratoner taşıyıcı direği 2” çapında, 6m. boyunda, galvanizli boru olacak, korozyona karşı koruyucu kaplama yapılmış taşıyıcı direk ünite bağlantısı ve direk tespit kelepçeleri ile, yerine monte edilecektir.6 m. den uzun direklerde muayene komisyonu gerek görürse direk lente teli ve gergi aparatları ile 3 noktadan sabitlenmesini isteyecektir.
47.8.7- Aktif paratoner başlığı, NFC 17102 veya uluslararası standardlara uygun olacaktır.
47.8.8- Aktif paratoner başlıklarının koruma yarıçapları, koruma seviyelerine göre, aşağıdaki formül ile hesaplanacaktır.
Rp= h (2D-h)+ΔL (2D+ΔL) m. olacaktır.
Bu formülde:
•Yıldırım ilerleme adımı : D (m)
•Koruma seviyesi 1 için ; D=20m,
•Koruma seviyesi 2 için; D=45m,
•Koruma seviyesi 3 için; D=60 m,
•Ürüne ait parametre : ΔL
•Aktif paratoner yüksekliği : h (m)
•Koruma yarıçapı : Rp (m) dir.
47.9- İniş iletkenleri
47.9.1- İniş iletkenleri Franklin çubuğu, Faraday Kafesi ve aktif paratoner için minimum kesitler Tablo-5 ve Tablo-6’da verilmiştir.
Tablo-5: Franklin ve Faraday kafesi için min. iletken kesitleri
|
Koruma Seviyesi |
Malzeme |
Yakalama Ucu Sistemi (mm2) |
İniş İletkenleri Sistemi (mm2) |
Toprak Bağlantı Sistemi (mm2) |
|
I-IV |
Bakır |
35 |
16 |
50 |
|
Alüminyum |
70 |
25 |
- |
|
Galvanizli Demir |
50 |
50 |
80 |
Tablo-6: Aktif paratonerler için min. iniş iletken kesitleri
|
Bakır |
Şerit,min.2x30 mm |
|
|
Dolu daire kesitli (çap) |
2x8 mm. |
|
Paslanmaz çelik |
Şerit min.2x30 |
|
|
Dolu daire kesitli (çap) |
2x8 mm. |
|
Aüminyum |
30x3 mm. |
|
|
2x10 mm. |
|
|
95 mm2 |
|
|
Özel kablo |
Max.7 ohm. empedanslı, max.35 nH/m indüktansa 2 katlı, izoleli 50 mm2 |
sahip,
|
47.9.2- Faraday Kafesi uygulamasında, iniş iletkenleri zemine yakın, koruyucu boru ile test klemensi arasında yakın bir noktada, paslanmaz özellikte numaralı etiketle işaretlenecek ve bu durum bilgi formunda yer alacaktır.
47.9.3- İniş iletkenlerinin yapı malzemesi ile korozyon ilişkisi incelenecek, iletkenleri tutturmak için kullanılan kroşelerde, paslanmaz civatalar kullanılacaktır.Kroşeler, metal veya dış ortam şartlarına dayanıklı plastik malzemeden üretilecektir.
47.9.4- TSE ve 21.08.2001 tarihli Topraklama Yönetmeliğine göre betonarme yapılarda, demir donatının, iniş iletkeni olarak kullanılması durumunda, iletkenlik kesinlikle uygun kaynak teknikleri ile sağlanacaktır.Sonuçta, çatı iletkenleri ile topraklama iletkenlerinin dirençlerinin aynı değerlerde ölçüldüğü, elektrik sürekliliğinin olduğu, bilgi formunda yer alacaktır
47.9.5- İniş iletkenlerinde diğer tesisatlara emniyetli yaklaşım mesafesi (s) hesaplanacak, bu değer bilgi formunda yer alacaktır.
47.9.6- İniş iletkenleri bükülme şekilleri ve birbirine olan yaklaşım mesafeleri, TS IEC 61024 standardlarında belirtilen hükümlere uygun olacaktır.
47.9.7- İniş iletkenleri, zemin seviyesinden 3 m. yukarıya kadar, dış etkilere karşı korunacaktır. Koruyucu boru veya kapak, iletken ile korozyon yapabilecek özellikte olursa, iletken ve koruyucu birbirinden izole edilecek, ancak, eşpotansiyelleme kesinlikle sağlanacaktır.
47.9.8- Aktif paratonerlerde iletken inişi, yapı yüksekliği 28 m.den küçük ve düşey iletken boyu yatay çatı iletken boyundan büyük ise, bir yerden, yapı yüksekliği 28 m.den büyük veya düşey iletken boyu yatay çatı iletken boyundan küçük ise, iki ayrı yerden yapılacaktır. Bu durumda, her bir iniş 2x 50 mm2 lik iletken yerine 1x50 mm2 olacaktır.
47.9.9- Koruyucu borunun 200-300 mm üzerinde, iniş iletkenleri ve topraklamadan gelen iletkenler, test klemensinde birleştirilecektir.Bu klemens dış ortam şartlarına karşı korumalı (plastik kapaklı) ve topraklama direnci ölçülmesinde iniş iletkenlerini birbirinden ayırma işini, ara bağlantı elemanı ile gerçekleştirecek özellik ve yapıda olacaktır.
47.10- Topraklama tesisatı
47.10.1- Topraklama tesisatı TS IEC 61024-1 standardına göre A veya B tipi olarak düzenlenecektir. Hangi topraklama bağlantı sistemi kullanılırsa kullanılsın, dokunma ve adım gerilimi bakımından uygun olacak şekilde tasarlanacaktır.
47.11- “A” tipi düzenleme
47.11.1- Bu tip topraklama, Franklin tipi yakalama çubukları, gerili iletkenler veya koruyacağı yapıdan izole edilmiş yıldırımdan korunma tesisatları için uygulanacaktır. Bu uygulamada, her iniş iletkeni için toprağa paralel veya düşey elektrotlar kullanılacaktır.Bu uygulama, düşük toprak özdirenci olan yerler ve küçük yapılar için tercih edilecektir.
47.12- “B” tipi düzenleme
47.12.1- Birden fazla iniş iletkenli veya Faraday Kafesi uygulamaları için kullanılacak halka şeklinde, topraklama sistemidir. Toprakta tesis edilecek ring şeklindeki iletken, iniş iletkenlerini bağlayacak ve en az boyunun %80’i, toprak içinde olacaktır.
47.12.2- Yıldırımdan korunma topraklama tesisinin direnci, en fazla 10 ohm olacaktır.
47.12.3- Aktif paratoner tesisatları için “A” tipi düzenleme uygulanacaktır. Ancak, bu düzenleme, aktif paratonerin monte edileceği tesiste “B” tipi düzenleme var ise, özel bir durum olmadığı takdirde, birbirleri ile birleştirilecektir.
47.12.4- Bu düzenlemede aşağıdaki elektrotlar kullanılacak ve bu elektrotların minimum kesit ve cinsleri, Topraklama Yönetmeliğine uygun olacaktır.
47.12.4.1- Düşey (çubuk, profil,boru) elektrotlar,
47.12.4.2- Yatay gömülü(şerit, yuvarlak kesitli) elektrotlar,
47.12.4.3- Temel betonarme demirleri,
47.12.4.4- Levha ve hasır kafesler (ağ),
47.13- İç yıldırımdan korunma tesisatı
47.13.1- İç Yıldırımdan korunma için TS IEC 61024 standardına uygun şekilde, eşpotansiyel duruma getirilecek ve dalga bastırıcılar kullanılacaktır.
47.13.2- Eşpotansiyel kuşaklama, özellikle, canlı yaşamını korumak için ihmal edilmeden uygulanacaktır.
47.13.3- Eşpotansiyel kuşaklamanın temin edilemediği yerlerde, tehlikeli kıvılcımlardan kaçınılması için, yıldırımdan korunma sistemi ile metal tesisatlar arasında ve hatlar ile dış iletken bölümler arasında, ayırma uzaklığı uzaklığı (s), standardlar gereği hesaplanan emniyet mesafesinden (d) büyük olacaktır.
47.13.4- Dalga bastırıcılar, ark aralıklı veya yarıiletken yapıda koruyucular olarak orta gerilim ve alçak gerilimde tesis edilecek, yıldırımdan korunma düzeyi (1) ve ek önlem olan yerler kesinlikle dalga bastırıcılarla korunacak, alçak gerilim (0,4 KV) de uygulama ana dağıtım panosunda “B veya C sınıfı cihazlarla sağlanacak ve çözümler IEC 60364-4-41 standardına uygun olacaktır.
47.14- Muayene ve kabul
47.14.1- Yıldırımdan korunma sistemi muayenelerinde, tesisatın projesine uygun olarak tesis edildiği, tasarıma esas, yıldırımdan korunma sistemi etkinliğinin doğruluğu, kullanılan malzemelerin üretim kalitelerinin belgelendirilmesi sağlanacaktır. Özellikle ISO-EN 9000/2000 Kalite Yönetim Sistemleri ile ilgili, üretici belgesi olanlar tercih edilecektir.
47.14.2- Düzenlenecek kabul tutanağında, projede olmayan uygulamalar ve topraklama direnci ölçüm sonuçları hazırlanacak bilgi formunda yer alacaktır.
47.15- Bakım
47.15.1- Yıldırımdan korunma tesisatlarının her çeşidinin, bakımı periyodik olarak yılda bir kere yapılacak, bu bakım, meteorolojik ve çevre şartlarına bağlı sebeplerle veya söz konusu tesiste yıldırım olayı hasarı nedeni ile değişebilecektir. Ancak, bakım olayının kapsamında aşağıdaki hususlar bulunacaktır.
47.15.1.1- Yıldırımdan korunma iletkenleri ve tesisatın diğer parçalarının fiziki kontrolü,
47.15.1.2- Tesisatın elektriksel sürekliliğinin kontrolü,
47.15.1.3- Topraklama tesisinin, topraklama direncinin ölçülmesi,
47.15.1.4- Korozyonun incelenmesi,
47.15.1.5- Dalga bastırıcılarının kontrolü,
47.15.1.6- Tesisat iletkeni ve diğer elemanların yapı ile bağlantılarının kontrolü,
47.15.1.7- Şartların değişme olasılığı yüzünden, yıldırımdan korunma sistemi, etkinliğinin kontrolü,
47.16- Bakım dokümanı
47.16.1- Bakım maddesindeki kontrollerin sonuçlarının yer aldığı bir belge düzenlenecek, bu belge, yıldırımdan korunma tesisatı tasarım ve kabul belgeleri ile birlikte saklanacaktır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI (UPS)
48- Kapsam
48.1- Bu bölüm, 0.7,1,2,3 kVA güçlerindeki kesintisiz güç kaynağı sistemlerinin statik invertör, redresör/şarj grubu, akü grubu ve statik by-pass şalterini kapsar.
48.2- UPS, aşağıdaki çalışma durumlarına göre dizayn edilecektir:
48.2.1- Normalde; kritik yükler invertör tarafından devamlı beslenecektir. Redresör/akü şarj sistemi şebekeden güç çekecek ve invertör’e DC güç temin edecektir. Aynı anda da akü’yü şarjda tutacaktır.
48.2.2- Acil durumda; şebeke gerilimi kesildiğinde kritik yükler invertörden beslenecek, invertör ise herhangi bir şalter açıp kapaması olmaksızın akülerden beslenecektir. Şebeke gerilimi kesilmesinde veya yeniden gelmesinde, kritik yüklerin beslenmesinde hiçbir kesinti olmayacaktır.
48.2.3- Şarj durumunda; şebeke gerilimi tekrar geldiğinde redresör/şarj grubu invertörü tekrar beslemeye ve akü’yü tekrar şarj etmeye başlayacaktır. Bu işlemler tamamen otomatik olacak ve kritik yüklerin beslenmesinde herhangi bir kesintiye neden olmayacaktır.
48.3- UPS, aşağıda belirtilen elektriksel karakteristiklere sahip olacaktır:.
48.3.1- Redresör/şarj grubu girişi,
48.3.1.1- Şebeke veya jeneratör nominal voltajı; tek faz 184V ile 276V arasında,
48.3.1.2- Frekans : 50 Hz, ± %5
48.3.1.3- Giriş güç faktörü : 0.95
48.3.2- Şarj grubu; sistemin akülerini şarj etmeye yeterli kapasitede olacaktır.
48.3.3- İnvertör çıkışı
48.3.3.1- Voltaj: Tek faz 230V fabrika ayarlı, ayrıca 208V, 220V, 230, 240V olarak ayarlanabilecektir.
48.3.3.2- Frekans : 50Hz
48.3.3.3- Frekans toleransı : Şebekeye senkron iken giriş frekans toleransı ile aynı olmalı kendi osilatörü ile üretim yapılırken ±%0.5 olacaktır.
48.3.4- Akü grubu
48.3.4.1- Tip : Maintanence-free, 5 yıl ömür beklentili olacaktır.
48.3.4.2- Minimum besleme süresi 10 dakika olacaktır. Cihazla akü grubu aynı kabin içinde olacaktır.
48.3.5- Sistem verimi; sistemin giriş ve çıkışı arasındaki genel verimi tam yükte % 85’ten fazla olacaktır.
48.3.6- Gürültü seviyesi; normal çalışma şartlarında UPS tarafından oluşn gürültü, UPS’ten 1m. uzakta 50 dB’i geçmeyecektir.
48.3.7- Enerji giriş ve çıkışı; kablo giriş ve çıkışları kabinin arkasında bulunan fiş ve prizlerle yapılacaktır.
48.3.8- Havalandırma; UPS’in normal çevre şartlarında çalışmasını sağlamak üzere cebri havalandırma olanağı sağlanacaktır. Havalandırma fanları UPS kabinleri içine, kritik cihazlara hava sirkülasyonunu kolayca sağlayacak şekilde monte edilecektir. Fan motorları kapalı bilyalı olacaktır. Bütün hava girişleri koruyucu muhafaza kafesli olacaktır.
48.3.9- EMI koruma; bilgisayar sistemleriyle buna benzer diğer elektronik sistemlerin etkilenmemesi veya bu sistemlerin UPS’i etkilememesi bakımından elektromanyetik tesirleri minimuma indirecek önlemler alınacaktır.
48.3.10- Elektriksel koruma; UPS sistemi, düşük voltaj, aşırı akım ve yüksek voltaj ile voltaj ve akım darbelerinden korunmak için TS EN50091-1’e göre gerekli önlemlere sahip olacaktır.
48.3.11- Radio frekansı bastırma; teklif edilen kesintisiz güç kaynağı radio frekanslarını bastırmak için TS EN50091-2 standardına göre tasarlanmış olacaktır.
48.3.12- Kontrol paneli; cihaz, ön panelinde bulunan butonlarla çalıştırılıp devre dışı bırakılacak, cihazın üzerindeki kontrol panelinde, enerji akış diyagramı ledlerle donatılmış olarak gösterilecek, ayrıca mevcut ledler ile aşırı yük, yük seviyesi (% olarak), invertör (invertör aktif), akü şarj durumu (% doluluk seviyesi), şebeke gerilimi gösterilecektir (şebeke gerilimi tolerans içinde).
48.3.13- Redresör/şarj grubu; redresör/şarj grubu, akünün gaz çıkartmaksızın şarjı sırasında nominal invertör çıkış yükünü sağlayacak kapasitede olacaktır.
48.3.14- Aşırı yük koruması, redresör/şarj grubu giriş ve çıkışları sigorta ve otomatik şalterlerle aşırı voltaj, aşırı akım ve kısa devrelere karşı korunacaktır.
48.4- İnvertör; akü üzerinden (akünün tam doludan ve boşalma durumuna kadar) istenilen kalitede AC çıkış gücünü verebilecek kapasitede olacaktır.
48.4.1- Statik durumda invertör çıkış voltaj ve frekans toleransları:
48.4.1.1- Gerilim : ± %3, Frekans :± %0.5 (öz tetiklemeli) değerlerini geçmeyecektir. 48.4.1.2- Çıkış voltajındaki harmonik distorsiyon: Lineer yükte; %3, lineer olmayan yükte;% 5’den fazla olmayacaktır.
48.4.1.3- Aşırı yük durumunda, invertör tam yük akımının %105’ine 10 sn., % 130’una 300 msn.de düzenli bir voltaj vererek dayanabilecektir. Bu sınırlar aşıldığında invertör kapanacaktır. Ayrıca %130’dan yüksek değerlerde kısa devre koruması olacaktır.
48.4.2- İnvertör DC girişi, akü grubundan kaynaklanacak düşük veya aşırı voltaja karşı korumalı olacaktır.
48.4.3- Crest faktör değeri 3 olacaktır.
48.4.4- Teklif edilen sistemin üreticisi ISO 9001 belgesine sahip olacaktır.
48.4.5- Kesintisiz güç kaynağı sisteminin tamamı yeni ve kullanılmamış olacaktır.
48.4.6- Teklif veren istekliler, teknik şartnamenin bütün maddelerine bire bir olumlu ya da olumsuz cevap verecekler, ayrıca verilen cevapları doğrulayan imalatçı firma kataloglarını tekliflerine ekleyeceklerdir. İstenen teknik özellikler katalogda yer almıyorsa, bu değerler ayrıca belirtilecektir. Teknik özelliklere karşılık sadece "uygun" cevabı yeterli sayılmayacaktır.
48.4.7- İstekliler, Türkiye''de teklif edilen marka ile ilgili referans listesini teklifleri ile birlikte vereceklerdir.
48.5- Aşağıdaki dokümanlar sistemle birlikte verilecektir:
a) Kullanım klavuzu
b) Sistemin montaj ve işletmeye alma dokümanları
c) Tavsiye edilen yedek malzeme listesi
48.5.1- Yüklenici, sistemde kesin kabulden itibaren 1 yıl süreyle imalat ve malzeme hatalarından meydana gelebilecek bütün arızaları bedelsiz olarak giderecek ve gerektiğinde akü veya cihazı tamamen değiştirecektir.
48.5.2- Firma en az 10 yıl ücret karşılığında yedek malzeme temin garantisi verecektir.
48.5.3- Üretici/İthalatçı firmanın Türkiye genelinde TSE Hizmet Yeterlik Belgesine sahip, yeterli sayıda servis merkezi olacaktır.
48.5.4- Kesintisiz güç kaynağını teklif eden istekli üretici firma değilse, Türkiye Yetkili Temsilcilik Belgesi veya Yetkili Satıcı Belgesi teklifle birlikte verilecektir.
48.5.5- Kesintisiz güç kaynağı üzerinde, bilgisayar bağlantısı yapmak için RS232 seri haberleşme portu bulunacaktır.
48.6- Kapsam
48.6.1- Bu bölüm, 6,10,15 kVA güçlerindeki kesintisiz güç kaynağı sistemlerinin statik invertör, redresör/şarj grubu, akü grubu ve statik by-pass şalterini kapsar.
48.7- UPS, aşağıdaki ana ekipmanlardan oluşacaktır:
48.7.1- 1 adet redresör (şarj cihazı), invertör, statik by-pass ve manuel by-pass şalteri,
48.7.2- 1 adet UPS akü grubu,
48.8- UPS, aşağıdaki çalışma durumlarına göre dizayn edilecektir:
48.8.1- Normalde; kritik yükler invertör tarafından devamlı beslenecektir. Redresör/akü şarj sistemi şebekeden güç çekecek ve invertör’e DC güç temin edecektir. Aynı anda da akü’yü şarjda tutacaktır.
48.8.2- Acil durumda; şebeke gerilimi kesildiğinde kritik yükler invertörden beslenecek, invertör ise herhangi bir şalter açıp kapaması olmaksızın akülerden beslenecektir. Şebeke gerilimi kesilmesinde veya yeniden gelmesinde, kritik yüklerin beslenmesinde hiçbir kesinti olmayacaktır.
48.8.3- Şarj durumunda; şebeke tekrar geldiğinde redresör/şarj grubu invertöri tekrar beslemeye ve akü’yü tekrar şarj etmeye başlayacaktır. Bu işlemler tamamen otomatik olacak ve kritik yüklerin beslenmesinde herhangi bir kesintiye neden olmayacaktır.
48.8.4- UPS, aşağıda belirtilen elektriksel karakteristiklere sahip olacaktır:
48.8.4.1- Redresör/şarj grubu girişi,
48.8.4.2- Şebeke veya jeneratör nominal voltajı: 1 faz/AC 220V ± % 20,
48.8.4.3-Frekans : 50 Hz, ± %5
48.9- İnvertör çıkışı
48.9.1- Gerilim: 220V AC voltaj fabrika ayarlı olacak, ancak montaj mahallinde de ayarlanabilecektir.
Frekans : 50Hz, ± % 0.1(aküden çalışma)
48.9.3- Kapasite: ....kVA
48.10- Akü Grubu
48.10.1- Tip : Maintanence-free, 5 yıl ömür beklentili olacaktır.
48.10.2- Tam yükte besleme süresi : Projesinde gösterilen değerde olacaktır.
48.11- Sistem verimi; sistemin giriş ve çıkışı arasındaki genel verimi tam yükte en az % 90 olacaktır.
48.12- Gürültü seviyesi; normal çalışma şartlarında UPS tarafından üretilen gürültü, UPS’ten 1m. uzakta ve 55 dB’i geçmeyecektir.
48.13- Panolar; UPS sistemleri tek panodan ibaret olacaktır. Besleme sürelerini uzatmak için UPS ile aynı renkte akü kabinleri kullanılmasına elverişli olacaktır.
48.14- Havalandırma; UPS’in normal çevre şartlarında çalışmasını sağlamak üzere cebri havalandırma olanağı sağlanacaktır. Havalandırma fanları UPS kabinleri içine, kritik cihazlara hava sirkülasyonunu kolayca sağlayacak şekilde monte edilecektir.
48.15- Elektriksel koruma; UPS sistemi, düşük voltaj, aşırı akım ve yüksek voltaj ile voltaj ve akım darbelerinden korunmak için gerekli önlemlere sahip olacaktır.
48.16- Kontrol Paneli; cihazın üzerindeki kontrol panelinde neler olduğu ayrıntılı olarak açıklanacaktır.
48.17- Redresör/şarj grubu, aşağıda belirtilen durumlarda, akü grubunu ve invertörü beslemeye devam edecektir:
48.17.1- Giriş voltajı: 1 faz 220V AC ± % 20 ve frekans 50 Hz.± %5
48.17.2- Ortam sıcaklığı değişimi : 0°C ile +40°C
48.17.3- Redresör/şarj grubu, akünün şarjı sırasında nominal invertör çıkış yükünü sağlayacak kapasitede olacaktır.
48.17.4- Redresör/şarj grubu, giriş ve çıkışları aşırı voltaj, aşırı akım ve kısa devrelere karşı korunacaktır.
48.17.5- Cihazın giriş katında şebekeye karşı güç faktörü 0.98’den büyük olacaktır.
48.18- İnventör
48.18.1- İnvertör, statik olacak ve akü üzerinden (akünün tam doludan ve boşalma durumuna kadar) istenilen kalitede AC çıkış gücünü verebilecek kapasitede olacaktır.
48.18.2-İnvertör çıkış voltajı ile frekansı toleransları aşağıda belirtilen değerlerde olacaktır:
48.18.2.1- Gerilim: ± %1, Frekans : ± %0.1 (aküden beslenme halinde) değerlerini geçmeyecektir.
48.18.2.2- Çıkış voltajındaki harmonik distorsiyon: 0 - %100 yük arasında ve 0.7 güç faktöründe %2 ile sınırlanacaktır (lineer yükte).
48.18.2.3- İnvertör tam yük akımının %125’ine 15 dk., %150’sine 1 dk. süre ile düzenli bir voltaj vererek dayanabilecek, bu sınırlar aşıldığında invertör, yükü by-pass’a geçirecektir.
48.18.2.4- İnvertör çıkış voltajı 220 V± %5 arasında ayarlanabilecektir.
48.18.2.5- İnvertör DC girişi, akü grubundan kaynaklanacak düşük veya aşırı voltaja karşı korunmalı olacaktır. Ayrıca invertör ters polaritenin etkilerine dayanacak kapasitede olacaktır.
48.18.3- Statik şalter, UPS’in bütünleyicisi olacaktır. Statik şalter yüksek bir transfer cihazı olup no-break yüklerin diğer bir güç kaynağı ile bağlantısını sağlamak üzere statik şalter ile aynı zamanda harekete geçen bir by-pass devre kesici şalterle paralel olarak tesis edilecektir.
48.13.4- Çalışma şekli; invertörün mantık devreleri aşırı yük limitlerinin aşıldığını, UPS’deki bir arızayı veya limit dışı voltaj değişimlerini algıladıktan sonra, 200 mikrosaniye içinde statik şalter aktive olacaktır.
48.19- Manuel By-Pass şalteri
48.19.1- Kesintisiz güç kaynağı arıza durumunda veya bakım durumunda yükü manuel olarak şebekeye aktarmak için KGK ile bütünleşik olarak manuel by-pass şalteri bulunmalıdır.
48.20- Teklif edilen KGK’nın üreticisi ISO 9001 kalite belgesine sahip olacaktır.
48.21- Teklif veren isteklinin Türkiye genelinde yeterli sayıda servis merkezi olacaktır.
48.22- Bilgisayarla haberleşme (idarece istenilmesi durumunda)
48.23- Teklif edilecek tüm kesintisiz güç kaynakları, bağlı oldukları bilgisayar sistemi ile tam uyumlu bir şekilde çalışacak ve enerji üretiminin bitmesine yakın bir sürede, bilgisayar donanımı tarafından aktif kullanıcılara mesaj iletilmesini sağlayıcı her türlü donanım ve yazılım özelliklerine sahip olacaktır.
48.24- Teklif edilecek sistemle birlikte verilecek yazılım sistemine bağlı akünün çalışma durumu ve süresi hakkında bilgi verilecektir.
48.25- Teklif edilecek KGK''lar, network ağları ile haberleşecek, aynı anda birden fazla sunucuyu kontrol edebilecektir.
48.26- KGK ile birlikte verilecek yazılım;
48.26.1- Şebeke kesintileri,
48.26.2- Şebekenin geri gelmesi,
48.26.3- Frekans,
48.26.4- Alarmlar,
48.26.5- Shut down,
48.26.6- Teknik arızaları,
(Bu yazılımlar, tarihleri ile birlikte depolama kabiliyetine sahip olacaktır.
48.26.7- Giriş voltajı,
48.26.8- Giriş frekansı,
48.26.9- Akü voltajı,
48.26.10- Akü şarj durumu,
48.26.11-Aşırı sıcaklık durumu gibi geçmiş verileri grafik ara yüzü üzerinden izleyebilecektir.
48.27- Kapsam
48.27.1- Bu bölüm 6, 10, 15, 20, 30, 40 kVA güçlerindeki kesintisiz güç kaynağı sistemlerinin statik invertör, redresör/şarj grubu, akü grubu ve statik by-pass şalterini kapsar.
48.28- UPS, aşağıdaki ana ekipmanlardan oluşacaktır:
48.28.1- 1 adet redresör, (şarj cihazı), invertör, statik by-pass ve manuel by-pass şalteri,
48.28.2- 1 adet UPS akü grubu,
48.28.3- UPS, aşağıdaki çalışma durumlarına göre dizayn edilecektir:
48.28.4- Normal durumda; kritik yükler invertör tarafından devamlı beslenecektir. Redresör/akü şarj sistemi şebekeden güç çekecek ve invertör’e DC güç temin edecektir. Aynı anda da akü’yü şarjda tutacaktır.
48.28.5- Acil durumda; şebeke gerilimi kesildiğinde kritik yükler invertörden beslenecek, invertör ise herhangi bir şalter açıp kapaması olmaksızın akülerden beslenecektir. Şebeke gerilimi kesilmesinde veya yeniden gelmesinde, kritik yüklerin beslenmesinde hiçbir kesinti olmayacaktır.
48.28.6- Şarj durumunda; şebeke gerilimi tekrar geldiğinde redresör/şarj grubu invertörü tekrar beslemeye ve akü’yü tekrar şarj etmeye başlayacaktır. Bu işlemler tamamen otomatik olacak ve kritik yüklerin beslenmesinde herhangi bir kesintiye neden olmayacaktır.
48.28.7- UPS, aşağıda belirtilen elektriksel karakteristiklere sahip olacaktır:
48.28.7.1- Redresör/şarj grubu girişi
48.28.7.2- Şebeke veya jeneratör nominal voltajı: 3 faz /AC 380V ± % 20
48.28.7.3- Frekans: 50 Hz, ± %5,
48.29- İnvertör Çıkışı
48.29.1- Gerilim: 220V AC voltaj fabrika ayarlı olacak, ancak, montaj mahallinde de ayarlanabilecektir.
48.29.2- Frekans : 50Hz, ± % 0.1(aküden çalışma),
48.29.3- Kapasite: ..kVA
48.30- Akü grubu
48.30.1- Tip : Maintanence-free, 5 yıl ömür beklentili olacaktır.
48.30.2- Tam yükte besleme süresi : Projesinde gösterilen değerde olacaktır.
48.31- Sistem verimi, sistemin giriş ve çıkışı arasındaki genel verimi tam yükte en az % 85 olacaktır.
48.32.1- Gürültü seviyesi, normal çalışma şartlarında UPS tarafından üretilen gürültü, UPS’ten 1m. uzakta 55 dB’i geçmeyecektir.
48.32.2- Panolar, UPS sistemlerinde tek panodan ibaret olacaktır. Besleme sürelerini uzatmak için UPS ile aynı renkte akü kabinleri kullanılmasına elverişli olacaktır.
48.32.3- UPS’in normal çevre şartlarında çalışmasını sağlamak üzere cebri havalandırma olanağı sağlanacaktır. Havalandırma fanları UPS kabinleri içine, kritik cihazlara hava sirkülasyonunu kolayca sağlayacak şekilde monte edilecektir.
48.32.4- UPS sistemi düşük voltaj, aşırı akım ve yüksek voltaj ile voltaj ve akım darbelerinden korunmak üzere gerekli önlemlere sahip olacaktır.
48.32.5- Cihazın üzerindeki kontrol panelinde neler olduğu ayrıntılı olarak açıklanacaktır.
48.33- Redresör/şarj grubu, aşağıda belirtilen durumlarda redresör/şarj grubunu, akü grubunu ve invertörü beslemeye devam edecektir.
48.33.1- Giriş voltajı 3 faz 380V± %20, frekans 50 Hz.± %5,
48.33.2- Ortam sıcaklığı değişimi 0°C ile +40°C,
48.33.3- Redresör/şarj grubu, akünün şarjı sırasında nominal invertör çıkış yükünü sağlayacak kapasitede olacaktır.
48.33.4- Redresör/şarj grubu, giriş ve çıkışları aşırı voltaj, aşırı akım ve kısa devrelere karşı korunacaktır.
48.34- Cihazın giriş katında şebekeye karşı güç faktörü 0.8’den büyük olacaktır.
48.35- İnvertör
48.35.1- İnvertör, statik olacak ve akü üzerinden (akünün tam doludan boşalma durumuna kadar) istenilen kalitede AC çıkış gücünü verebilecek kapasitede olacaktır.
48.35.2- İnvertör çıkış voltajı ile frekansı toleransları aşağıda belirtilen değerlerde olacaktır.
48.35.2.1- Gerilim: ± %1, frekans: ± %0.1 (aküden beslenme halinde) değerlerini geçmeyecektir.
48.35.2.2- Çıkış voltajındaki harmonik distorsiyon: 0 - %100 yük arasında ve 0,7 güç faktöründe %2 ile sınırlanacaktır (lineer yükte).
48.35.2.3- İnvertör tam yük akımının %125’ine 15 dk., %150’ine 1 dk.süre ile düzenli bir voltaj vererek dayanabilecek, bu sınırlar aşıldığında invertör, yükü by-pass’a geçirecektir.
48.35.2.4- İnvertör çıkış voltajı 220V± %5 arasında ayarlanabilecektir.
48.35.2.5- İnvertör DC girişi, akü grubundan kaynaklanacak düşük veya aşırı voltaja karşı korunmalı olacaktır. Ayrıca invertör ters polaritenin etkilerine dayanacak kapasitede olacaktır.
48.36- Statik şalter UPS’in bütünleyicisi olacaktır. Statik şalter yüksek bir transfer cihazı olup no-break yüklerin diğer bir güç kaynağı ile bağlantısını sağlamak üzere statik şalter ile aynı zamanda harekete geçen bir by-pass devre kesici şalterle paralel olarak tesis edilecektir.
48.37- Çalışma şekli; invertörün mantık devreleri, aşırı yük limitlerinin aşıldığını, UPS’deki bir arızayı veya limit dışı voltaj değişimlerini algıladıktan sonra, 200 mikrosaniye içinde statik şalter aktive olacaktır.
48.38- Manuel by-pass şalteri
48.38.1- Kesintisiz güç kaynağı arıza durumunda veya bakım durumunda iken yükü manuel olarak şebekeye aktarmak için KGK ile birlikte manuel by-pass şalteri bulunacaktır.
48.39- Teklif edilen KGK’ya ait ISO 9001 kalite belgesi teklifle birlikte verilecektir.
48.40- Teklif veren isteklinin Türkiye genelinde en az 5 ilde servis merkezi olacaktır.
48.41- Bilgisayarla haberleşme (idarece istenilmesi durumunda)
48.41.1- Teklif edilecek tüm kesintisiz güç kaynakları, bağlı oldukları bilgisayar sistemi ile tam uyumlu bir şekilde çalışacak ve enerji üretiminin bitmesine yakın bir sürede, bilgisayar donanımı tarafından aktif kullanıcılara mesaj iletilmesini sağlayıcı her türlü donanım ve yazılım özelliklerini sağlayacaktır.
48.41.2- KGK, sistemle birlikte verilecek yazılım sistemine bağlı akünün çalışma durumu ve süresi hakkında bilgi verecektir.
48.41.3- Teklif edilecek KGK''lar, network ağları ile haberleşecek, aynı anda birden fazla sunucuyu kontrol edebilecektir.
48.42- KGK ile birlikte verilecek yazılım;
48.42.1- Şebeke kesintileri,
48.42.2- Şebekenin geri gelmesi,
48.42.3- Frekans,
48.42.4- Alarmlar,
48.42.5- Shut down,
48.42.6- Teknik arızaları,
(Bu yazılımlar, tarihleri ile birlikte depolama kabiliyetine sahip olacaktır.)
48.42.7-Giriş voltajı,
48.42.8-Giriş frekansı,
48.42.9-Akü voltajı,
48.42.10-Akü şarj durumu,
48.42.11-Aşırı sıcaklık durumu, gibi geçmiş verileri grafik ara yüzü üzerinden izleyebilecektir.
48.43- Kapsam
48.43.1- Bu bölüm 10, 15, 20, 30, 45, 60, 80, 100, 120, 160, 200, 250, 300, 400, 500, 600, 700 kVA güçlerindeki kesintisiz güç kaynağı sistemlerinin statik invertör, redresör/şarjrj grubu, akü grubu ve statik by-pass şalterini kapsar.
48.44- UPS, aşağıdaki çalışma durumlarına göre dizayn edilecektir:
48.44.1- Normal durumda; kritik yükler invertör tarafından devamlı beslenecektir. Redresör/akü şarj sistemi şebekeden güç çekecek ve invertör’e DC güç temin edecektir. Aynı anda da akü’yü şarjda tutacaktır.
48.44.2- Acil durumda; şebeke gerilimi kesildiğinde kritik yükler invertörden beslenecek, invertör ise herhangi bir şalter açıp kapaması olmaksızın akülerden beslenecektir. Şebeke gerilimi kesilmesinde veya yeniden gelmesinde, kritik yüklerin beslenmesinde hiçbir kesinti olmayacaktır.
48.44.3- Şarj durumunda; şebeke gerilimi tekrar geldiğinde redresör/şarj grubu invertörü tekrar beslemeye ve akü’yü tekrar şarj etmeye başlayacaktır. Bu işlemler tamamen otomatik olacak ve kritik yüklerin beslenmesinde herhangi bir kesintiye neden olmayacaktır.
48.44.4- By-pass durumunda; UPS bakımı istendiğinde veya tamir durumunda kritik yükler kesinti olmaksızın diğer bir kaynağa by-pass edilecektir. By-pass’a geçiş elle olabilecek veya arıza halinde otomatik olacaktır. Yükün by-pass’tan invertör’e tekrar transferi ise UPS’in diğer kaynak ile otomatik senkronisazyonu ile olacaktır. Bu sırada invertör yükleri alacak ve diğer kaynakla bağlantı kesilecektir.
48.45- Akü grubunun devre dışı kalması
48.45.1- Bakım için yalnız akü grubunun devre dışı bırakılması akülerin bir devre kesici vasıtasıyla redresör/şarj grubu ve invertörden ayrılması ile olacaktır. Bu durumda UPS (akü grubu olmaksızın gerçekleştirmesi gereken) fonksiyonunu yapacak ve bu şartnamede belirtilen performans kriterlerini sağlayacaktır.
48.46- UPS, aşağıda, belirtilen elektriksel karakteristiklere sahip olacaktır:
48.46.1- Redresör/şarj grubu girişi
48.46.1.1- Şebeke veya jeneratör nominal voltajı: 3x380/220 V AC ±%20,
48.46.1.2-Frekans : 50 Hz, ± %5
48.46.1.3-Giriş güç faktörü : 0.80
48.46.1.4- Giriş akım distorsiyonu : <%14
48.46.2- Redresör/şarj grubu çıkışı
48.46.2.1- Nominal DC bara gerilimi : 300-405 V
48.46.2.2- Akü voltajı ısı kompanzasyonu: Isı, kompanzasyonlu şarj sistemine sahip olacaktır.
48.46.2.3- Akü akım dalgacıkları : <0,05 C10
48.46.2.4- Statik tolerans : <%1
48.46.3- İnvertör çıkışı
48.46.3.1- Gerilim: 3x380/220V AC, ±%1, 3 faz, 4 iletkenli. Gerilim fabrika ayarlı olacak, ancak montaj mahallinde de ayarlanabilecektir.
48.46.3.2- Gerilim toleransı : ±%1 statik
±%5 dinamik
48.46.3.3- Toparlanma süresi : <40msn.
48.46.3.4- Frekans : 50Hz
48.46.3.5- Frekans toleransı : ±%1 ayar edilebilir, şebekeye senkron iken
±%0.1 (kendi osilatörü ile),
48.46.3.6- Kapasite : ...kVA çıkış gücüne sahip olmalıdır.
48.46.3.7- Çıkış güç faktörü : 0.8
48.46.3.8- Aşırı yük : %125 aşırı yükü 15 dakika
%150 aşırı yükü 1 dakika süreyle,
besleyecektir.
48.46.3.9- Kısa devre kapasitesi: %150 yükün üzerini 1 dk.,
48.46.3.10-Gerilim distorsiyonu: <%2 (lineer yükte)
<%4 (lineer olmayan yükte),
48.46.3.11- Crest faktör :3 olacaktır.
48.46.4- Statik Anahtar
48.46.4.1- Nominal güç :...kVA
48.46.4.2- Nominal gerilim :380±%10 (ayarlanabilir)3 faz +1 N
48.46.4.3- Nominal frekans :50Hz
48.46.4.4- Aşırı yük :%125 aşırı yükü 10 dakika
%150aşırı yükü 1 dakika
%2000-3000 aşırı yükü 10 msn. karşılayacaktır.
48.46.5- Geçiş süresi (şebeke ile senkron iken)
48.46.6- İnvertörden şebekeye:<0.5msn.
48.46.7- Şebekeden invertöre :<0.5msn.
48.46.8- Senkron değilken :<20msn. olacaktır.
48.47- Akü Grubu
48.47.1- Tip : Maintanence-free, 5 yıl ömür beklentili olacaktır. Minimum besleme süresi projesinde gösterilen değerde olacaktır.
48.48- Sistem verimi, sistemin giriş ve çıkışı arasındaki genel verimi tam yükte % 90’dan fazla olacaktır.
48.49- Gürültü seviyesi, normal çalışma şartlarında UPS tarafından üretilen gürültü, UPS’ten 1m. uzakta 65 dB’i geçmeyecektir.
48.50- Panolar, UPS serbest dikili ve kanatlı çelik iskeletten oluşan metal saç panolar içinde bulunacaktır. Kablo girişleri, bağlantılar kabin altından yapılacaktır.
48.51- UPS’in normal çevre şartlarında çalışmasını sağlamak üzere cebri havalandırma olanağı sağlanacaktır. Havalandırma fanları UPS kabinleri içine, kritik cihazlara hava sirkülasyonunu kolayca sağlayacak şekilde monte edilecektir. Fan motorları kapalı bilyalı olacaktır. Bütün hava girişleri standart filtreli ve metal muhafaza kafesli olacak ve bu filtreler kolayca değiştirilebilecektir. Fan motorları yedekli ve herhangi bir fan motoru arızasında diğerleri soğutmaya yeterli olacaktır.
48.52- Topraklama
48.52.1- UPS çıkışı nötr barası metal aksamdan izole edilecektir. Metal aksam ve topraklaması birleştirilerek müşterek topraklama noktasına bağlanacaktır. Nötr barası ise tesisteki güç sisteminin nötrüyle birleştirilecektir.
48.52.2- Güç trafoları, yüksek verimli olarak dizayn ve imal edilecektir. İzolasyon tipi, UPS’in normal çalışma şartına göre hesap edilen sıcaklığın 30°C üzeri bir nominal sıcaklık değerine sahip olacaktır.
48.53- EMI koruma, bilgisayar sistemleriyle buna benzer diğer elektronik sistemlerin etkilenmemesi veya bu sistemlerin UPS’i etkilememesi bakımından elektromanyetik tesirleri minimuma indirecek önlemler alınacaktır.
48.54- Elektriksel koruma, UPS sistemi düşük voltaj, aşırı akım ve yüksek voltaj ile voltaj ve akım darbelerinden korunmak üzere gerekli önlemlere sahip olacaktır.
48.55- Kontrol paneli
48.55.1- Cihazın üzerindeki kontrol panelinde neler olduğu ayrıntılı olarak açıklanacaktır.
48.55.2- Cihaz üzerinde dijital display bulunacaktır. Digital display üzerinde KGK ile ilgili aşağıdaki değerler okunacaktır:
48.55.3- Redresör ve akü şarj modülü ile ilgili olarak
48.55.3.1- Alarmlar,
48.55.3.2- Voltaj,
48.55.3.3- Toplam DC akımı,
48.55.3.4- Akü akımı,
48.55.3.5- UPS giriş akımları,
48.55.4- İnvertör modülü ile ilgili olarak
48.55.4.1- Alarmlar,
48.55.4.2- Faz nötr arası gerilim değeri,
48.55.4.3- Frekans,
48.55.4.4- Aşırı sıcaklık durumu,
48.55.5- Yük/statik anahtar
48.55.5.1- Alarmlar,
48.55.5.2- Faz akımları,
48.55.5.3- Frekans,
48.55.5.4- Faz başına yük yüzdesi,
48.55.5.5- İnvertörün toplam besleme süresi,
48.55.5.6- Yükün statik bypass üzerinden toplam beslenme süresi,
48.56- Redresör şarj grubu faz kontrollu, statik tip ve sabit voltaj/sabit akım kontrollu olacak, 6 pulse darbe prensibine göre çalışacaktır (12 pulse opsiyonel).
48.57- Voltaj regülasyonu, statik durumda redresör/şarj grubunun çıkış voltajı ±%1’den fazla değişmeyecektir. Yüzen voltaj üzerindeki ripple miktarı %2’yi geçmeyecektir.
48.58- Akım limiti, redresör/şarj grubu tam yük akımının %150’sini verebilecek kapasitede olacak, bunun üstündeki akım değerlerini limitleyecektir. Aşırı yük durumu kalktığında redresör/şarj grubu herhangi bir performans düşüklüğü ve parça arızası göstermeden normale dönecektir. Redresör/şarj grubu şebeke veya yedek dizel jeneratör voltajı tekrar geldiğinde voltajın düzgünlüğe kavuşmasını temin etmek maksadı ile 10 saniyede tam yüke geçecektir.
48.59- Redresör/şarj grubu akünün gaz çıkartmaksızın akünün şarjı sırasında nominal invertör çıkış yükünü sağlayacak kapasitede olacaktır.
48.60- Redresör/şarj grubu giriş ve çıkışları sigorta ve otomatik şalterlerle aşırı voltaj, aşırı akım ve kısa devrelere karşı korunacaktır.
48.61- İnvertör
48.61.1- İnvertör, statik ve akü üzerinden (akünün tam doludan boşalma durumuna kadar) istenilen kalitede AC çıkış gücünü verebilecek kapasitede ve kesin olarak IGBT teknolojisiyle donatılmış olacaktır.
48.61.2- Statik durumda invertör çıkış voltaj ve frekans toleransları aşağıda belirtilen değerlerde olacaktır:
48.61.2.1-Gerilim : ± %1, frekans : ± %0,1 (öz tetiklemeli),
48.61.2.2- % 100 dengesiz yüklenmede ise, çıkış gerilim toleransı ± %3,
48.62- Çıkış voltajındaki harmonik distorsiyon %100 lineer yükte %4, lineer olmayan yükte %5’ten fazla olmayacaktır.
48.63- %100 yük değişiminde (dinamik) transiyent çıkış gerilim toleransı ± %5''i geçmeyecektir.
48.64- İnvertörün çıkışı, düzgün durumdaki çıkış geriliminin ±%2’sine en çok 40 milisaniyede ulaşacaktır.
48.65- İnvertör, tam yük akımının %125’ine 15 dakika ve %150’sine 30 sn süre ile düzenli bir gerilim vererek dayanabilecektir. Bu sınırlar aşıldığında invertör, yükü by-pass’a geçirecektir.
48.66- İnvertör çıkış gerilimi, 380 V ± % 10 olacak ve el ile ayar edilebilecektir.
48.67- İnvertör DC girişi, akü grubundan kaynaklanacak düşük veya aşırı gerilime karşı korunmalı olacaktır. Ayrıca invertör, ters polaritenin etkilerine dayanacak kapasitede olacaktır.
48.68- Crest faktör değeri 3 olacak ve kullanılan akü hücre sayısı belirtilecektir.
48.69- Sistem üzerinden bilgisayar ile iletişimi sağlayan software KGK ile birlikte (idarenin istemesi durumunda) verilecektir. Bilgisayar üzerinden izlenecek programdan en az şebeke ve akü durumu gözlenebilecektir. Ayrıca üreticinin sağladığı imkanlar belirtilecektir.
48.70- Sistemin kısa devre davranış biçimi açıklanacaktır.
48.71- Statik şalter ve manuel by-pass
48.71.1- Statik şalter ve manuel by-pass UPS’in bir bütünleyicisi olacaktır. Kontrol ünitesi, invertör antık devrelerinin sinyallerini ve alarm durumlarını hisseden ve buna göre kesintisiz yük transferini sağlayan otomatik transfer devrelerini içerecektir.
48.71.2- Statik şalter, yüksek bir transfer cihazı olup no-break yüklerin diğer bir güç kaynağı ile bağlantısını sağlamak üzere statik şalter ile aynı zamanda harekete geçen bir by-pass devre kesici şalterle paralel olarak tesis edilecektir.
48.71.3- By-pass devre kesici şalter bakım maksadı ile statik anahtar ve UPS kısımlarını elektriksel olarak izole edecektir. By-pass şalter statik şalter, aktive olduğu anda kapanacaktır.
48.71.4- Statik şalter ve by-pass ünitesi ve diğer elektronik kontrol üniteleri cihazın ana blokuna entegre olacaktır.
48.72- Çalışma şekli
48.72.1- İnvertörün mantık devreleri, aşırı yük limitlerinin aşıldığını, UPS’deki bir arızayı veya limit dışı voltaj değişimlerini algıladıktan sonra, 200 mikrosaniye içinde statik ve/veya by-pass şalter aktive olacaktır.
48.72.2- Kontrol paneli üzerinde bulunacak bir seçici anahtarla otomatik veya manuel olarak yük transfer durumu belirlenecektir. Seçici anahtar otomatik durumda ise, arıza hali kalktığında yük otomatik olarak tekrar invertör üzerine aktarılacaktır.
48.72.3- Seçici anahtar manuel konumda ise ve kumanda panosunda yük aktarmanın mümkün olduğu belirtiliyorsa, yük manuel olarak invertör üzerine aktarılabilecektir.
48.73- Aşağıda belirtilen şartlarda bir kilitleme devresi, by-pass’a yük aktarılmasına mani olacaktır:
48.73.1- By-pass devresinde düşük veya aşırı voltaj olduğu zaman,
48.73.2- By-pass senkron dışı olduğu zaman,
48.73.3- By-pass voltajında invertör’e nazaran %10 fark olduğu zaman,
48.73.4- Teklif edilecek kesintisiz güç kaynağı, paralel/redunt sisteme göre çalıştırılabilir ve teklif edilecek UPS''ler daha sonradan güç arttırıldığında 4 adete kadar paralel bağlanma özelliğine sahip olacaktır.
48.73.5- Sistemin büyütülebilirliği hakkında açıklamalı bilgi verilecektir.
48.74- Teklif edilen sistemi üreten veya satan istekli ISO 9001 kalite belgesine sahip olacaktır.
48.75- Kesintisiz güç kaynağı sisteminin tamamı yeni ve kullanılmamış olacaktır.
48.76- Sistemi kullanacak kurum teknik personelinin eğitimi üretici firma veya yetkili satıcı firma elemanlarınca montaj aşamasında ücretsiz yapılacaktır.
48.77- Teklif veren istekliler, teknik şartnamenin bütün maddelerine bire bir olumlu ya da olumsuz cevap verecekler, ayrıca verilen cevapları doğrulayan imalatçı firma kataloglarını tekliflerine ekleyeceklerdir. İstenen teknik özellikler katalogda yer almıyorsa, bu değerler ayrıca belirtilecektir. Teknik özelliklere karşılık olarak sadece "uygun" cevabı yeterli sayılmayacaktır.
48.78- İstekliler, Türkiye''de teklif edilen marka ile ilgili referans listesini teklifleri ile birlikte vereceklerdir.
48.79- Aşağıdaki dokümanlar sistemle birlikte verilecektir:
48.79.1- Kullanım klavuzu,
48.79.2- Sistemin montaj ve işletmeye alma dökümanları,
48.79.3- Servis, bakım ve onarım dökümanları,
48.79.4- Genel devre ve irtibat şemaları,
48.80- Yüklenici, sistemde kesin kabulden itibaren 1 yıl süreyle imalat ve malzeme hatalarından meydana gelebilecek bütün arızaları bedelsiz olarak giderecek ve gerektiğinde akü veya cihazı tamamen değiştirecektir.
48.81- İstekli, en az 10 yıl süre ile bedeli karşılığında yedek parça temin garantisi verecektir.
48.82- İstekli, kendi elemanlarından oluşan kesintisiz güç kaynağı servis örgütünün bölgelere göre listesini verecektir.
48.83- Yüklenici tarafından, fabrikada yapılan son testlere ait test raporları geçici kabulden önce idareye teslim edilecektir.
48.84- Bilgisayar bağlantısının yanısıra, ön panel özelliklerini haiz (neler olduğu ayrıntılı olarak belirtilecektir) uzak izleme paneli, idarenin istemesi durumunda sistem ile birlikte verilecektir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
KARTLI GİRİŞ KONTROL SİSTEMİ
49- Kapsam
49.1- Toplu insan çalışan binalarda, insanların giriş ve çıkışlarının kontrol ve kayıt altına alınması ve güvenlik zonlarının belirlenmesi amacıyla kurulan sistemi kapsar.
49.2- Genel özellikler
49.2.1- Tüm kapılar, arıza durumunda açılabilir olacak, yangın durumunda yangın paneli tarafından kilitlemeli olarak açılacaktır.
49.2.2- Kartlı geçiş sistemi ile kapalı devre televizyon sistemi entegre çalışabilir olacak, hatalı bir kart kullanımında, bağlı kamera görüntüsü otomatik olarak spot monitörüne gelecektir.
49.2.3- Tüm kartların üzerine resim ve kimlik bilgileri girilebilir olacak, bu kartları hazırlama (PhotoID Sistemi) ana sistemin bir parçası olacaktır.
49.3- Sistem
49.3.1- Sistem aşağıdaki ünitelerden oluşacaktır:
49.3.1.1- Merkezi santral,
49.3.1.2- Kartlı geçiş kontrol panelleri (KGKP),
49.3.1.3- Backup’lı besleme panelleri,
49.3.1.4- Proximity kart okuyucu,
49.3.1.5- Proximity kartlar,
49.3.1.6- Kapı tutucuları,
49.3.1.7- Kapı açma sensörleri veya butonları,
49.3.1.8- Magnetik kontakt,
49.4- Merkezi santral ve işletim yazılımı
49.4.1-Merkezi santral yazılımı, kullanıcı idarenin belirleyeceği lisanslı işletim ortamında çalışacak, bu yazılım hertürlü kartlı geçiş sistemiyle ilgili programlar için özel yazılmış olacak ve en az aşağıdaki özelliklere sahip olacaktır:
49.4.2- Yazılımın kullanımı kolay olacaktır.
49.4.3- Santralın kullanım ve genişleme kapasitesi ve giriş-çıkış noktaları idare tarafından tespit edilecektir.
49.4.4- Minimum kart okuyucusu sadece yazılım değiştirilmesiyle genişleyebilir olacak, kart okuyucu kapasitesi idare tarafından tespit edilecektir.
49.4.5- Alarm’lar onaylanabilir (Acknowledge) olacaktır.
49.4.6- Kart sahiplerinin tüm giriş ve çıkışlarının izlenmesi, raporlanması ve gerekli kısıtlamaların yapılması sağlanabilecektir.
49.4.7- Bir adet bilgisayardan ve matrix yazıcıdan (raporlama için) oluşacaktır.
49.4.8- Sınırsız şifre denetimli olacaktır.
49.4.9- Tüm tatil zamanı programlanabilir olacaktır.
49.4.10- Manuel olarak istenilen kapılar herhangi bir terminalden açılabilecektir.
49.4.11- Zaman programına göre otomatik kapılar kilitli veya kilitsiz duruma otomatik olarak getirilebilecektir.
49.4.12 Fotograflı kart basımı sisteme entegre olacaktır.
49.4.13- Kapıdan kartını okutarak geçen kişilerin resimleri operatör ekranında anında görülecektir (idarece istenmesi halinde).
49.4.14- Acil durumlarda, bina içerisindeki personeli belirleyen otomatik rapor üretebilir olacaktır.
49.4.15- Sistem veri tabanı paylaşılabilir olacaktır.
49.5- Okuyucu santralları
49.5.1- Kartlı geçiş kontrol panelleri
49.5.1.1- Kartlı geçiş kontrol panelleri (KGKP), mikro işlemci kontrollü ve modüler yapıda, kart kullanıcı bilgileri ile olay bilgileri arasında dinamik hafıza denetimi olacak ve hertürlü kart okuyucu formatını destekleyecektir.
49.5.1.2- Merkezi bilgisayar, devre dışında da olsa, paneller kendi başlarına çalışabilecek, tekrar devreye girdiğinde, hafızadaki tüm olay ve alarm bilgileri zaman formatlarıyla beraber, merkez bilgisayara gönderilecektir.
49.5.1.3- Herhangi bir enerji kesilmesinde, en az idarece belirlenen süre (saat), programları ve kart okuyucu bilgilerini hafızasında tutulacaktır.
49.5.1.4- Kolay bir şekilde güncelleştirilmesi için işletim sistemi Flash Rom’da saklanacaktır.
49.5.1.5- Panele uzaktan (dial-up) bağlantı ile bağlanabilecek ve haberleşmesini network üzerinden de yapabilecektir.
49.6- Backup’lı besleme paneli
49.6.1- Kartlı geçiş panelleri, kart okuyucuları ve kapı tutucularının beslemelerini sağlamak için bir besleme paneli bulunacak ve en az;
49.6.1.1- Kısa devre korumalı,
49.6.1.2- En az 5 ayrı sigortalı bağımsız çıkışa sahip,
49.6.1.3- Minimum 12 VDC 4 A,
49.6.1.4- Yangın alarm durumu için yangın girişi,
49.6.1.5- Besleme hatası kontrollü,
49.6.1.6- Akü’lü ve düşük akü seviyesi kontrollü olma özelliklerine sahip olacaktır.
49.7- Kart okuyucuları
49.7.1- Kart okuyucular, proximity teknolojisine uygun ve,
49.7.2- Besleme gerilimi: 4.75- 16 VDC,
49.7.3- Kart okuyucu: Sesli ve görsel ikaz verebilir,
49.7.4- Algılama aralığı: 10 ile 14 cm. olacaktır.
49.8- Proximity kartlar
49.8.1- Kartlar, standart kredi kartı büyüklüğünde ISO standartında olacaktır.
49.8.2- Kart’ta herhangi bir besleme devresi olmayacak, pasif olacaktır.
49.8.3- Kartlara 2 farklı saha kodu verilebilir ve her kart sahibinin kendine ait bir kodu olacaktır.
49.9- Magnetic kontakt
49.9.1- Magnetik kontakt, mıknatıs ve kontakt olmak üzere iki parçadan oluşacaktır. Mıknatıs kapı üzerinde, kontakt ise kapı kasasında, karşılıklı gelecek şekilde monte edilecektir.
49.10- Kapı açma butonu
49.10.1- Kapıların içeriden açılabilmesi için, yerine göre sıva üstü veya sıva altı kapı açma butonu kullanılacaktır.
49.10.2- Kontakt akımı 7 mA olacak ve butona basıldığında ışıklı gösterge yanacaktır.